بهترین چای سیاه ایرانی و بهترین چای سیاه خارجی در بازار ایران کدامند؟ چای برای ما ایرانیها یه چیزی فراتر از یه نوشیدنی سادهست؛ همیشه پای ثابت دورهمیهای خانوادگی با وقتهاییه که میخوایم خستگی درکنیم. برای ما همیشه خوردن یه استکان چای داغ میچسبه. اما بین این همه چای ایرانی و خارجی که توی بازار هست، انتخاب بهترینش واقعا میتونه گیجکننده باشه. بعضیها مشتری پر و پاقرص چایهای ایرانی مثل چای لاهیجان هستند، بعضیها هم عاشق چای سیلان و چای دارجیلینگ هستن که عطر خاصی دارن. برای همین تصمیم گرفتیم یه بار برای همیشه بررسی کنیم بهترین چای سیاه ایرانی و خارجی کدومه و هر کدوم چه ویژگیهایی دارن که اینقدر محبوب شدن.
محبوبترین چای در ایران چیست؟
وقتی حرف از چای در ایران میشه، تقریبا همه مسیرها به یک گزینه ختم میشن: چای سیاه. نه فقط چون نوشیدنی روزمره ماست، بلکه چون با ذائقه ایرانیها جور درمیاد.
این چای هم رنگ خوبی داره، طعمش با سلیقهمون جوره و هم از صبحانه تا مهمونی همیشه جواب میده. بر اساس گزارشهای بازار و رفتار مصرفکننده هم کاملا مشخصه که چای سیاه، چه ایرانی چه خارجی، پایه اصلی مصرف چای در کشوره.
اما اگر بخوایم دقیقتر نگاه کنیم که پرفروشترین چای ایرانی کدومها هستن، ترکیب جالبی به دست میاد. در بازار ایران معمولا سه گروه چای بیشترین فروش رو دارن:
- چای سیاه ایرانی شمال (لاهیجان، املش، فومن)
- چای سیلان اصل
- چای هندی آسام
این چایها بهخاطر رنگدهی طبیعی، طعم ثابت و در دسترس بودن، همیشه جزو انتخابهای اول مردم هستن. به زبان ساده، هر جا فروش بالاست، احتمالا یکی از همین سه مدل توی سبد خرید دیده میشه.
در صورت تمایل میتونید انواع چای ایرانی و چای خارجی با کیفیت و اصل رو از فروشگاههای افق کوروش به روشهای خرید حضوری و اینترنتی تهیه کنید.
ویژگیهای چای ایرانی مرغوب
چای ایرانی خوب، چند تا نشونه مشخص داره؛ نشونههایی که اگر یکبار یاد بگیرید، دیگه هیچوقت چای اشتباهی یا تقلبی و رنگشده نمیخرید. چای مرغوب ایرانی معمولا طبیعی و ملایمه، یعنی بدون هیچ اسانس و رنگ مصنوعیه و با کیفیت واقعی برگ چای، خودش رو ثابت میکنه. مهمترین ویژگیهای چای ایرانی خوب، عبارتند از:
عطر طبیعی و ملایم
چای ایرانی خوب هیچوقت بوی تند و زننده نداره. عطرش شبیه بوی برگ تازه چای هست. یک رایحه ظریف داره که وقتی دم میکشه، به آرامی این عطر طبیعی آزاد میشه. اگر چای از همان لحظه اول بوی شدید و غیرطبیعی بده، معمولا یعنی با اسانس تقویت شده.
رنگدهی آرام و طبیعی
چای مرغوب ایرانی در چند دقیقه، سیاه و غلیظ نمیشه. رنگش بهتدریج باز میشه و تهرنگش قهوهای مایل به قرمزه. این رنگ طبیعی نشانه فرآوری درست و نبود رنگ مصنوعیه. چایهایی که خیلی سریع و خیلی تیره میشن، معمولا کیفیت پایینتری دارن یا افزودنی دارن.
طعم خالص و اصیل
چای ایرانی خوب تلخی آزاردهنده نداره، یک تلخی ملایم و خوشایند داره که بعد از نوشیدن، مزه گرمش توی دهان میمونه. اگر چای گس باشه اما دهان رو خشک نکنه، یعنی کیفیت برگها بالاست.
بدون اسانس و افزودنی
چای ایرانی مرغوب هیچوقت نیاز به عطر مصنوعی نداره. اگر عطری تند و غیرطبیعی حس کردید، مثل بوی گل مصنوعی یا مرکباتی، تقریبا باید مطمئن باشید با چای اصیل طرف نیستید. چای خوب باید بوی خودش رو داشته باشه، نه بوی اضافهشده.
برگهای سالم و درشتتر (قلم، شکسته درشت یا سرگل)
چایهای خیلی ریز معمولا کیفیت پایینتری دارن و سریع تلخ میشن. چای مرغوب ایرانی معمولا از برگهای درشتتر و سالمتر تهیه میشن. سرگل بهاره، قلم و شکسته درشت از بهترین انواع هستن چون از برگهای بالایی و جوانتر بوته چای بهدست میان.
دمکشی یکنواخت و خوشرنگ
وقتی چای مرغوب دم میکشه، رنگش یکدست هست و مواد زیادی تهنشین نمیشن. اگر بعد از چند دقیقه رنگ چای، کدر یا گلآلود شد، احتمالا کیفیت برگها پایین بوده یا چای بهدرستی فرآوری نشده.
ماندگاری طعم بعد از نوشیدن
یکی از امضاهای چای ایرانی خوب اینه که بعد از نوشیدن یک جرعه، یک حس گرم و ملایم میده که توی دهان میمونه. این ماندگاری نشانه برگهای سالم و فرآوری درسته.
تفاوت چای ایرانی و چای خارجی
چای ایرانی و چای خارجی هر کدام شخصیت و حالوهوای مخصوص خودشون رو دارن. چای ایرانی معمولا طبیعیتر و ملایمتره، یعنی بدون اسانس و افزودنی، با رنگدهی آرام و طعم اصیل.
در مقابل، بسیاری از چایهای خارجی، بهخصوص چایهایی که در بازار ایران زیاد دیده میشن، برای اینکه سریعتر رنگ بدن یا عطر بیشتری داشته باشن، با روشهای متفاوتی فرآوری میشن و گاهی هم بهشون اسانس میزنن. همین تفاوت در شیوه تولید باعث میشه طعم این دو نوع چای، کاملا متفاوت باشه.
از طرف دیگه، خیلی از ایرانیها معمولا چای پررنگ اما بدون عطر مصنوعی رو ترجیح میدن، در حالی که چایهای خارجی مثل سیلان یا دارجیلینگ، طعم پیچیدهتری دارن، یکی شیرینملایم است، یکی گلی و معطر، یکی هم بسیار قوی و سنگین.
به همین خاطر، انتخاب بین چای ایرانی و خارجی بیشتر به سلیقه برمیگرده، اما شناخت تفاوتها کمک میکنه انتخاب آگاهانهتری داشته باشید.
عطر: چای ایرانی، عطری ملایم و طبیعی داره و معمولا بدون اسانس عرضه میشه، در حالی که چای خارجی بسته به نوعش میتونه از کاملا بیعطر تا بسیار معطر باشه، مثل دارجیلینگ که رایحه گلی مشخصی داره.
رنگدهی: چای ایرانی رنگش رو آرام و تدریجی باز میکنه و تهرنگ قهوهای مایل به قرمز داره، اما بسیاری از چایهای خارجی، بهخصوص آسام و برخی سیلانها، خیلی سریعتر و پررنگتر دم میکشن.
طعم: طعم چای ایرانی، گس ملایم و طبیعیه، در حالی که چای خارجی طیف گستردهای از طعمها رو داره، از سبک و شیرین گرفته تا قوی و تلخ.
فرآوری: چای ایرانی معمولا کاملا طبیعی و بدون افزودنی تولید میشه، اما در چایهای خارجی، بسته به برند، ممکنه از اسانس یا روشهای دیگه برای افزایش عطر و رنگ استفاده بشه.
ظاهر برگ: برگ چای ایرانی اغلب درشتتر و سالمتره مخصوصا در چای قلم، شکسته درشت یا سرگل، در حالی که چایهای خارجی، بهخصوص هندی، بیشتر به شکل ریز یا گرانولی (CTC) فرآوری میشن.
سازگاری با ذائقه ایرانی: چای ایرانی برای مصرف روزانه و نوشیدن طعم اصیل بسیار مناسبه، اما چای خارجی بیشتر برای کسایی جذابه که دنبال طعم خاصتر، عطر بیشتر یا رنگدهی سریعتر هستن.
بیشتر بخوانید: راهنمای خرید بهترین چای سیاه ایرانی
بهترین چای سیاه خارجی
وقتی صحبت از چای خارجی میشه، معمولا اولین چیزی که به ذهن میرسه، تنوع خیلی زیاد طعمها و عطرهاست؛ از چایهای گلی و خوشعطر دارجیلینگ گرفته تا چایهای پررنگ و سنگین آسام.
برخلاف چای ایرانی که بیشتر روی طعم اصیل و طبیعی تمرکز داره، چایهای خارجی برای سلیقههای متفاوت طراحی و روانه بازار شدن. به همین خاطر، انتخاب «بهترین» چای خارجی بیشتر به این برمیگرده که دنبال چه طعم یا رنگی هستین؛ یک چای سبک و خوشعطر یا یک چای قوی و پررنگ که خواب رو از سرتون بپرونه.
محبوب ترین و پرفروش ترین چای سیاه خارجی، شامل موارد زیر میشن:
چای معطر ویکتوریا
چای ویکتوریا معمولا ترکیبی از چای سیاه هندی یا سیلان با یه مقدار اسانس ملایم گل و مرکباته. به خاطر همین، یه بوی خوشایند و مشخص داره که نه تنده و نه مصنوعی. رنگش نسبتا زود باز میشه و توی چند دقیقه یه رنگ قهوهای مایل به قرمز خوشگل میده.
طعمش هم سبکتر از چایهای خیلی پررنگه و بیشتر به درد کسایی میخوره که چای عطری دوست دارن ولی نمیخوان بوش تو ذوق بزنه.
چای گلستان ممتاز هندوستان
این چای معمولا از برگهای منطقه آسام هند به دست میاد. چایهای این منطقه به قدرت، رنگدهی بالا و طعم قوی معروف هستن. چای ممتاز گلستان خیلی زود پررنگ میشه و یه طعم گس و سنگین داره که در عین حال تلخِ آزاردهنده نیست.
عطر این چای طبیعیه و هیچ اسانسی توش نیست. بهخاطر کیفیت ثابت و رنگدهی مطمئن، توی خیلی از خونههای ایرانی پای ثابت دورهمیهاست.
چای سوفیا
چای سوفیا معمولا ترکیبی از چای سیلان و هنده، برای همین طعم و رنگش یه حالت میانه داره، یعنی نه خیلی سبکه، نه خیلی سنگین. رنگدهی این چای، متوسطه و بعد چند دقیقه یه رنگ قرمزِ رو به قهوهای شفاف میده.
عطرش ملایمه و معمولا بدون اسانس عرضه میشه. این چای بیشتر برای کسایی خوبه که چای خارجی میخوان ولی دنبال یه طعم خیلی قوی یا عطری تند نیستن.
چای دوغزال
چای دوغزال از معروفترین چایهای سیلانه و بهخاطر عطر طبیعی و طعم متعادلش، حسابی طرفدار داره. رنگدهی این چای، نسبتا سریعه و رنگش معمولا روشنتر و شفافتر از چایهای هندی درمیاد.
طعم چای دو غزال ملایمه و یه شیرینی طبیعی خیلی ظریف توش حس میشه. همین باعث شده برای مصرف روزانه و مهمونیها، انتخاب محبوبی باشه. اصالتش هم به باغهای چای سریلانکا برمیگرده که چایهای خوشعطر و سبک تولید میکنن.
چای لیپتون
چای لیپتون یه برند جهانیه و بیشتر چایهاش از برگهای هندی و کنیا درست میشن. چون معمولا به روش CTC تولید میشن، رنگدهیشون خیلی سریعه و تو چند دقیقه یه چای پررنگ تحویل میدن.
طعم این چای سادهست و پیچیدگی خاصی نداره، برای همین بیشتر به درد کسایی میخوره که چای فوری و پررنگ میخوان. این چای عطر خاصی هم نداره و تمرکزش بیشتر روی رنگ و سرعت دمکشیه.
چای تویینگز لیدی گری
لیدی گری یکی از چایهای خاص برند انگلیسی تویینگزه و از ترکیب چای سیاه با پوست مرکبات و یه مقدار گلهای معطر درست میشه. عطر این چای، لطیفه و اون تندی ارلگریهای معمولی رو نداره.
برای همین خیلیها که چای عطری دوست دارن ولی نمیخوان بوش زیاد باشه، عاشقشن. رنگدهی این چای متوسطه و رنگ نهاییش روشنتر از چایهای هندی درمیاد. طعمش سبک، کمی شیرین و خیلی خوشعطره. اصالتش هم به ترکیبسازی انگلیسی و برگهای سیلان و کنیا برمیگرده.
بیشتر بخوانید: راهنمای خرید چای سیاه خارجی با بهترین کیفیت
بهترین برندهای چای ایرانی
وقتی صحبت از چای ایرانی به میون میاد، معمولا اولین چیزی که به ذهن میرسه، همون طعم اصیل و طبیعی شماله؛ چایی که بدون هیچ اسانس و افزودنی، فقط با کیفیت واقعی برگش، خودشو نشون میده.
برندهای ایرانی چای هم هر کدوم یه سبک و ویژگی دارن؛ یکی پررنگتره، یکی ملایمتر و یکی هم عطر طبیعی بیشتری داره. در ادامه معروفترین و قابلاعتمادترین برندهای چای ایرانی رو که سالهاست تو خونههای مردم جا باز کردن، معرفی میکنیم.
چای لاهیجان (بهاره، قلم، سرگل)
چای لاهیجان بیشتر از اینکه یه برند باشه، یه «استاندارد طعم ایرانی» محسوب میشه. برگهاش معمولا درشتتر و سالمترن و چون بهارهن، عطر طبیعی خیلی خوبی دارن.
رنگدهی این چای ملایمه و کمکم رنگ باز میکنه، ولی نتیجهش یه رنگ قهوهای مایل به قرمز شفافه که خیلی تمیز و طبیعی به نظر میاد. طعمش گس ملایمه و اون تلخی آزاردهنده چایهای ضعیف رو نداره. این چای مناسب کساییه که چای اصیل و بدون هیچ افزودنی میخوان.
چای گلستان (پریمیوم و قلم)
گلستان از اون برندهاییه که کیفیتش همیشه ثابته و همین باعث شده محبوب بمونه. چایهای ایرانی گلستان معمولا از برگهای بهاره و شکسته درشت تهیه میشن و رنگدهیشون متوسطه؛ نه خیلی سریع، نه خیلی کند.
طعم چای گلستان گس و خوشمزهست و عطر طبیعی ملایمی داره. این چای برای مصرف روزانه عالیه و تقریبا با هر ذائقهای هماهنگه.
چای سحرخیز
سحرخیز بیشتر به خاطر چایهای طبیعی و بدون اسانسش معروفه. برگهای این چای، معمولا سالم و درشتن و رنگدهیشون کاملا طبیعیه. طعمش سبکتر از چایهای خیلی گس شماله، ولی یه شیرینی طبیعی خیلی ظریف، توش حس میشه.
این چای برای کسایی خوبه که چای ایرانی میخوان اما نمیخوان خیلی سنگین یا تلخ باشه.
چای رفاه لاهیجان
رفاه لاهیجان، یکی از برندهای قدیمی و قابلاعتماد شماله. چایهاش معمولا از برگهای بهاره و قلم تهیه میشن و رنگدهیشون آروم و طبیعیه. طعمش گس ملایمه و عطرش همون بوی اصیل چای شماله.
این چای بیشتر برای کسایی خوبه که دنبال یه چای «همیشه مطمئن» هستن؛ نه عطری، نه سنگین، نه سبک.
چای نیوشا (قلم و شکسته)
نیوشا بیشتر بهخاطر کیفیت ثابت و بستهبندی تمیزش شناخته میشه. چایهای ایرانی نیوشا معمولا از برگهای درشتتر و سالمتر تهیه میشن و رنگدهیشون متوسطه.
طعمش گس و طبیعیه و چون هیچ اسانسی نداره، برای کسایی که چای کاملا خالص میخوان انتخاب خوبیه. این برند تو سالهای اخیر خیلی محبوب شده.
جدول مقایسه بهترین برند چای ایرانی
برند چای | نوع برگ و اصالت | رنگدهی | طعم و عطر | مناسب برای |
| برند چای | نوع برگ و اصالت | رنگدهی | طعم و عطر | مناسب برای |
| لاهیجان (بهاره، سرگل، قلم) | برگهای بهاره شمال، کاملا طبیعی و بدون افزدونی | آروم و تدریجی (رنگ قهوهای مایل به قرمز شفاف) | گس ملایم، عطر طبیعی و اصیل | افرادی که چای کاملا طبیعی و اصیل میخوان |
| گلستان (پرمیوم، قلم) | برگهای بهاره و شکسته درشت؛ کیفیت ثابت | متوسط؛ نه خیلی سریع، نه خیلی کند | گس خوشساخت، عطر طبیعی ملایم | مصرف روزانه و ذائقههای مختلف |
| سحر خیر | برگهای سالم و درشت شمال (بدون اسانس) | طبیعی و یکنواخت | سبکتر با یک شیرینی طبیعی خیلی ظریف | افرادی علاقمند به چای ایرانی سبکتر |
| رفاه لاهیجان | برگهای بهاره و قلم/ فرآوری به روش سنتی | ملایم و طبیعی | کمی گس با عطر اصیل چای شمال | مصرف روزانه |
| نیوشا (قلم و شکسته) | برگهای درشتتر و سالمتر؛ بدون افزودنی | متوسط | گس طبیعی | افرادی که چای خالص و بدون اسانس میخوان |
تفاوت چای عطری و غیرعطری
چای عطری همون چاییه که بهش یه مقدار اسانس اضافه میکنن تا بوش خوشتر و متفاوتتر بشه. معمولا اسانسهایی مثل هل، مرکبات، برگاموت یا گلهای معطر به این چای اضافه میشه. این چایها معمولا زودتر بوشون بلند میشه و برای کسایی خوبه که دوست دارن چایشون یه رایحه مشخص داشته باشه. البته چون عطر بهش اضافه شده، ممکنه بعضیا حس کنن رایحهش یه کم مصنوعیه یا روی طعم اصلی چای سایه میندازه.
در مقابل، چای غیرعطری همون چای اصیل و طبیعیه که هیچ اسانسی توش نیست و فقط عطر و طعم واقعی برگ چای رو داره. این چایها معمولا آرومتر رنگ میدن و عطرشون ملایمتره، اما طعمشون خالصتر و گستره. چای ایرانی اصل تقریبا همیشه غیرعطریه، چون کیفیت برگش اونقدر خوبه که نیازی به عطر اضافه نداره. این مدل بیشتر برای کساییه که دنبال یه چای طبیعی و اصیل هستن.
بیشتر بخوانید: روش های دم کردن چای ایرانی خوشرنگ با قوری و سماور
نکات تشخیص چای اصل از تقلبی
تشخیص چای خوب واقعا سخت نیست؛ فقط کافیه چند تا نشونه ساده رو بلد باشید تا خیلی راحت بفهمید چایی که جلوتونه، اصل و طبیعیه یا با رنگ و اسانس قاطی شده.
- چای اصل سریع سیاه نمیشه و رنگش کمکم باز میشه. اگه چای توی یکی، دو دقیقه خیلی تیره شد، احتمالا رنگ مصنوعی داره. چای طبیعی همیشه یه روند دمآوری آرام داره.
- بوی تند و غیرطبیعی نداره و وقتی خشک باشه و بو کنید، فقط بوی چای میده. هر عطری که زیادی تیز، شیرین یا شبیه عطر گل مصنوعی باشه، معمولا نشونه اضافهشدن اسانسه.
- رنگ چای اصل قرمز-قهوهایه، نه قرمز جیغ یا سیاه جوهری. چایهای تقلبی معمولا رنگ غیرطبیعی و خیلی پررنگی دارن که اصلا با ظاهر چای طبیعی همخوانی نداره.
- بعد از دمکشیدن، چای شفافه و گلآلود نمیشه. چای تقلبی یا بیکیفیت معمولا مواد تهنشین زیادی داره و رنگش کدر میشه.
- برگهای چای اصل، یکدست و سالمه و خیلی پودری نیست. چایهای خیلی ریز یا خاکهچای، معمولا کیفیت پایینی دارن و سریع تلخ میشن.
- طعم چای اصیل، گس و طبیعیه، ولی دهانتون رو خشک نمیکنه. تلخی شدید یا طعم تیز چای معمولا نشونه کیفیت پایین یا افزودنیه.
- اگه یه ذره از چای خشک رو روی دستمال سفید بذارید، رنگ پس نمیده. چایهای رنگدار معمولا رد میذارن و همونجا خودشون رو نشون میدن.
بیشتر بخوانید: روش تشخیص انواع چای ایرانی
بهترین روش دمکردن چای ایرانی
چای ایرانی چون کاملا طبیعیه و هیچ اسانسی توش نیست، بهترین نتیجه رو وقتی میده که آروم و با حوصله دم بشه. اول آب رو بذارید روی حرارت تا کامل قلقل کنه. بعد بذارید ۲۰ تا ۳۰ ثانیه از جوش بیفته تا حرارتش ملایمتر بشه.
سپس ۱ قاشق چای خشک رو داخل قوری بریزید و آب رو روش به آرومی اضافه کنید تا برگها نسوزن. قوری رو بذارید روی کتری یا روی وارمر و حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه صبر کنید تا رنگش کمکم باز بشه. چای ایرانی عجلهبردار نیست؛ هر چی آرومتر دم بکشه، رنگش شفافتر و طعمش، گستر و خوشمزهتر درمیاد.
بهترین روش دمکردن چای خارجی
چای خارجی بهخصوص چایهای هندی و سیلان، معمولا رنگدهی سریعتر و طعم قویتری دارن، واسه همین دمکردنشون یه کم فرق میکنه. آب باید کاملا جوش باشه و مستقیم روی چای ریخته بشه تا عطر و طعمش آزاد بشه.
مقدار چای رو کمی کمتر از چای ایرانی باید بریزید، چون این چایها قویترن. زمان دمکشی هم کوتاهتر و حدود ۵ تا ۸ دقیقهست. توی این مدت، رنگ و طعم چای آزاد میشه. اگر بیشتر از این زمان بمونه، ممکنه چای، تلخ و سنگین بشه. چایهای عطری خارجی هم بهتره با آب جوش تازه دم بشن تا عطر مرکبات یا گلهاشون خوب بلند بشه.
بیشتر بخوانید: راهنمای خرید چای کیسه ای
سوالات متداول درباره بهترین چای ایرانی و خارجی
۱- چای ایرانی بهتره یا خارجی؟
هیچکدوم «بهتر» از دیگری نیستن، فقط سبکشون فرق داره. چای ایرانی طبیعیتره، آرومتر رنگ میده و طعمش گس و اصیله. چای خارجی معمولا قویتره، زودتر رنگ میده و بعضیاش عطر بیشتری دارن. انتخاب بین این دو چای کاملا به ذائقه فرد برمیگرده.
۲- چرا بعضی چایها خیلی سریع سیاه میشن؟
چای طبیعی هیچوقت تو یکی، دو دقیقه سیاه نمیشه. اگه چای، خیلی سریع و خیلی تیره شد، معمولا یا کیفیتش پایینه یا با رنگ تقویتی درست شده. چای اصل همیشه کمکم رنگ باز میکنه.
۳- چای عطری بهتره یا غیرعطری؟
اگه دنبال طعم و عطر طبیعی برگ چای هستید، چای غیرعطری انتخاب بهتریه. ولی اگه دوست دارید چای یه بوی خاص مثل هل یا مرکبات داشته باشه، چای عطری مناسبتره. فقط حواستون باشه چایهای عطری معمولا با اسانس درست میشن.
۴- چطور بفهمیم چای اصله؟
چای اصل بوی تند و مصنوعی نداره، سریع سیاه نمیشه، رنگش بعد از دم کشیدن قرمز-قهوهایه، مواد تهنشین زیادی نداره و روی دستمال رنگ پس نمیده. طعمش هم گس و طبیعیه، نه تلخ و تیز.
۵- آیا چای کیسهای ضرر داره؟
نه لزوما، ولی معمولا از برگهای ریزتر و کیفیت پایینتر درست میشه. برای مصرف روزانه بهتره از چای برگدرشت استفاده کنید چون طعمش بهتر و کیفیتش بالاتره.
