غذاهای چهارشنبه سوری؛ طرز تهیه آش ابودردا+تاریخچه و نکات جالب پخت | مجله کوروش
خانه » آشپزی » غذاهای چهارشنبه سوری؛ طرز تهیه آش ابودردا+تاریخچه و نکات جالب پخت

غذاهای چهارشنبه سوری؛ طرز تهیه آش ابودردا+تاریخچه و نکات جالب پخت

  • منتشر شده در ۰۹-۱۲-۹۷
  • 432 بازدید
  • بدون دیدگاه

  • مدت زمان تقریبی مطالعه : 7 دقیقه

 

چهارشنبه سوری یکی از قدیمی‌ترین جشن‌های باستانی ایران است. جدا از رسم و رسوم جالب آخرین چهارشنبه سال، آشنایی با خوراکی‌ها و غذاهایی که در این شب نسل به نسل پخته شده هم خالی از لطف نیست. به خصوص این‌که بدانیم هر کدام از این غذاها و دسرها به نیت خاصی پخته می‌شدند و یک دنیا رسم و افسانه پشت‌شان بوده است. از انواع آش (مثل آش هفت میوه و آش ابودردا) و پلو گرفته (مثلا قزوینی‌ها حتما باید مرصع پلو میل کنند یا پلو هفت رنگ، آجیل پلو و رشته پلو که در اغلب شهرهای ایران پخته می‌شود) تا آجیل و تنقلات شب چهارشنبه سوری همه و همه از آداب خوردن در این شب خاص محسوب می‌شوند. طرز تهیه  آش مشهور ابودردا چهارشنبه سوری را در مجله کوروش بخوانید.

 

آش ابودردا چهارشنبه سوری و آداب پخت آن

 

آش ابودردا چهارشنبه سوری و آداب پخت آن

 

آش ابودردا یکی از قدیمی‌ترین و خوشمزه‌ترین غذاهای چهارشنبه سوری است. در گذشته رسم بر این بود خانواده‌هایی که فرد بیماری در خانه داشتند در شب چهارشنبه سوری این آش را در خانه می‌پختند به نیت شفای بیمار یا آرزوی سلامتی افراد خانواده در سال جدید. اما چرا اسم این آش «ابودردا» است؟ ظاهرا «دردا» نام پزشکی در زمان پیامبر بوده، دردا هم ریشه در کلمه درد ندارد.

دردا در زبان عربی یعنی کسی که دندان ندارد. احتمالا چون تلفظ این کلمه شبیه کلمه درد در زبان فارسی بوده یکی از قدیمی‌ترین غذاهای چهارشنبه سوری ابودردا نام گرفته است به همان نیتی که گفتیم، شفای بیماران. اما نکته جالب در جریان پخت آش ابودردا این است که در گذشته معمولا مراسم «رشته‌بری» یعنی درست کردن رشته از خمیر با مراسمی خاص و دعا و استغاثه به درگاه خداوند بوده که همه در آن شرکت می کردند.

همان‌طور که گفتیم خوردن غذاهایی که رشته دارند به نیت در دست گرفتن رشته کار و امور زندگی برای شب چهارشنبه سوری و شب سال تحویل عید نوروز همواره یک رسم و سنت بوده است. حبوبات و سبزی آش را هم از مغازه‌هایی که در جهت رو به قبله بودند تهیه می‌کردند.

در گذشته آش ابودردا را به صورت دسته جمعی می‌پختند. یعنی گروهی از زنان همسایه و فامیل برای پخت این آش دور هم جمع می‌شدند و با شور و حال خاصی و احتمالا هر کس به نیت عزیزی به پخت این آش مشغول می‌شدند.

علاوه بر این حین آماده کردن رشته، توپ‌های قلقلی شبیه سر آدمک‌ از خمیر درست می‌کردند و به نیت تک تک افراد خانواده در این آش می ریختند. بعد از پختن این گلوله‌های خمیری را از آش خارج کرده و روی پشت‌بام خانه می ریختند تا خوراک پرندگان شود و یا در آب می ریختند که ماهیان بخورند. دلیل این کار نیت از بین رفتن بیماری و ماندن سلامتی و خوشی بود.

حتما بخوانید  طرز تهیه استیک با گوشت چرخکرده؛ غذای اختراعی یک پزشک تغذیه مشهور

هر زنی که مرداد و حاجتی داشت با وضو سر دیگ آش حاضر می‌شد و آش را هم می‌زد. در برخی از شهرها مثل «سروستان» هم فقط دختران دم بخت آش ابودردا را هم می‌زدند. بعد از پخت آش آن را بین همسایه ها و فقرا تقسیم می‌کردند و سهمی نیز به خانواده و بیماران مورد نظر می‌دادند. این رسم جالب بیشتر در میان مردم خراسان رایج بود. بد نیست بدانید که در برخی شهرهای ایران از جمله تهران آش ابودردا را در آخرین چهارشنبه ماه صفر هم می‌پزند.

سروستاني‌ها در چهارشنبه‌ سوري‌ و چهارشنبه آخر ماه‌ صفر، خراساني‌ها در چهارشنبه آخر ماه‌ صفر و نيز مردم‌ تربت‌ حيدريه‌ اگر قصد پخت داشتند حتما در یک روز چهارشنبه این کار را می‌کردند. در كازرون‌ بر خلاف‌ معمول‌، آش‌ ابودردا را در ايام‌ سوگواري‌ ماه‌هاي‌ محرم‌ و صفر و بعد از غروب آفتاب و در کشور افغانستان‌ در سيزدهم‌ ماه‌ صفر مى‌پختند. جالب است بدانید در برخى‌ از شهرهای ايران‌ هم مثل اصفهان‌، ملاير و سروستان‌ فارس‌ به چهارشنبه آخر ماه‌ صفر چهارشنبه سوری می‌گفتند.

برای پختن آش ابودردا چهارشنبه سوری کار سختی در پیش ندارید. در واقع طرز تهیه این آش شبیه آش رشته است با این تفاوت که حتما باید هفت نوع بنشن و سبزی در این آش ریخته شود. احتمالا دلیل انتخاب عدد ۷ هم تقدس این عدد در نزد ایرانیان است و مثل هفت سین سفره هفت سین به قصد و نیت خاصی انتخاب شده است. جالب است بدانید که برای شب چهارشنبه سوری مازندرانی‌ها یک آش مخصوص دارند به نام آش هفت میوه که باز هم عدد هفت در آن نقش پر رنگی دارد. نام‌های دیگر این آش در مناطق مختلف ایران عبارتند از: آش عمو درده، آش سلامتی، آش هَودردَه (هفت درد)، آش هَودونگاره (هفت حبوبات)، آش زین‌العابدین (ع) و …

طرز تهیه آش ابودردا چهارشنبه سوری، آشی که احتمالا پدر شفای تمام دردهاست را در ادامه بخوانید:

 

مواد لازم

سبزی آش: ۱و نیم کیلوگرم

حتما بخوانید  چگونه پیتزا محبوب‌ترین فست‌فود دنیا شد؛طرز تهیه پیتزا مرغ و خمیر پیتزا بدون خمیر مایه

نخود گرد: ¼ لیوان

لوبیا چیتی: ¼ لیوان

عدس: ۱ لیوان

رشته آش: ۳۰۰ گرم

کشک: ۲ لیوان

نعنا خشک: ۴ قاشق غذاخوری

سیر داغ: ۵ قاشق غذاخوری

پیاز بزرگ: ۵ عدد

روغن مایع: به مقدار لازم

 

طرز تهیه

 

 

برای درست کردن آش ابودردا چهارشنبه سوری ابتدا باید حبوبات را از شب قبل خیس کنید و چند بار هم آب‌شان را عوض کنید تا بو نگیرند. حبوبات را جدا از هم بپزید چون عدس خیلی زودتر از لوبیا و نخود می‌پزد.

در این فاصله پیازها را نازک و خلالی خرد کنید و یک پیاز داغ حرفه‌ای درست کنید. طرز تهیه پیاز داغ حرفه‌ای را  اینجا گفته‌ایم. در واقع ما قرار است آش رشته درست کنیم پس به همان ترتیب عمل می‌کنیم. وقتی که حبوبات کاملا پخته شد، آن‌ها را با هم مخلوط کرده و سبزی آش را به همراه مقداری دلخواه پیاز داغ اضافه می‌کنیم. مقداری زردچوبه به دلخواه اضافه کنید و اجازه دهید سبزی آش خوب بپزد.

در بیست دقیقه پایانی پخت آش، رشته آش و یک لیوان کشک را به آش ابودردا اضافه کنید و اجازه دهید آش خوب جا بیفتد. رشته نباید زیاد در آش بپزد چون خمیر و له می‌شود.

از زمانی که رشته آش را اضافه می‌کنید چند بار آش را هم بزنید تا رشته‌ها به هم نچسبند و آش ته نگیرد. نمک آش را بعد از ریختن کشک و رشته آش اندازه کنید چون بعضی رشته‌های آشی بیش از حد شور هستند. نمک و فلفل آش را اندازه کنید و اگر احساس کردید آش رقیق است یک قاشق غذاخوری آرد به آن اضافه کنید و هم بزنید.

یک قاشق غذاخوری نعنا داغ به آش ابودردا چهارشنبه سوری اضافه کنید و چند دقیقه بعد شعله را خاموش کنید. روی آش ابودردا چهارشنبه سوری را با پیاز داغ، سیر داغ و نعنا داغ و کشک تزیین کنید.

 

نکته

اهالی خراسان به ویژه در خراسان جنوبی آش ابودردا را با گوشت چرخکرده قلقلی درست می‌کنند. اگر دوست دارید آش ابودردا چهارشنبه سوری مجلسی‌تری داشته باشید گوشت چرخکرده مخلوط را به صورت قلقلی درست کنید و در ۵ دقیقه پایانی پخت به آش ابودردا اضافه کنید.

 

غذای سنتی شهر شما برای شب چهارشنبه سوری چه غذایی است؟ در کامنت‌های زیر این نوشته در موردش صحبت کنید.

 

 

به این نوشته امتیاز بدهید
[مجموع: 2 میانگین: 4]

این مطالب را نیز از دست ندهید

طرز تهیه ترشی گوجه‌فرنگی هندی تند و خوشمزه + تاریخچه جالب ترشی و شور

طرز تهیه ترشی گوجه‌فرنگی هندی تند و خوشمزه + تاریخچه جالب ترشی و شور

پاییز و زمستان فصل انداختن ترشی و شور است. از قدیم رسم بوده برخی که اعتقاد دارند دست ...
  • انتشار: ۰۷-۳۰-۹۷
12 ترفند آسان و شیک برای دکوراسیون داخلی آشپزخانه‌های کوچک

۱۲ ترفند آسان و شیک برای دکوراسیون داخلی آشپزخانه‌های کوچک

  دکوراسیون داخلی آشپزخانه از جمله مهم‌ترین دغدغه‌های طراحان داخلی است ‌به خصوص این‌که در سال‌های اخیر عموما متراژ ...
  • انتشار: ۰۲-۳۰-۹۷

دیدگاه‌ها

14 − سیزده =

در بلاگ افق کوروش

طرز تهیه خورشت باقلا قاتق خوشمزه رشتی؛ غذاهای شب سال تحویل نوروز

طرز تهیه خورشت باقلا قاتق خوشمزه رشتی؛ غذاهای شب سال تحویل نوروز

  غذای مخصوص منطقه شما برای شب سال تحویل نوروز چه غذایی است؟ اصلا برای شب عید سال تحویل رسم دارید که در کنار سایر اعضای خانواده غذای خاصی بخورید؟ برای مثال اهالی منطقه گیلان برای شب سال تحویل غذاهایی مثل خورشت باقلا قاتق، خورشت فسنجان با مرغ یا اردک و سبزی پلو با ماهی سفید را می‌پزند و دور هم میل می‌کنند. طرز تهیه خورشت باقلا قاتق خوشمزه رشتی را در مجله کوروش بخوانید.  
  • 926 بازدید
  • انتشار: ۲۵-۱۲-۹۷
طرز تهیه اصلی شیرینی مسقطی ساده با زعفران یا گلاب برای عید نوروز

طرز تهیه اصلی شیرینی مسقطی ساده با زعفران یا گلاب برای عید نوروز

  «مسقطی» یا «راحت‌القوم» از جمله دسرهای خوشمزه سنتی منطقه خاورمیانه به خصوص ترکیه است که در کشور ما هم طرفداران زیادی دارد و یکی از شیرینی‌های محبوب پذیرایی عید است. مسقطی در شهرهای مختلف با دستور پخت‌های متنوع اما کم و بیش شبیه به یکدیگر تهیه می‌شود. طرز تهیه آسان مسقطی ساده زعفرانی عید به روش اصلی آن را درست می‌کنند را در مجله کوروش بخوانید.  
  • 11005 بازدید
  • انتشار: ۱۱-۱۲-۹۷
برنج و مرغ

تهیه برنج و مرغ – طرز پخت مرغ – طرز پخت زرشک پلو با مرغ

  به راحتی تهیه برنج و مرغ را یاد بگیرید   برنج با مرغ ساده ترین نوع غذایی است که می توان پخت. خیلی از ما زندگی کارمندی داریم یا بیشتر زمان روز را بیرون از منزل در حال کار کردن هستیم؛ وقتی هم که از سرکار وارد منزل می شویم، باید به فکر پخت غذا برای فردا ناهار باشیم. هیچ غذایی مخصوصا برای مادران شاغل، ساده تر از تهیه برنج با مرغ نیست. برای اینکه غذای خود را شیک تر و عبارتی دیگر مجلسی تر کنید، می توانید به آن زرشک اضافه کنید که به آن زرشک پلو با مرغ خواهیم گفت. در ادامه ...
  • 24283 بازدید
  • انتشار: ۰۹-۰۲-۹۷
2 طرز تهیه رژیمی و غیر رژیمی پنکیک صبحانه با شیر و کره

۲ طریقه درست کردن پنکیک رژیمی و غیر رژیمی برای صبحانه با شیر و کره

«پنکیک» یکی از خوشمزه‌ترین خوراکی‌ها برای صبحانه بزرگ و کوچک به خصوص در روزهای سرد زمستان است. پنکیک را برخلاف اسم پیچیده‌اش به راحتی می‌توان در مدت زمانی کوتاه در منزل با ماست یا شیر تهیه کرد. 2 طریقه درست کردن پنکیک صبحانه یا عصرانه با شیر به صورت رژیمی و غیر رژیمی را از سایت آشپزی Food Network در مجله کوروش بخوانید.  
  • 1961 بازدید
  • انتشار: ۰۷-۰۸-۹۷
خورش قیمه؛ طرز تهیه خورش قیمه مجلسی زعفرانی جا افتاده با طعم قیمه نذری

خورش قیمه؛ طرز تهیه خورش قیمه مجلسی زعفرانی جا افتاده با طعم قیمه نذری

خورش قیمه از جمله خورش‌های قدیمی و سنتی ایرانی است که از قدیم‌الایام در مراسم مهم مذهبی و مهمانی‌ها از جمله اجزای ثابت سفره ایرانی بوده است. تقریبا تمام خانم‌های ایرانی طرز پخت قیمه را بلد هستند اما دانستن نکات طلایی و نیز ادویه‌های مخصوص و مناسب این خورش ایرانی را لذیذتر و خوشمزه‌تر می‌کنند. طرز تهیه خورش قیمه مجلسی زعفرانی را در مجله کوروش بخوانید.  
  • 52362 بازدید
  • انتشار: ۰۳-۰۵-۹۷