مراقبت از افراد سالمند در شرایط جنگ و بحران ویژگیهای خاص خودش را دارد. قرار گرفتن توی شرایط جنگی برای همه افراد، توی هر رده سنی، استرسزاست ولی گاهی برای سالمندان و افراد کهنسال خانواده، اضطراب بیشتری داره، چون افراد توی سنین بالا، نسبت به تغییرات محیطی، حساسیت بیشتری نشون میدن و درباره آینده، نگرانی زیادتری دارن. به همین خاطر باید با دقت بیشتری نیازهای روحی و روانی اونها رو تامین کنید. توی این مطلب از سرویس سبک زندگی در مجله کوروش، قراره روشهای حفظ سلامت و آرامش روحی و روانی سالمندان در شرایط جنگی و اقداماتی که بتونید به سلامت جسمی افراد پیر در شرایط جنگی هم کمک کنه، بهتون خواهیم گفت.
مراقبت از سالمندان در شرایط جنگی
در شرایط بحرانی مثل جنگ، سیل، زلزله و … حتی اینکه بتونیم از خودمون محافظت کنیم هم ممکنه چالش داشته باشه، توی این وضعیت، وقتی پای یک یا چند سالمند هم وسط باشه، گاهی این چالشها بیشتر میشن.
پس باید برای روبهرو شدن با این شرایط، آمادگی داشته باشید و آگاهی خودتون رو بالاتر ببرید، تا هم خودتون و هم فرد سالمند خانواده، به سلامت از اون شرایط به وجود آمده، عبور کنین.
۱- امن کردن محیط خانه برای سالمندان
سالمندان معمولا از لحاظ جسمی و حرکتی، محدودیت و مشکلاتی دارن که جابهجایی و ضعف اونها، باعث میشه بیشتر در معرض خطر قرار بگیرن. اگر در شرایط جنگی هستید، باید شرایط خونه و محل سکونت رو طوری طراحی کنید یا تغییر بدید که اگر نیاز شد فرد سالمند، تغییر مکان بده، راه برای رد شدن از مسیرهای امن، باز باشه.
علاوه بر این، باید تخت یا محل خواب سالمند جایی از خونه باشه که امنیت داشته باشه، مثلا کنار پنجرهها، زیر لوستر، کنار کتابخانه و کمدهایی که به دیوار وصل نیستن، نباید تخت اونها رو قرار بدید. چون در صورت بروز حمله جنگی، ممکنه جان فرد به خطر بیفته.
۲- قرار دادن مواد موردنیاز در دسترس سالمندان
بیشتر سالمندان با مشکلات جسمی دست و پنجه نرم میکنن و نیاز به مصرف داروهای مخصوص دارن. در این شرایط بحرانی، داروهایی رو که ممکنه فرد سالمند به اون احتیاج داشته باشه، در کنارش قرار بدید.
همیشه یک بطری آب سالم و بهداشتی هم دم دست سالمندان بذارید تا خیالتون از شرایط جسمی اونها، راحت باشه.
۳- تامین داروهای سالمندان قبل از جنگ یا بحران
خیلی وقتها در شرایط بحرانی مثل جنگ، بعضی داروها با کمبود مواجه میشن یا اینکه قیمت اونها سر به فلک میکشه. اگر زمزمههای جنگ به گوشتون رسید، مقداری از داروهای مورد نیاز سالمند رو بخرید و ذخیره کنید.
اگر ناگهانی توی این شرایط بحرانی افتادید و دارو، دپو نکرده بودید، از مسیرهای امن، مثل سایتهای رسمی فروش دارو یا داروخانههای معتبر فروش دارو، نسبت به خرید اونها اقدام کنید. در این شرایط اول داروهای قدیمی رو به سالمند بدید، بعد داروهایی که خریدید و تاریخ انقضای بیشتری دارن رو برای مصرف، توی برنامه قرار بدید.
۴- دور نگهداشتن سالمندان از اخبار منفی
دنبال کردن خبرهای مربوط به جنگ و شرایط بحرانی، حتی برای افراد جوان و سالم هم مثل سَمّه، چون معمولا دنبال کردن اخبار، وقتی کار از شما برنمیاد، حس ناتوانی و اضطراب رو منتقل میکنه و فرد دچار استرس میشه.
سعی کنید توی این شرایط هم خودتون کمتر اخبار بخونید و هم این اخبار رو تا جای ممکن به سالمندان، منتقل نکنید. با این کار، سالمندان با خیال راحتتر به کارهای روزانهشون میپردازن و ذهن آرومتری دارن.
۵- مشارکت دادن سالمندان در امور منزل
توی شرایط بحرانی، آدم خیلی دست و دلش به کار کردن نمیره اما اگر بتونید یه روتین برای انجام کارهای روزمره داشته باشید، خیلی به سلامت روانتون کمک میکنه.
توی انجام این کارها، سالمندان رو هم دخیل کنید و یه روتین که براشون مناسب باشه، بهشون فشار نیاره و اونها رو سرگرم کنه تا کمتر دچار فکر و خیال و اضطراب بشن، براشون در نظر بگیرید. مثلا ازشون بخواید که توی آشپزی کردن یا آماده کردن مواد غذایی، مثل پاک کردن سبزی و … بهتون کمک کنن.
۶- تامین مواد غذایی مورد نیاز بدن
تغذیه سالم هم روی سلامت جسم و هم روی سلامت روان فرد سالمند تاثیر مستقیمی میذاره. پس تا جایی که براتون مقدوره، مراقب غذایی که برای فرد سالمند درست میکنید، باشید.
میتونید با یه متخصص تغذیه مشورت کنید تا غذاهای مناسب رو بهتون پیشنهاد بده. ممکنه بعضی از سالمندان، توی مصرف بعضی مواد غذایی، محدودیت داشته باشن، پس حواستون به ممنوعیتهای غذایی، تداخلات دارویی یا نکاتی که باید در تغذیه و روتین غذاییشون رعایت کنید تا دچار مشکل نشن رو فراموش نکنید.
۷- آموزش تکنیکهای آرامبخش به سالمندان
برای اینکه سالمندان در شرایط جنگی، وقتی صدای انفجار میشنون، بتونن آرامش خودشون رو حفظ کنند، طوری که ریتم ضربان قلب اونها، هر چه زودتر به حالت عادی برگرده و فشار زیادی به قلبشون وارد نشه، باید تکنیکهایی مثل تنفس عمیق و کنترل ذهن رو بهشون یاد بدید تا بتونن احوالات درونی خودشون رو کنترل کنن و زود به حالت طبیعی و عادی برگردن.
۸- حمایت عاطفی از سالمندان
اگر بتونید از سالمندان حمایت کنید، پای حرفهاشون بشینید، باهاشون ارتباط کلامی برقرار کنید و در کل کاری کنید که سالکند حس کنه داره شنیده میشه و میتونه روی شما حساب باز کنه، حال روحیش هم بهتر میشه.
اجازه ندید سالمند فکر کنه باری روی دوش شماست و شما دارید اون رو تحمل میکنید. در این صورت ممکنه افسرده بشه یا واکنشهایی نشون بده که به خاطر استرس ناشی از شرایط بحرانی و جنگ، به شما هم فشار بیاره.
۹- قرار دادن فعالیت ورزشی در برنامه روزانه سالمند
فعالیت بدنی و یه ورزش سبک که برای سن و شرایط جسمی سالمند متناسب باشه، میتونه کورتیزول خون رو پایین بیاره، مقداری دوپامین مورد نیاز بدن رو تامین کنه و در کنار اینها، علاوه بر حفظ سلامت جسمی، میتونه روحیه بیمار رو هم تقویت کنه.
سعی کنید حتما یه روتین ورزشی هر چند سبک، برای شرایط بحرانی و جنگی، در نظر بگیرید که استرس سالکند رو کنترل کنید.
۱۰- کمک گرفتن از معجزه عبادت و نیایش
خیلی از سالمندها، نیایش کردن، ذکر گفتن و عبادت رو توی برنامه روزانهشون دارن. این کارها، یه جوری مراقبه و مدیتیشن برای سالمند محسوب میشه و خیلی میتونه از لحاظ روحی بهش کمک کنه تا انرژیهای منفی و حس درماندگی و بیپناهی رو ازش دور کنه.
بنابراین اگر سالمند رو در حال عبادت دیدید، اصلا از این کار منعش نکنید و اجازه بدید خودش رو با اثرات مثبت اعتقادی، آرام کنه.
۱۱- کمک گرفتن از پرستار یا فرد مطمئن
اگر به هر دلیل توی شرایط جنگی، شما هم امکان کمک کردن و پرستاری از سالمند توی خونتون رو ندارید، مثلا ماموریت کاری هستید یا توی شرایط اورژانسی خدمت به مردم قرار گرفتین، فرد سالمند رو به هیچ وجه توی خونه تنها نذارید.
برای این شرایط بحرانی، حتما از فامیل، اعضای دیگه خانواده یا پرستار مطمئن، کمک بگیرید. اگر سالمند داروی خاصی باید بخوره، ممنوعیت غذایی یا دارویی داره یا باید روتین خاصی رو براش رعایت کنید، به پرستار یا کسی که از سالمند مراقبت میکنه، بگید که به جای شما مراقب اوضاع باشه.
بیشتر بخوانید: چک لیست وسایل ضروری زمان جنگ برای کودکان، بزرگسالان و سالمندان
سخن پایانی
شرایط بحرانی مثل جنگ، معمولا شرایط موقتیه ولی به شدت استرس و اضطراب رو بالا میبره. این شرایط برای سالمندان که توانایی جسمی و حرکتی محدودتری دارن یا بیماری خاصی دارن، استرسزاتر هم هست.
بنابراین توی این مواقع، به کمک بیشتری نیاز دارن و نباید اونها را به حال خودشون رها کنید چون اگر از جنگ، جان سالم به در ببرن، ممکنه با مشکلات روحی روانی عمیقتری مواجه بشن. با حمایت عاطفی، تامین داروها، مواد غذایی مورد نیاز بدن، امن کردن خانه، مشارکت دادن آنها در امور خانه و … میتونید تا حد ممکن، استرس ناشی از جنگ رو کاهش بدید.