علت آب رفتن لباس چیه؟ وقتی لباس تازه میخرید، انتظار دارید مدتها همونطور که هست بمونه؛ اما گاهی بعد از اولین شستوشو میبینید اندازهش کوچیکتر شده و اصطلاحاً «آب رفته». شما بارها با این مشکل روبهرو شدین و شاید فکر کردین راهی برای جلوگیری از آب رفتن لباس وجود نداره. واقعیت اینه که جنس پارچه و روش شستوشوی شما نقش مهمی تو آب رفتن لباسها دارن. اگه بلد باشید که چطور لباسها رو بشورید و ازشون مراقبت کنین، میتونین عمر لباسهاتون رو بیشتر کنین و جلوی آبرفتگی اونها رو بگیرین. تو این مطلب از سرویس سبک زندگی در مجله کوروش با هم بررسی میکنیم چرا لباسها آب میرن و چه کارهایی باید انجام بدیم تا همیشه اندازه و فرم دلخواه لباس حفظ بشه.
آب رفتن لباس یا کوچک شدن لباس چه زمانی رخ میدهد؟
آب رفتن یا کوچیک شدن لباس معمولاً وقتی اتفاق میافته که پارچه در معرض گرما، رطوبت و فشار زیاد قرار بگیره. شما وقتی لباس رو با آب داغ میشورین یا میندازین تو خشککن برقی، احتمال جمع شدنش خیلی بالاتر میره.
این موضوع بیشتر تو الیاف طبیعی مثل پنبه و پشم دیده میشه، چون این جنسها نسبت به تغییر دما و رطوبت حساسترن. به همین خاطر احتمالا بارها دیدین که لباس نخی یا پشمی، بعد از اولین شستوشو سایزش تغییر کرده، ولی لباسهای مصنوعی معمولاً فرم خودشون رو بهتر حفظ میکنن.
پس جنس پارچه و روش شستوشوی شما دو عامل اصلی هستن که تعیین میکنن لباس بمونه همونطور که خریدین یا کوچیک بشه و دردسر درست کنه. مهمترین علت آب رفتن لباس شامل موارد زیر میشه:
الیاف طبیعی لباس
پارچههایی مثل پنبه، پشم و کتان بیشتر از بقیه جنسها آب میرن. دلیلش اینه که این الیاف موقع تولید، کشیده و صاف میشن، ولی وقتی دوباره با آب و گرما تماس پیدا میکنن، به حالت اولیهشون برمیگردن.
شما وقتی لباس نخی یا پشمی رو میشورین، مخصوصاً با آب گرم، خیلی زود متوجه کوچیک شدنش میشین. این تغییر بیشتر تو اولین شستوشو رخ میده. پس جنس پارچه یکی از مهمترین عوامل آبرفتگیه.
حرارت بالا
آب داغ یا خشککن برقی با دمای زیاد باعث میشه تار و پود پارچه جمع بشه. وقتی لباس رو با آب خیلی گرم میشورین، پیوندهای مولکولی الیاف شکسته میشن و پارچه دیگه اون کشش اولیه رو نداره.
همین موضوع باعث میشه لباس کوچیکتر بشه و فرم اصلیش رو از دست بده. خشککن برقی هم با ترکیب گرما و حرکت سریع، این روند رو تشدید میکنه. به همین خاطر همیشه توصیه میشه لباسهای حساس رو با آب سرد یا ولرم بشورین.
فشار مکانیکی ماشین لباسشویی
ماشین لباسشویی با چرخش و فشار زیاد روی لباسها کار میکنه. وقتی ماشین لباسشویی، لباس رو با فشار و چرخش زیاد تکون میده، کششهایی که توی تار و پود پارچه جمع شده بودن، آزاد میشن. آزاد شدن کششها باعث میشه الیاف به هم نزدیکتر بشن و پارچه کوچیکتر به نظر بیاد.
در نتیجه بعد از شستوشو حس میکنین لباس آب رفته و سایزش تغییر کرده. در ضمن هر چی دور موتور ماشین بیشتر باشه، این فشار هم بیشتر میشه. بنابراین انتخاب برنامه شستوشوی ملایم میتونه جلوی این مشکل رو بگیره.
رطوبت زیاد
الیاف طبیعی مثل پشم توانایی جذب رطوبت بالایی دارن. وقتی شما لباس پشمی رو میشورین، رطوبت زیادی وارد تار و پودش میشه. بعد موقع خشک شدن، این رطوبت سریع خارج میشه و باعث جمع شدن الیاف میشه. همین تغییر حجم باعث میشه لباس کوچیکتر به نظر بیاد. به همین خاطر خشک کردن آرام و در هوای آزاد برای لباسهای پشمی خیلی مهمه.
نوع بافت پارچه
بافت پارچه هم نقش مهمی تو آبرفتگی داره. پارچههایی که بافت شل یا کشباف دارن، بیشتر مستعد جمع شدن هستن. وقتی شما این نوع لباسها رو میشورین، تار و پودش راحتتر جابهجا میشن و فرم اولیه خودشون رو از دست میدن. برعکس، پارچههایی با بافت سفت و محکم، کمتر دچار این مشکل میشن. پس علاوه بر جنس، نوع بافت هم باید موقع خرید و نگهداری لباس در نظر گرفته بشه.
بیشتر بخوانید: راهنمای خرید انواع پودر ماشین لباسشویی
چه پارچه هایی بیشتر آب میروند؟
پنبه (Cotton)
آب رفتن لباسهای نخی خیلی رایجه و شما حتماً تجربه کردین که بعد از اولین شستوشو سایزشون کوچیکتر شده. دلیلش اینه که الیاف پنبه موقع تولید کشیده میشن، اما وقتی دوباره با آب و گرما تماس پیدا میکنن، به حالت طبیعی خودشون برمیگردن. به همین خاطر شستوشو با آب داغ یا خشککن برقی باعث میشه لباسهای نخی سریع آب برن.
پشم (Wool)
«پشم» یکی از حساسترین الیافه. وقتی خیس میشه، رطوبت زیادی جذب میکنه و بعد موقع خشک شدن، الیافش جمع میشن. شما اگه لباس پشمی رو با آب گرم یا تو خشککن بذارین، خیلی زود کوچیک میشه. به همین دلیل همیشه توصیه میشه لباسهای پشمی رو با دست و آب سرد بشورین و بذارین در هوای آزاد خشک بشه.
کتان (Linen)
«کتان» هم مثل پنبه مستعد آبرفتگیه، ولی کمی کمتر. این پارچه سبک و خنکه، اما وقتی با آب داغ یا فشار زیاد ماشین لباسشویی شسته بشه، تغییر سایز پیدا میکنه. شما اگه از لباس کتانی درست مراقبت نکنین، بعد از چند بار شستوشو میبینین که اندازهش تغییر کرده.
ابریشم طبیعی (Silk)
«ابریشم» خیلی ظریفه و به تغییرات دما و رطوبت حساسه. هر چند نسبت به پنبه و پشم کمتر آب میره، ولی اگه با شویندههای قوی یا آب داغ شسته بشه، جمع میشه و فرم اصلیش رو از دست میده. به همین خاطر معمولاً توصیه میکنن ابریشم رو با دست و شوینده ملایم بشورین.
کشبافها (Knitted fabrics)
لباسهای بافتنی یا کشباف، چون تار و پودشون شلتره، راحتتر جمع میشن. وقتی این لباسها رو میشورین، الیافش جابهجا میشن و فرم اولیهشون رو از دست میدن. به همین دلیل لباسهای بافتنی باید با دقت بیشتری شسته و خشک بشن.
پارچههایی که کمتر آبرفت دارن
الیاف مصنوعی
«الیاف مصنوعی» مثل پلیاستر، نایلون و اکریلیک مقاومت بیشتری نسبت به آبرفتگی دارن. این جنسها معمولاً سایزشون ثابت میمونه و کمتر تحت تأثیر گرما و رطوبت قرار میگیرن. به همین خاطر توی لباسهای ورزشی یا روزمره زیاد استفاده میشن، چون هم سبک هستن و هم تغییر سایز نمیدن.
پارچه جین (Denim)
«پارچه جین» هم میتونه آبرفت داشته باشه، اما شدت و نوعش با پنبه یا پشم فرق میکنه. چون جین در اصل از پنبه با بافت مورب و خیلی محکم ساخته میشه، ذاتاً قابلیت جمع شدن داره؛ ولی به خاطر تراکم بالای تار و پودش این تغییر سایز معمولاً کمتر و تدریجیتر اتفاق میافته. به همین خاطر جین رو جزو پارچههایی میدونن که هم مقاومه و هم در عین حال نیاز به مراقبت داره تا فرم و اندازهش ثابت بمونه.
چطور از آبرفت لباس جلوگیری کنیم؟
برای جلوگیری از آبرفت لباس، مهمترین کار اینه که همیشه اونها رو با آب سرد یا ولرم بشورین، برای خشک کردن لباسها، از خشککن برقی با حرارت بالا استفاده نکنین و برچسب مراقبت لباس رو به طور دقیق بخونین. رعایت همین چند نکته ساده، میتونه جلوی کوچیک شدن لباس رو بگیره و عمرش رو بیشتر کنه.
انتخاب دمای مناسب آب
برای جلوگیری از آبرفت، لباسهای حساس مثل پنبه، پشم و جین رو بهتره با آب سرد یا نهایتاً ولرم بشورین. آب داغ باعث میشه الیاف منقبض بشن و لباس کوچیک بشه. حتی برای لباسهای مصنوعی مثل پلیاستر هم آب سرد، بهترین گزینهست چون حرارت بالا، فرم الیاف رو تغییر میده.
خشک نکردن لباس در ماشین لباسشویی
خشککن ماشین لباسشویی با حرارت زیاد یکی از اصلیترین دلایل جمع شدن لباسه. بهتره لباسها رو در هوای آزاد و سایه خشک کنین تا فرم طبیعیشون حفظ بشه. اگر مجبور به استفاده از خشککن هستین، حتماً برنامه حرارت پایین یا ملایم رو انتخاب کنین.
استفاده از شویندههای مناسب
شویندههای مخصوص آب سرد در دماهای پایین هم خوب عمل کنن. استفاده از این شویندهها علاوه بر جلوگیری از باقی موندن ذرات شوینده روی لباس، به حفظ بافت و رنگ اون کمک میکنه. این کار باعث میشه لباس سالمتر و بادوامتر بمونه.
روشهای ویژه برای پارچههای خاص
پارچه جین رو همیشه با آب سرد و پشتورو بشورین تا هم رنگش حفظ بشه و هم سایزش تغییر نکنه. لباسهای پشمی رو با دست و آب سرد بشورین و در هوای آزاد خشک کنین. برای بافتنیها هم از چلاندن یا فشار دادن زیاد اونها خودداری کنین چون تار و پود شل، راحتتر جمع میشن.
خواباندن لباس در محلول سرکه
لباس رو قبل از شستوشو میتونین چند دقیقه در محلول آب و سرکه خیس کنین تا رنگ و بافت تثبیت بشه. بخاردهی ملایم با اتو یا بخارشو هم کمک میکنه الیاف نرم بشن و جلوی جمع شدن اونها گرفته بشه. برای شستن لباسهای خیلی ظریف هم شستوشوی دستی بهترین گزینهست.
دقت به برچسب مراقبت لباس (Care Label)
برچسب مراقبت روی لباس در واقع راهنمای اصلی شماست برای اینکه بدونین چطور باید اون لباس رو بشورین و خشک کنین. روی هر لباس، علائم شستوشو درج شده که دقیقاً نشون میده لباس با چه دما و روشی باید شسته بشه. رعایت این علائم، سادهترین راه برای جلوگیری از آبرفتگیه. مثلاً علامت «Do not tumble dry» یعنی نباید لباس رو داخل خشککن بذارین.
تأثیر دفعات شستوشو
بیشترین آبرفت لباس معمولاً در اولین شستوشو اتفاق میافته، چون الیاف تازه با آب و گرما تماس پیدا میکنن و به حالت طبیعی خودشون برمیگردن. بعد از اون، تغییر سایز کمتر میشه و لباس به مرور پایدارتر میمونه.
شما اگه روش شستوشوی درست رو از همون اول رعایت کنین، میتونین این آبرفت اولیه رو به حداقل برسونین. بنابراین دفعات شستوشو اهمیت زیادی دارن و اولین شستوشو نقش تعیینکنندهای در اندازه نهایی لباس داره.
بیشتر بخوانید: راهنمای شستشوی لباس نوزاد
چگونه لباس آب رفته را درست کنیم؟
لباس آب رفته رو میشه با خیساندن در محلولهای نرمکننده یا شامپو بچه، کشیدن آرام الیاف و خشککردن در هوای آزاد تا حدی دوباره اندازهش رو بزرگتر کرد. البته ترمیم آبرفتگی، بسته به جنس پارچه فرق میکنه و ممکنه برای هر پارچهای به طور کامل جواب نده. اما اینکه چگونه از بزرگ یا کوچک شدن لباس ها و تغییر در الیاف لباس جلوگیری کنیم؟ رو در ادامه مرور میکنیم:
استفاده از نرمکننده یا شامپو بچه
یکی از سادهترین راهها برای درست کردن لباس آبرفته اینه که اون رو در آب ولرم با نرمکننده یا شامپو بچه خیس کنین. این مواد باعث میشن الیاف پارچه، نرمتر بشن و حالت کشسانی پیدا کنن. بعد از چند دقیقه، میتونین لباس رو بهآرامی بکشین تا به اندازه اصلی نزدیک بشه. نکته مهم اینه که لباس رو در هوای آزاد خشک کنین و از خشککن برقی استفاده نکنین، چون دوباره باعث جمع شدن اونها میشه.
انواع نرم کننده لباس و شامپو بچه را به روشهای حضوری و اینترنتی از فروشگاههای افق کوروش میتوانید خریداری کنید.
محلول جوش شیرین و سرکه
روش دیگه، استفاده از محلول جوش شیرین و سرکهست. برای این کار، دو قاشق جوش شیرین رو در آب ولرم حل کنین و لباس رو داخلش بذارین. اضافه کردن کمی سرکه سفید هم کمک میکنه الیاف راحتتر باز بشن. بعد از مدتی لباس رو بیرون بیارین و بهآرامی بکشین تا بزرگتر بشه. این روش بیشتر برای لباسهای پنبهای و پشمی جواب میده و میتونه تا حدی سایز اصلی رو برگردونه.
در صورت تمایل میتونید سرکه سفید و جوش شیرین رو به صورت خرید حضوری و اینترنتی از فروشگاههای افق کوروش خریداری کنید.
کشیدن آرام لباس خیس
اگر سوالتون اینه که چگونه لباس نخی آب رفته را درست کنیم باید بگوییم که گاهی فقط کشیدن آرام لباس خیس میتونه مؤثر باشه. بعد از اینکه لباس رو خیساندید، اون رو روی سطح صاف پهن کنین.
با دست یا حتی یک حوله، قسمتهای مختلف لباس رو بهآرامی بکشین تا تار و پودش باز بشه. این کار کمک میکنه الیاف دوباره کشیده بشن و لباس کمی بزرگتر بشه. البته باید این کار رو با دقت انجام بدین تا به بافت پارچه آسیب نرسه.
روش مخصوص لباسهای پشمی
لباس پشمی آب رفته؟ طبیعیه چون لباسهای پشمی حساسترن و نیاز به مراقبت ویژه دارن. برای این کار، لباس پشمی رو در آب ولرم با کمی نرمکننده یا شامپو بچه، خیس کنین تا الیافش نرم بشه. بعد اون رو، روی یک حوله پهن کنین و بهآرامی بکشین تا به اندازه دلخواه نزدیک بشه.
خشک شدن لباس پشمی باید آهسته و در هوای آزاد باشه، چون خشک شدن سریع یا استفاده از خشککن باعث میشه دوباره لباس، جمع و کوچیکتر بشه.
استفاده از بخار (Steam) برای ترمیم لباس آبرفته
برای ترمیم آب رفتن لباس کتان، جین و تریکو و … یکی از راههای کاربردی، استفاده از بخاره. شما میتونین لباس رو با بخار اتو صاف کنین یا روی بخارشوی قرار بدین تا الیافش نرم بشه. وقتی پارچه گرم و مرطوب شد، بهآرامی قسمتهای مختلف رو بکشین تا دوباره، باز و به اندازه اصلی نزدیک بشه.
این روش برای پارچههای نخی و کتانی خیلی خوب جواب میده، چون بخار باعث میشه تار و پود راحتتر کشیده بشن. نکته مهم اینه که فشار زیادی نباید وارد نکنین تا بافت پارچه آسیب نبینه.
خشک کردن با وزنه یا کشش
وقتی لباس آبرفته رو بعد از خیساندن روی سطح صاف پهن میکنین، میتونین از وزنههای سبک مثل کتاب یا حوله سنگین، برای کشیدن بخشهای مختلف اون استفاده کنین. این کار باعث میشه الیاف در حالت کشیده، خشک بشن و دوباره کمی به اندازه اصلی برگردن.
نکته مهم اینه که میزان فشار، باید یکنواخت و ملایم باشه تا بافت پارچه آسیب نبینه. این روش برای لباسهای نخی و کتانی، خیلی خوب جواب میده و میتونه نتیجه بهتری نسبت به کشیدن دستی داشته باشه.
سوالات متداول درباره علت آب رفتن لباس
آب رفتن لباس یعنی چه؟
آب رفتن لباس یعنی کوچیک شدن یا جمع شدن پارچه بعد از شستوشو یا خشک شدن، بهخاطر گرما، رطوبت و فشار.
چرا لباس های خیس تنگ می شوند؟
وقتی لباس خیس میشه، الیافش رطوبت جذب میکنن و موقع خشک شدن جمع میشن؛ همین موضوع باعث میشه پارچه کوچیکتر و تنگتر به نظر بیاد.
پارچه نخی چند ساعت در آب بماند؟
پارچه نخی بهتره بیش از ۳۰ دقیقه تا نهایتاً ۱ ساعت در آب خیس نخوره. چون الیاف پنبه وقتی مدت طولانی در آب بمونن، ضعیف میشن و احتمال جمع شدن یا تغییر شکل اونها بیشتر میشه.
محصولات مرتبط
