گرانول سیر (Garlic Granules) یکی از محبوبترین انواع ادویهها و یکی از فرآوردههای سیر است. بافت گرانول سیر درشتتر از پودر سیر است و از خرد کردن سیر خشک شده به دست میآید. شما میتوانید گرانول سیر خانگی را در فر، روی بخاری، در مایکروفر، به صورت سنتی در آفتاب، در هواپز یا همان ایرفرایر یا حتی در دستگاه میوه خشک کن درست کنید. با این مقاله از سرویس آشپزی در مجله کوروش همراه ما باشید تا طرز تهیه گرانول سیر به چند روش مختلف را به شما آموزش دهیم و نکات مهم در این زمینه را با شما به اشتراک بگذاریم.
طرز تهیه گرانول سیر در یک نگاه
برای تهیه گرانول سیر خانگی در فر، ابتدا سیرهای تازه و سالم را پوست بگیرید، بشویید و کاملا خشک کنید. سپس، حبهها را به ورقههای نازک و یکنواخت (۱ تا ۲ میلیمتر) برش بزنید و روی سینی فر با کاغذ روغنی یا توری مخصوص بچینید؛ طوری که همپوشانی نداشته باشند. فر را از قبل با دمای ۶۵ تا ۷۵ درجه سانتیگراد گرم کنید و سینی را در طبقه میانی قرار دهید. درب فر را کمی باز بگذارید تا رطوبت خارج شود. سیرها را حدود ۲ و نیم الی ۴ ساعت در فر گرم بگذارید تا خشک شوند. در این مدت، هر ۳۰ تا ۴۵ دقیقه آنها را بررسی و جابهجا کنید. پس از ترد و شکننده شدن، سیرها را بیرون بیاورید و بگذارید خنک شوند. سپس، آنها را در آسیاب (با پالسهای کوتاه) خرد کنید تا به بافت گرانولی برسید. در آخر، گرانول سیر را در ظرف شیشهای خشک و دربسته در جای خنک و تاریک نگهداری کنید.
مواد لازم برای تهیه گرانول سیر در فر
| مواد اولیه | مقدار مورد نیاز |
| سیر تازه، سالم و بدون لک | نیم کیلوگرم |
مدت زمان لازم برای آمادهسازی مواد اولیه: ۳۰ الی ۴۵ دقیقه
مدت زمان لازم برای تهیه گرانول سیر در فر: ۲ الی ۴ ساعت (بسته به دمای فر، میزان رطوبت سیر و ضخامت برشها)
مراحل طرز تهیه گرانول سیر در فر
طرز تهیه گرانول سیر خانگی در فر مثل طرز تهیه پودر سیر، روی بخاری، در مایکروفر، به صورت سنتی در آفتاب، در هواپز یا ایرفرایر یا حتی در میوه خشک کن به راحتی قابل انجام است.
مرحله اول: سیرها را آماده کنید
در اولین مرحله از طرز تهیه گرانول سیر خانگی در فر، ابتدا باید حبههای سیر تازه، سالم و بدون لک را از پوست جدا کرده و کاملا تمیز کنید. پیشنهاد میکنیم از سیر محلی و ارگانیک استفاده کنید تا گرانول سیر خانگی شما عطر قویتری داشته باشد.
پس از پوست گرفتن، حبهها را با آب سرد به خوبی بشویید و در سبد بریزید تا آب اضافی آنها خارج شود. سپس، حبههای سیر را با دستمال حولهای یا دستمال نخی تمیز کاملا خشک کنید. در غیر این صورت، رطوبت باقیمانده موجب طولانی شدن فرآیند خشک کردن میشود و احتمال کپکزدگی در حین خشک شدن افزایش مییابد.
مرحله دوم: حبههای سیر را خرد کنید
حالا وقت آن است که فر را روشن کرده و روی دمای ۶۵ تا ۷۵ درجه سانتیگراد تنظیم کنید تا گرم شود. سپس، حبههای سیر را با کمک یک چاقوی تیز یا اسلایسر دستی به صورت ورقههای نازک و یکنواخت برش بزنید. ضخامت هر ورقه باید در حدود ۱ تا ۲ میلیمتر باشد. هر چه ضخامت ورقهها یکنواختتر باشد، نتیجه نهایی بهتر خواهد بود. ضخامت زیاد باعث میشود ورقهها به درستی خشک نشوند؛ از سوی دیگر، ضخامت خیلی کم موجب سوختن سیر در فر میشود. هدف این است که ورقههای نازک سیر پس از خشک شدن قابلیت آسیاب کردن و تبدیل شدن به گرانول را داشته باشند.
مرحله سوم: ورقههای سیر را در سینی بچینید
در این مرحله از طرز تهیه گرانول سیر به روش بازاری، کف سینی فر را با کاغذ روغنی بپوشانید یا از توری فلزی مخصوص خشک کردن استفاده کنید. یک لایه از ورقههای سیر را با کمی فاصله از هم روی سینی بچینید؛ طوری که اصلا همپوشانی نداشته باشند. از انباشته کردن ورقههای سیر به طور جدی خودداری کنید؛ چون با انجام این کار، برشهای سیر کاملا خشک نمیشوند و به یکدیگر میچسبند.
مرحله چهارم: سینی را در فر بگذارید
سپس، سینی حاوی سیرهای ورقهای را در طبقه میانی فر گرم بگذارید. توجه داشته باشید، دمای فر را حتما روی ۶۵ تا ۷۵ درجه سانتیگراد نگهدارید تا برشهای سیر نسوزند و قهوهای و تلخ نشوند. برای خروج رطوبت، حتما درب فر را کمی باز بگذارید.
اجازه دهید ورقههای سیر حدود ۲.۵ تا ۴ ساعت در فر بمانند و خشک شوند. در این فاصله، هر ۳۰ تا ۴۵ دقیقه یکبار سیرها را بررسی کرده و در صورت نیاز جابهجا کنید تا همه برشها به صورت یکنواخت خشک شوند. پس از آنکه سیرها کاملا خشک، ترد و شکننده شدند، فر را خاموش کرده و سینی را خارج کنید.
مرحله پنجم: سیرها را خنک کنید
پس از خارج کردن سیرهای خشک شده از فر، سینی را کنار بگذارید و اجازه دهید سیرهای خشک ورقهای حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه در دمای محیط باقی بمانند و کاملا خنک شوند.
مرحله ششم: ورقههای سیر خشک شده را آسیاب کنید
در این مرحله از طرز تهیه گرانول سیر در منزل، برشهای سیر خشک شده را در آسیاب برقی یا غذاساز بریزید. برای تهیه گرانول، بهتر است از حالت پالس استفاده کرده و از آسیاب کردن مداوم خودداری کنید؛ به این ترتیب، کنترل بیشتری روی بافت گرانول خواهید داشت. بنابراین، چند پالس کوتاه بزنید تا ورقهها به اندازه دانههای گرانولی خرد شوند. توجه داشته باشید، بافت گرانول سیر باید درشتتر از پودر سیر باشد. پس از پایان این فرآیند، میتوانید گرانول سیر را الک کنید تا پودر سیر احتمالی از ذرات درشت جدا شود.
مرحله آخر: گرانول سیر را با روش صحیح نگهداری کنید
پس از آماده شدن، گرانول سیر را در ظروف شیشهای دربسته، کاملا خشک، تمیز و عایق هوا بریزید. حتما ظرف را در جای خشک، خنک و دور از تابش مستقیم آفتاب نگهداری کنید. نور و رطوبت دو عامل اصلی کاهش کیفیت و کپک زدن گرانول سیر هستند.
برای جذب رطوبت احتمالی، میتوانید چند دانه برنج خشک یا یک بسته ماده جاذب رطوبت (سیلیکا ژل) در ظرف بگذارید. با شرایطی که گفتیم، گرانول سیر خانگی معمولا تا ۶ ماه ماندگاری دارد؛ اما برای حفظ عطر و طعم قوی بهتر است آن را طی ۳ ماه اول مصرف کنید.
در صورت تمایل، برای خرید انواع ادویه از جمله گرانول سیر آماده و بازاری میتوانید به روشهای حضوری و اینترنتی به فروشگاههای افق کوروش مراجعه کنید.
روش تهیه گرانول سیر در آفتاب (روش سنتی)
برای درست کردن گرانول سیر در آفتاب به روش سنتی، در مراحل اولیه عینا مانند همان چیزی است که در مطلب بالا برایتان گفتیم؛ با این تفاوت که باید برشهای سیر را به صورت تک لایه طوری روی یک پارچه تمیز نخی یا سینی استیل (نه پلاستیکی) بچینید که اصلا روی هم نیفتند.
این سینی را زیر نور خورشید، در مکانی گرم و در معرض جریان هوا قرار دهید. روی سیرها رابا یک پارچه توری نازک بپوشانید تا از گرد و غبار و حشرات در امان بمانند. بسته به شدت تابش آفتاب و گرمای هوا باید ۵ الی ۱۰ روز منتظر بمانید تا برشهای سیر کاملا خشک، ترد و شکننده شوند. پس از خشک شدن کامل، ادامه مراحل را مانند دستور بالا دنبال کنید.
روش تهیه گرانول سیر در دستگاه میوه خشککن
در طرز تهیه گرانول سیر با میوه خشک کن، باید ورقههای سیر را به صورت یک لایه و بدون آنکه روی هم قرار بگیرند در سینیهای خشککن بچینید. دمای دستگاه را روی ۶۰ تا ۶۵ درجه سانتیگراد تنظیم کنید و اجازه دهید سیرها بسته به ضخامت برشها و نوع دستگاه به مدت ۶ الی ۱۰ ساعت خشک شوند؛ در این مدت هر چند ساعت یکبار روند خشک شدن را بررسی کنید.
زمانی که ورقههای سیر کاملا خشک، ترد و شکننده شدند، آنها را از دستگاه بیرون بیاورید و کنار بگذارید تا خنک شوند. سپس، با همان روشی که در دستور بالا گفتیم، برشهای سیر خشک شده را آسیاب کرده و گرانول کنید.
روش تهیه گرانول سیر در هواپز (ایرفرایر)
در طرز تهیه گرانول سیر در هواپز (ایرفرایر)، کافی است ورقههای سیر را به صورت یکنواخت در یک لایه داخل سبد هواپز بچینید. دمای هواپز را روی حدود ۶۵ درجه سانتیگراد (۱۵۰ درجه فارنهایت) تنظیم کرده و سیرها را به مدت ۲ تا ۳ ساعت خشک کنید. هر ۲۰ الی ۳۰ دقیقه سبد را بیرون بیاورید و ورقهها را زیر و رو کنید تا برشهای سیر به صورت یکنواخت خشک شوند و نسوزند.
وقتی سیرها کاملا خشک و شکننده شدند، آنها را از دستگاه خارج کنید و اجازه دهید خنک شوند. سپس، سیر خشک شده را در آسیاب یا غذاساز بریزید و تنها با چند پالس به گرانول تبدیل کنید.
روش تهیه گرانول سیر در مایکروفر
در طرز تهیه گرانول سیر در مایکروفر، برشهای سیر را روی یک بشقاب صاف و خشک که با دستمال کاغذی پوشانده شده به صورت یک لایه یکنواخت بچینید، طوری که ورقهها روی هم قرار نگیرند. سپس، مایکروفر را روی قدرت متوسط (حدود ۵۰ درصد توان دستگاه) تنظیم کنید؛ سیرها را به مدت ۱ الی ۲ دقیقه گرم کنید.
پس از گذشت این مدت، ورقهها را بررسی کرده و به آرامی زیر و رو کنید تا همه قسمتها به یک اندازه خشک شوند. این روند را به صورت مرحلهای تکرار کنید و بین هر مرحله ۳۰ ثانیه استراحت دهید تا ورقهها کاملا خشک، شکننده و ترد شوند؛ مراقب باشید سیرها نسوزند چون مایکروفر میتواند باعث سوختگی سریع سیر شود. باقی مراحل را طبق دستور بالا دنبال کنید.
بیشتر بخوانید: بهترین روش های خشک کردن سیر تازه
نکات مهم در طرز تهیه گرانول سیر خانگی
- استفاده از سیر تازه و سالم موجب بهتر شدن عطر و طعم گرانول سیر میشود.
- پوستگیری دقیق و کامل حبههای سیر به بهبود کیفیت گرانول سیر کمک میکند.
- خرد کردن سیر به قطعات یکنواخت و نه خیلی ریز، به خشک شدن یکنواخت و تهیه گرانول با کیفیت کمک میکند.
- در هنگام خشک کردن، دمای فر باید پایین و ثابت باشد تا از سوختن و تغییر رنگ سیر جلوگیری شود.
- باز گذاشتن درب فر یا ایجاد راه خروج رطوبت، مانع از ایجاد بخار و کپکزدگی سیر خشک میشود.
- برشهای سیر را باید به صورت مرتب زیر و رو کنید تا به کاملا یکنواخت خشک شوند.
- ورقههای سیر باید کاملا خشک، شکننده و ترد شوند تا هیچ رطوبتی داخل آنها باقی نماند؛ در غیر این صورت، کپک میزنند.
- پس از خشک و آسیاب شدن، گرانول سیر باید در ظروف دربسته و کاملا عاری از رطوبت نگهداری شود.
- در صورت امکان، درجه خرد کردن آسیاب یا غذاساز را به دقت تنظیم کنید تا برشهای سیر خشک شده به پودر سیر تبدیل نشوند.
- به هیچ عنوان سیر تازه یا نیمهخشک را آسیاب نکنید؛ زیرا باعث چسبندگی و تشکیل خمیر میشود.
- بهتر است گرانول سیر را در جای خنک و دور از نور مستقیم نگهداری کنید تا کیفیت و ماندگاری آن افزایش یابد.
- در تمامی مراحل، از پوستگیری گرفته تا بستهبندی، نکات بهداشتی را کاملا رعایت کنید تا گرانول سیر کپک نزند.
- اگر در آبوهوای مرطوب زندگی میکنید، توصیه میکنیم بستهبندیهای ضد رطوبت را در ظرف گرانول سیر قرار دهید تا ماندگاری بیشتری داشته باشد.
بیشتر بخوانید: طرز تهیه سیر کبابی
فوت و فنهای خوشمزه شدن گرانول سیر
آیا میتوانیم گرانول سیر را بدون خشککن یا فر تهیه کنیم؟
بله. میتوانید سیر خرد شده را به صورت سنتی زیر نور آفتاب در معرض جریان هوا بگذارید تا خشک شود؛ البته، این روش به مراتب زمانبرتر از شیوههای دیگر است و نیاز به مراقبت بیشتری برای جلوگیری از کپکزدگی دارد.
بهترین دما برای خشک کردن گرانول سیر در فر چقدر است؟
دمای ایدهآل بین ۶۰ تا ۸۰ درجه سانتیگراد است تا عطر و طعم سیر حفظ شود و سوختگی رخ ندهد.
چگونه میتوانیم مطمئن شویم که سیر کاملا خشک شده است؟
وقتی قطعات سیر کاملا شکننده و خشک شده و در دست به راحتی خرد شوند، یعنی رطوبت به اندازه کافی از بین رفته است.
تفاوت گرانول سیر با پودر سیر چیست؟
دانههای گرانول سیر درشت بوده و طعم آن ملایمتر و در عین حال، ماندگارتر از پودر سیر است.
چطور گرانول سیر را نگهداری کنیم تا ماندگاری بالایی داشته باشد؟
در ظروف دربسته، خشک و دور از نور مستقیم نگهداری کنید. استفاده از بستهبندی ضد رطوبت و نگهداری در جای خنک نیز موثر است.
آیا میتوانیم از گرانول سیر به جای سیر تازه در تمام غذاها استفاده کنیم؟
بله. اما توجه داشته باشید، گرانول سیر به دلیل خشک بودن، طعم قویتری دارد. بنابراین، باید مقدار کنترل شده آن را به غذاها اضافه کنید.
آیا گرانول سیر ارزش غذایی سیر تازه را دارد؟
مقداری از ویتامینها و ترکیبات فعال سیر در فرآیند خشک کردن کاهش مییابد؛ اما عطر و طعم و خواص ضد باکتریایی آن حفظ میشود.
نسبت جایگزینی گرانول سیر با سیر تازه چقدر است؟
شما میتوانید ۱ قاشق چایخوری گرانول سیر را به جای ۲ الی ۳ حبه سیر تازه به انواع غذاها اضافه کنید.
در چه مواردی بهتر است از گرانول سیر استفاده نکنیم؟
برای تهیه غذاهایی که نیاز به سیر تازه با بافت نرم، طعم ملایم و رایحه خام دارند (مانند سالاد کاهو، سس سیر تازه یا برخی غذاهای مدیترانهای) بهتر است گرانول سیر را جایگزین سیر تازه نکنید.