جالب‌ترین آداب و رسوم و خوراکیهای شب چهارشنبه سوری در 5 شهر تاریخی ایران | مجله کوروش
خانه » سبک زندگی » جالب‌ترین آداب و رسوم و خوراکیهای شب چهارشنبه سوری در ۵ شهر تاریخی ایران

جالب‌ترین آداب و رسوم و خوراکیهای شب چهارشنبه سوری در ۵ شهر تاریخی ایران

  • منتشر شده در ۲۷-۱۲-۹۷
  • 206 بازدید
  • بدون دیدگاه

  • مدت زمان تقریبی مطالعه : 7 دقیقه
جالب‌ترین آداب و رسوم و خوراکیهای شب چهارشنبه سوری در 5 شهر تاریخی ایران

 

چهارشنبه سوری یکی از قدیمی‌ترین جشن‌های ایران باستان است. تا پیش از این‌که در سال‌های اخیر چهارشنبه سوری تبدیل به نبرد فشفشه و ترقه‌بازی شود مراسمی بود که در آن تمام اعضای خانواده و دوستان دور هم جمع می‌شدند، خوراکی‌های مخصوص چهارشنبه سوری را می‌خوردند و از روی آتش می‌پریدند. نام‌های دیگر چهارشنبه سوری در مناطق مختلف ایران عبارتند از: گول چارشَمبه (اردبیل) گولی-گولی چارشمبه (گیلان)، کوله چوارشمبه (کردستان)، چوارشمبه-کولی (غروه)، و چارشمبه-سُرخی (اصفهان). جالب‌ترین آداب و رسوم چهارشنبه سوری در شهرهای مختلف ایران را در مجله کوروش بخوانید.

جشن چهارشنبه سوری در تبریز

 

جشن چهارشنبه سوری در تبریز

 

تبریزی‌ها در گذشته رسم و رسوم مفصلی برای برگزاری جشن چهارشنبه سوری داشتند. از خرید آجیل چهارشنبه سوری که معمولا عصر روز سه شنبه یعنی یک روز قبل از چهارشنبه سوری انجام می‌دادند تا خرید لباس برای کوچک‌ترها. در روز جشن چهارشنبه سوری یک سینی طبق مانند شامل پارچه لباس، آجیل و لباس عروس یا داماد از سوی خانواده دختر و پسری که نامزد بودند و هنوز سر زندگی خودشان نرفته بودند رد و بدل می‌شد که در اصطلاح به آن «چهارشنبه لیق» می‌گفتند که در واقع به معنای مژدگانی یا مشتلق چهارشنبه سوری بود.

غروب چهارشنبه در پشت بام خانه‌ها یا جلوی خانه‌ها آتش روشن می‌کردند و شعر معروف چهارشنبه سوری را حین پریدن از روی آتش می‌خواندند: زردی من از تو، سرخی تو از من. در زمان‌های دورتر تبریزی‌ها هر ۴ چهارشنبه ماه اسفند را جشن می‌گرفتند و آتش روشن می‌کردند و برای هر کدام از چهارشنبه‌های ماه اسفند اسم داشتند.

 

جشن چهارشنبه سوری در مازندران

 

جشن چهارشنبه سوری در مازندران

در گذشته مازندرانی‌های برای برگزاری جشن چهارشنبه سوری حسابی سنگ تمام می‌گذاشتند و هنوز هم جز استان‌هایی محسوب می‌شوند که به برگزاری درست و اصولی جشن چهارشنبه سوری اهمیت می‌دهند. از پختن آش ترش و آش چهل گیاه یا همان آش گزنه گرفته تا روشن کردن هفت کپه آتش به خاطر تقدس عدد هفت.  فالگوش ایستادن، شال انداختن برای گرفتن مشتلق و قاشق زنی از دیگر آداب و رسوم مازندرانی‌ها در جشن چهارشنبه سوری بودند. در منطقه کلاردشت اهالی به ویژه آن‌هایی که اصلیتی کرد دارند معمولا چند مراسم چهارشنبه سوری برگزار می‌کنند، حتی برخی اهالی روستاهایی مثل «کلنو» از برگزاری سه چهارشنبه سوری در گذشته تعریف می‌کنند. این سه مراسم عبارت بودند از: «کُله چهارشنبه»، «خاله چهارشنبه» و چهارشنبه آخر که همان «چهارشنبه سوری» است.

حتما بخوانید  طرز تهیه شیرینی خشک آلمانی مجلسی با نوتلا یا مارمالاد برای عید

 

جشن چهارشنبه سوری در مازندران

در برخی محله‌ها در هر سه شب شمع‌های دست ساز را در چند جای مختلف مثل کنار مسجد، آب روان،چاه، چشمه و یا جلوی خانه‌ها روشن می‌کردند ( دربعضی محله‌ها فقط جلو در خانه‌ها و زیرپنجره‌ها) و دسته‌های کاه را آتش می‌زدند و از روی آن می‌پریدند و «سرخی من از تو،زردی تو از من» می‌خواندند. برای شام هم برنج می‌خوردند ( البته آ‌ن‌هایی که بضاعت‌شان اجازه می‌داد) تا تمام سال خانه‌شان برکت داشته باشد.

در اغلب نقاط مازندران به خصوص مناطقی مثل کلاردشت در این شب آن‌هایی که دست‌شان به دهن‌شان می‌رسید حتما برای شام سبزی پلو با ماهی را به صورت گرده‌پیج می‌خوردند. «تره کُلا»،«تره» و «شیر تره» ، «ماست و برنج کته» هم از جمله غذاهای این شب هستند. در گذشته از جمله آداب و رسوم عید کلاردشت خوردن «شیر تره» از ملزومات شب چهارشنبه سوری بود چرا که معتقد بودند که اگر در این شب «شیر تره» بخورند سال سبزی را پیش رو خواهند داشت.

 

جشن چهارشنبه سوری در گیلان

 

جشن چهارشنبه سوری در گیلان

 

«کولی کولی چارشمبه» یا همان چهارشنبه سوری در استان گیلان حسابی سرخ و آتشین است. گیلانی‌های اصیل هنوز هم خاکستر باقی مانده از هفت کپه‌ آتش را در پایان مراسم جشن چهارشنبه سوری پای ریشه درختان میوه می‌ریزند تا بار درخت برای سال بعد حسابی پر برکت شود. فال گوش ایستادن دختران و پسران مجرد برای این‌که بدانند در سال جدید چه طالعی در انتظارشان است هنوز هم رسم است و در فرهنگ چهارشنبه سوری در سرتاسر ایران نوعی مراد خواهی محسوب می‌شود. گیلانی‌ها مثل تمام ایرانی‌های در این شب آجیل چهارشنبه سوری می‌خورند و البته یک کار عجیب هم انجام می‌دهند؛ برای یک موجود خیالی به نام «خاتون» ماست، ماهی و تره آماده می‌کنند.

طبق افسانه‌ها خاتون هر سال شب چهارشنبه سوری از یک چاه بیرون می‌آید، به خانه‌ها سر می‌زند تا ببیند خانه تکانی را خوب انجام داده‌اند یا خیر و غذا را که ماست، ماهی و تره است را می‌خورد. گیلانی‌ها در شب جشن چهارشنبه سوری «نمک گیر» می‌شوند، به این معنا که در گذشته تخمه هندوانه، تخمه کدو، پسته، فندق، بادام، نخود، تخمه خربزه، گندم و شاهدانه را که از ذخیره زمستان باقی‌ مانده بود، روی آتش مقدس بو می‌داند، نمک می‌زدند و می‌خوردند. گیلانی‌ها عقیده داشتند هر کس از این دانه‌های نمک زده بخورد خلق و خویش بهتر می‌شود و کینه و رشک از او دور می‌شود. چرا؟ چون نمک‌گیر شده و حس خیانت و حسادت به دیگران از او دور می‌شود.

حتما بخوانید  طرز تهیه خورشت باقلا قاتق خوشمزه رشتی؛ غذاهای شب سال تحویل نوروز

غذاهای مرسوم گیلانی‌ها در شب چهارشنبه سوری ترش تره با برنج بود که ترش تره را با چهل گیاه درست می‌کردند. خاتم تره، ترنگ زبان، خَنَش، چواش، خانه‌سوزان، برگ سیر، باقلا‌ولک، کبار، چینی گول، چوچاق، شیرین‌واش، خالی‌واش، روغنی‌واش، بِنه، و گوسفند تعدادی از این گیاهان بودند.

 

چهارشنبه سوری در ارومیه

 

چهارشنبه سوری در ارومیه

 

مراسم جشن چهارشنبه سوری در منطقه آذربایجان غربی و شهر ارومیه از اواسط اسفند ماه آغاز می‌شود. در حقیقت خانه‌تکانی در اواسط اسفند آغاز می‌شود و تا شب چهارشنبه سوری تمام می‌شود. اهالی این دیار هنوز هم به اسفند ماه می‌گویند بایرام آیئی یعنی « ماه عید». ارومیه‌های در شب چهارشنبه سوری اسپند دود می‌کنند، تخم رنگی که معمولا با پوست پیاز رنگ شده به بچه‌ها هدیه می‌دهند، آجیل مخصوص شب چهارشنبه سوری که به آن آجیل هفت رنگ می‌گویند می‌خورند، فال گوش می‌ایستند و جوانان مراسم شال اندازی را انجام می‌دهند تا صاحبخانه با آجیل و شیرینی و میوه شال‌شان را پر کند.

 

جشن چهارشنبه سوری در قزوین

 

جشن چهارشنبه سوری در قزوین

 

در یکی از قدیمی‌ترین شهرهای ایران مراسم جشن چهارشنبه سوری حال و هوای پرشوری دارد. قزوینی‌ها در این شب با پختن انواع شیرینی، درست کردن تخم مرغ رنگی، سبزی پلو ماهی، هندوانه، انار، انواع تنقلات از جمله کشمش، گردو، تخمه، آجیل مشکل گشا و انجیرخشک شب نشینی می‌کنند. قزوینی‌های قدیمی برای این شب غذایی به نام «دُیماج» می‌پزند که متشکل از نان محلی خشک شده، سبزی، گردو و پیازداغ و خیار است. خوردن مرصع پلو یا پلو هفت رنگ، قاشق زنی٬ پریدن از روی آتش، بخت‌گشایی٬ فالگوش نشینی٬ کوزه شکستن و خوردن پلو چهار رنگ و نذری دادن به نیازمندان از جمله مراسم جشن چهارشنبه سوری در قزوین است. شاید برای‌تان جالب باشد که بدانید قزوینی‌ها خریدن آینه نو را در شب چهارشنبه سوری خوش یمن می‌دانند.

 

 

به این نوشته امتیاز بدهید
[مجموع: 1 میانگین: 2]

این مطالب را نیز از دست ندهید

تهیه پنیر پیتزا کش‌دار خانگی+نکته مهم کش‌دار شدن پنیر

تهیه پنیر پیتزا کش‌دار خانگی+نکته مهم کش‌دار شدن پنیر

احتمالا تا به امروز تصور می‌کرده‌اید که «پنیر پیتزا» یک پنیر ایتالیایی است. البته به خاطر رگ و ...
  • انتشار: ۰۶-۱۴-۹۷
وافل نوتلا و موز؛ طرز تهیه آسان وافل نوتلا در دستگاه یا فر بدون چسبیدن

وافل نوتلا و موز؛ طرز تهیه آسان وافل نوتلا در دستگاه یا فر بدون چسبیدن

«وافل» از جمله خوشمزه‌ترین و محبوب‌ترین دسرهای فرانسوی است که با «نوتلا» یا سایر کرم‌های شکلاتی و میوه‌هایی ...
  • انتشار: ۰۵-۱۶-۹۷

دیدگاه‌ها

یازده + نوزده =

در بلاگ افق کوروش

رنگ لباس و روانشناسی شخصیت؛11 رنگ لباس که شخصیت آدم‌ها را فاش می‌کند

رنگ لباس و روانشناسی شخصیت؛۱۱ رنگ لباس که شخصیت آدم‌ها را فاش می‌کند

    به عقیده «دیوید زیلا» طراح مد و نویسنده کتاب «رنگ استایل شما» اگر چه احتمالا شما در کمد لباس‌تان رنگ‌های مختلف را به بازی گرفته‌اید و از رنگ‌های مختلف هم حداقل یک دست لباس دارید، اما همیشه یک رنگ را بیشتر از بقیه دوست دارید. این دقیقا همان رنگی است که شما بیشتر با آن احساس راحتی می‌کنید و حس خوبی نسبت به آن دارید و البته اعتماد به نفس‌تان را هم بالا می‌برد. اما آیا می‌دانستید رنگ مورد علاقه شما برای پوشش و استایل در حقیقت بیانگر شخصیت شماست؟ برای این‌که رابطه میان رنگ لباس و روانشناسی شخصیت را ...
  • 650 بازدید
  • انتشار: ۱۷-۱۰-۹۷
یک دکوراسیون داخلی شاد و رنگی تابستانی با اصول ساده فنگ‌شویی

یک دکوراسیون داخلی شاد و رنگی تابستانی با اصول ساده فنگ‌شویی

چیزی به آغاز فصل تابستان باقی نمانده و تبدیل دکوراسیون کنونی منزل‌تان به یک دکوراسیون شاد و سرزنده تابستانی ایده خوبی برای تغییر حال و هوای این روزهاست. اگر قصد دارید برای خانه یک دکوراسیون تابستانی انتخاب کنید بد نیست با یک تیر دو نشان بزنید و با توجه به اصول «فنگ‌شویی» هم انرژی پاک و مثبت را در محل زندگی‌تان جاری کنید و هم براساس رنگ‌های پرانرژی تابستان یک خانه شاد و رنگی بچینید. در این نوشتار با ما همراه باشید تا در مورد آیین فنگ‌شویی و پیاده کردن اصول فنگ‌شویی در یک دکوراسیون تابستانی داخلی شاد برای منزل‌تان ...
  • 5334 بازدید
  • انتشار: ۲۰-۰۲-۹۷
انواع مدل ریش و سبیل برای انواع فرم صورت ؛ روز جهانی ریش

انواع مدل ریش و سبیل برای انواع فرم صورت ؛ روز جهانی ریش

انواع مدل ریش و سبیل برای فرم صورت برای بسیاری از آقایان یک دغدغه مهم در مرتب کردن استایل و ظاهر است. بسیاری از آقایان دوست دارند مدل ریشی را انتخاب کنند که به مدل و زاویه‌بندی چهر‌ه‌شان بیشتر بیاید. در حقیقت از نظر علم زیبایی‌شناسی هم مدل ریش برای کسی که چهره گرد دارد با فردی که چهره کشیده و استخوانی دارد فرق دارد و بهتر است تناسب در این زمینه در نظر گرفته شود. 18 اکتبر هر سال روز جهانی «ریش آقایان» است. در مجله کوروش مقاله‌ای از سایت Jean Coutu بخوانید که به شما می‌گوید انواع مدل ریش ...
  • 4462 بازدید
  • انتشار: ۲۶-۰۷-۹۷
6 ایده هوشمندانه برای دکوراسیون و طراحی داخلی پذیرایی و نشیمن خانه‌ کوچک

۶ ایده هوشمندانه برای دکوراسیون و طراحی داخلی پذیرایی و نشیمن خانه‌ کوچک

فضای اندک و خانه‌های نقلی در زندگی مدرن امروز نیازمند ایده‌ها و خلاقیت‌های کاربردی و هوشمندانه برای چیدمان و دکوراسیون داخلی است. زمانی که شما قرار است دکوراسیون داخلی یک فضای کوچک و نقلی را طراحی کرده و بچینید دستت‌تان کمی بسته است و ممکن است بارها به در بسته بخورید. برای چیدمان و دکوراسیون داخلی پذیرایی و نشیمن به عنوان مهم‌ترین بخش یک خانه کوچک نیازمند برخورداری از ایده‌های کاربردی و البته شیک هستید. 8 ایده هوشمندانه برای دکوراسیون و طراحی داخلی پذیرایی و نشیمن خانه‌های نقلی و کوچک را از سایت MyDomaine در مجله کوروش بخوانید.  
  • 7223 بازدید
  • انتشار: ۲۲-۰۷-۹۷
6 ایده متفاوت برای سرگرمی شب یلدا که شاید تا به حال تجربه نکرده‌اید

۶ ایده متفاوت برای سرگرمی شب یلدا که شاید تا به حال تجربه نکرده‌اید

ایده جالب و متفاوتی برای سرگرم شدن در شب یلدا امسال دارید؟ زمان زیادی به از راه رسیدن طولانی‌ترین شب سال باقی نمانده و بسیاری از خانواده‌ها به دنبال این هستند که یک شب یلدای متفاوت داشته باشند. ایده شب‌نشینی و دور هم شدن اقوام و دوستان سال‌های سال است که در گوشه و کنار کشور پابرجاست. اما گاهی میزبان برای این‌که چه سرگرمی برای مهمانانش در نظر بگیرد کمی سردرگم می‌شود. از سوی دیگر افرادی هم هستند که ترجیح می‌دهند شب یلدا را با سرگرمی‌های متفاوت و به تنهایی یا با یک یا دو نفر از دوستان یا افراد ...
  • 851 بازدید
  • انتشار: ۲۰-۰۹-۹۷