تاریخچه افق کوروش، روایت شکلگیری یکی از بزرگترین شبکههای خردهفروشی ایران است؛ مسیری که ریشههای آن به بیش از پنج دهه قبل و تلاشهای کارآفرینی به نام «محمدکریم فضلی» برمیگردد. مرحوم محمدکریم فضلی که فعالیت اقتصادی خود را از یک مغازه کوچک در سرکان همدان و شاگردی کنار پدرش آغاز کرده بود، در سال ۱۳۵۱ با تأسیس شرکت پاکشو و عرضه برند گلرنگ، پایههای شکلگیری گروه صنعتی گلرنگ را بنا گذاشت؛ گروهی که بعدها با توسعه دهها برند تولیدی و توزیعی، برای تکمیل زنجیره ارزش خود، وارد عرصه خردهفروشی شد و برند افق کوروش را بهعنوان فروشگاههای زنجیرهای همواره تخفیف معرفی کرد. افق کوروش در مدت کوتاهی توانست با تکیه بر تجربه گلرنگ، قیمتهای رقابتی و شبکه گسترده تأمین، به یکی از مهمترین بازیگران اصلی بازار خردهفروشی کشور تبدیل شود و امروز نقشی کلیدی در تأمین کالاهای اساسی میلیونها خانواده ایرانی دارد. در این مطلب از مجله کوروش به بررسی تاریخچه افق کوروش میپردازیم.
آغاز مسیر کارآفرینی محمدکریم فضلی
زندهیاد «محمد کریم فضلی» در سال ۱۳۱۱ در «سرکان» استان همدان به دنیا آمد و از نوجوانی در کنار پدرش در عطاری خانوادگی کار میکرد. اما همین کسبوکار کوچک، اصولی مثل احترام به مشتری، صداقت در معامله و اهمیت کیفیت را در ذهن او نهادینه کرد.زندهیاد محمد کریم فضلی در دهه ۳۰ و اوایل ۲۰ سالگی خود، با امید به ساخت آیندهای بهتر به تهران مهاجرت کرد و با پشتکار و تجربهای که از بازار به دست آورده بود، بهتدریج در مسیر تولید و کارآفرینی قدم گذاشت. بهطوریکه در سال ۱۳۵۱ شرکت پاکشو را تاسیس کرد؛ شرکتی که به تدریج از یک کارخانهکوچک تولید شوینده فراتر رفت و به مجموعهای چندبرندی تبدیل شد.
بیشتر بخوانید: زندگینامه محمد کریم فضلی؛ از تولد تا آغاز فعالیت اقتصادی
در دهه ۷۰ که دکتر «مهدی فضلی»، فرزند زندهیاد محمد کریم فضلی، برای مدیریت این برند وارد شد، مسیر توسعه سرعت بیشتری گرفت و شرکتهای جدیدی در حوزههای مختلف تاسیس و راهاندازی شدند.بر این اساس، گلرنگ بهتدریج از یک تولیدکننده محدود به یک اکوسیستم کامل کارآفرینی تبدیل شد؛ اکوسیستمی که حالا دیگر زنجیره تولید، بستهبندی، لجستیک، پخش و فروش را به صورت یکپارچه در اختیار داشت.
در این دوره، برندهای متعددی در زیرمجموعه گلرنگ شکل گرفتند؛ از جمله برندهای شوینده و بهداشتی مثل اوه، اکتیو، سافتلن و برندهای غذایی مانند اویلا و فامیلا. این تنوع برندها باعث شد گلرنگ نهتنها در بازار داخلی، بلکه در صادرات نیز حرفی برای گفتن داشته باشد.توسعه زیرساختهای لجستیکی، ایجاد شرکتهای پخش سراسری و ورود به عرصه فناوری، گلرنگ را به یکی از «بزرگترین هلدینگهای خصوصی ایران» تبدیل کرد. در چنین بستری، ورود به حوزه خردهفروشی یک گام طبیعی و استراتژیک بود؛ گامی که بعدها به تولد «فروشگاههای افق کوروش» منتهی شد.
چرایی و چگونگی تولد افق کوروش
در اصل پاسخی به یک نیاز واقعی در بازار ایران بود که چالشهایی چون عدم شفافیت قیمتها و محدودیت تنوع کالایی را رفع کرد و امکان خرید سریع، قیمت مناسب و دسترسی آسان را فراهم ساخت.گلرنگ که در آن زمان شبکهای از تولید و پخش را ایجاد کرده بود، بهخوبی میدانست که تکمیل زنجیره ارزش با ورود به خردهفروشی میتواند هم کیفیت عرضه را بهبود بخشد و هم قیمت کالا را برای مصرفکننده کاهش دهد؛ همین نگاه، زمینهساز شکلگیری فروشگاههای زنجیرهای همواره تخفیف افق کوروش شد؛ فروشگاههایی که کالا را بدون واسطه، با قیمت رقابتی و مطابق با استاندارد عرضه کنند.
بیشتر بخوانید: از پاکشو تا گلرنگ؛ روایت مسیر صنعتی استاد محمد کریم فضلی
تولد افق کوروش در سال ۱۳۹۲
این ایده بهصورت رسمی با تأسیس اولین فروشگاه همواره تخفیف افق کوروش عملی شد. این فروشگاهها با مدل «همواره تخفیف» وارد بازار شدند، به این معنی که بهجای تخفیفهای مقطعی، قیمتها بهصورت دائمی پایینتر از میانگین بازار تعیین میشد.همین ویژگی باعث شد افق کوروش در مدت کوتاهی محبوبیت گستردهای پیدا کند و بهعنوان یک الگوی جدید برای خرید روزانه در محلهها شناخته شود.
دوره اول توسعه افق کوروش (۱۳۹۲ تا ۱۳۹۶)
توسعه افق کوروش از همان سالهای ابتدایی به سرعت اتفاق افتاد. افق کوروش با بهرهگیری از مدل «فرانچایز»، دسترسی آسان محلهای و به پشتوانه گروه گلرنگ، در میان مردم شناخته شد و از طریق اعطای نمایندگی به مردم (مدل فرانچایز) تعداد شعب آن افزایش یافت. در این میان، شبکه پخش گلرنگ هم کمک میکرد تا کالاها بهموقع و با قیمت مناسب، از طریق فروشگاهها در اختیار مردم قرار گیرد. همه این موارد دست به دست هم دادند تا افق کوروش طی مدت کوتاهی به یکی از برندهای اصلی صنعت خردهفروشی تبدیل شود و سهم بزرگی از بازار فروشگاههای محلی را به دست آورد.
در همین دوره، اولین شعبه فرانچایز (نمایندگی) در سال ۱۳۹۶ افتتاح شد و تعداد شعب افق کوروش در سراسر کشور به ۶۰۰ فروشگاه در سراسر کشور رسید.
همچنین در همین برهه افق کوروش از فروشگاه اینترنتی اکالا رونمایی کرد تا خریدهای سوپرمارکتی در بستر آنلاین هم به مجموعه اقدامات اساسی برند خود، اضافه کند.
بیشتر بخوانید: ساختار مالکیت و ترکیب سهامداران افق کوروش
دوره دوم توسعه افق کوروش (۱۳۹۷ تا ۱۴۰۰)
در فاصله سالهای ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۰ افق کوروش وارد مرحلهای شد که میتوان آن را «دوره دوم توسعه» نامید؛ این دوره فعالیت افق کوروش، با ورود به بورس، نقشآفرینی در بحران کرونا و گسترش سریع شبکه فروشگاهی گره خورده است.ورود افق کوروش به بازار سرمایه در سال ۱۳۹۷ با نماد «افق» نقطه عطف مهمی بود که در راستای ایجاد شفافیت مالی این شرکت انجام شد.
در همین دوره، شرکت توانست با تکیه بر شبکه پخش و تأمین گروه گلرنگ، در دورههای بحران به خوبی از پس تامین کالاهای اساسی مردم برآید؛ بهطوریکه در بحران کرونا مجموعه فروشگاههای زنجیرهای افق کوروش نقش مهمی در تأمین کالاهای اساسی ایفا کرد و کالاهای ضروری را به صورت بیوقفه در دسترس مردم قرار دهد.
در این راستا دسترسی محلی، موجود بودن کالاها در فروشگاهها و رعایت استانداردهای بهداشتی باعث شد این فروشگاهها نقش مهمی در آرامش بازار و تامین کالاهای مورد نیاز خانوار داشته باشند. در همین بازه زمانی، روند توسعه فروشگاهها با سرعت ادامه یافت و طی سه سال، مجموعاً ۲۱۰۰ شعبه در سراسر کشور افتتاح شد. این رشد چشمگیر، افق کوروش را به «لیدر صنعت خردهفروشی ایران» بدل کرد و پایههای توسعه گستردهتر در سالهای بعد را شکل داد.
دوره سوم توسعه افق کوروش (۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴)
طی دوره سوم توسعه از سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴، افق کوروش توانست با تداوم مدل فرانچایز، تعداد فروشگاههای خود را به ۵۰۰۰ شعبه افزایش دهد؛ بهطوری که بیش از ۵۷ درصد از فروشگاهها، تحت مالکیت فرانچایز هستند؛ مدلی که باعث شد توسعه با سرعت بیشتری پیش رود و هزاران کارآفرین محلی در این شبکه فروشگاهی، مشارکت داشته باشند.
در همین بازه، افق کوروش با بیش از ۲۸ هزار نیروی انسانی، در اشتغالزایی نیز نقش موثری ایفا کرد. افق کوروش در سال ۱۴۰۴، با پوشش ۹۰ درصدی جمعیت شهری، در بیش از ۷۳۰ شهر و ۲۷۰ روستا حضور دارد؛ این گستردگی شعب باعث شد دسترسی به کالاهای اساسی، به صورت همسان، هم قیمت و با یک کیفیت در سراسر کشور ایجاد شود.
نگاه به امروز و ترسیم افق فردا (۱۴۰۴ تا ۱۴۰۸)
نگاه افق کوروش در سالهای ۱۴۰۴ تا ۱۴۰۸، تمرکز بر توسعه پایدار، گسترش شبکه فروشگاهها و تقویت نقش اجتماعی این برند است. این شرکت همچنان مدل فرانچایز و اعطای نمایندگی را بهعنوان موتور اصلی رشد و توسعه دنبال میکند تا به کسبوکارهای کوچک و کارآفرینان محلی امکان دهد با پشتوانه برند افق کوروش وارد بازار شوند و از مزایای تامین تجهیزات و کالاها، آموزش و سیستمهای مدیریتی یکپارچه بهرهمند شوند.
این رویکرد علاوه بر توسعه شبکه فروش، به رونق اقتصادی محلی و ایجاد فرصتهای شغلی پایدار نیز کمک میکند. در این دوره، افق کوروش، همچنین بر توزیع همسان، همقیمت و باکیفیت کالاها در سراسر کشور، از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب، تأکید دارد تا تجربه خرید در همه نقاط ایران، از کلانشهرها گرفته تا شهرهای کوچک و روستاها و مناطق مرزی و… یکسان و در دسترس باشد.
این مسیر بر پایه ۵ ارزش بنیادین شرکت پیش میرود: نتیجهگرایی، نوآوری، صداقت و درستی، مشتریمداری و ارزشآفرینی برای ذینفعان. این ارزشها چارچوب تصمیمگیری و جهتگیری شرکت افق کوروش را در سالهای آینده مشخص میکنند.
افق کوروش در این دوره نقش فعالتری در مسئولیت اجتماعی ایفا میکند؛ از حمایت از اقشار آسیبپذیر و مشارکت در طرحهای ملی گرفته تا فرهنگسازی و اقدامات محیطزیستی و کاهش ضایعات. این موارد تنها بخشی از تعهد شرکت به جامعه و آینده کشور است.
هدف بزرگ این دوره، دستیابی به ۱۰ هزار فروشگاه در سراسر کشور است؛ هدفی که با تکیه بر مدل فرانچایز، توسعه زیرساختهای لجستیکی و تقویت شبکه تأمین محقق میشود و مسیر توسعه پایدار افق کوروش را ادامه میدهد.
نگاه رو به آینده افق کوروش
مسیر افق کوروش از یک فروشگاه محلی تا شبکهای چندهزار شعبهای، داستان رشد تدریجی، تمرکز بر کارآفرینی، شفافیت، تصمیمهای جسورانه و تکیه بر ارزشهایی است که در تمام این سالها ثابت ماندهاند.این برند با اتکا به نوآوری، مشتریمداری، صداقت، نتیجهگرایی و ارزشآفرینی برای ذینفعان، جایگاهی محکم در زندگی روزمره مردم پیدا کرده و همزمان فرصتهای گستردهای برای کارآفرینان و نیروهای جوان ایجاد میکند.
امروز افق کوروش نهفقط یک شبکه خردهفروشی، بلکه بخشی از زیرساخت اقتصادی و اجتماعی کشور است؛ شبکهای که در بحرانها کنار مردم بوده، در توسعه محلی نقش داشته و در مسیر آینده نیز بر پایه همین تعهد حرکت میکند.چشمانداز پیشروی این برند نشان میدهد این مسیر هنوز ادامه دارد. افق کوروش با تکیه بر تجربه گذشته و نگاه به آینده، تلاش میکند سهمی مؤثر در بهبود
کیفیت زندگی مردم و توسعه پایدار کشور داشته باشد و همواره ماموریت خود را که تأمین کالاهای مورد نیاز مردم سراسر ایران زمین است، ادامه دهد.