امدادرسانی به فرد آسیب دیده و مجروح از بمباران جنگی، نیاز به کمی تخصص داره ولی لازم نیست حتما پزشک یا پرستار حرفه‌ای باشید که بتونید اقدامات اولیه کمک رسانی رو انجام بدید. وقتی در شرایط جنگی هستید و حمله هوایی اتفاق می‌افته یا بر اثر انفجار، کسی آسیب می‌بینه، با توجه به میزان آسیب می‌تونید یه سری اقدامات حیاتی انجام بدید تا فرد رو از مرگ یا آسیب دیدن بیشتر حفظ کنید. توی این مطلب از سرویس سلامت در مجله کوروش به نکات امدادرسانی به مجروحان در بمباران و حمله هوایی می‌پردازیم.
آمادگی در برابر حمله هوایی در خانه
اگر در زمان حمله هوایی و بمباران توی خونه بودید، احتمالا به وسایل بیشتری برای کمک رسانی به فرد آسیب‌دیده، دسترسی دارید. لازم نیست خیلی مجهز باشید ولی یه سری وسایل ضروری پزشکی توی جعبه کمک‌های اولیه میتونه هم کار شما رو راحت‌تر کنه و هم احتمال اینکه با امکانات بیشتر کمک‌رسانی کنید، بیشتره. پس همیشه برای مواقع بحران، یه جعبه کمک‌های اولیه داشته باشید.
جعبه کمک‌های اولیه چه وسایلی باید داشته باشد؟
توی شرایط جنگ و حملات هوایی، داشتن یک جعبه کمک‌های اولیه مجهز در خانه میتونه جان اعضای خانواده و حتی خودتون رو نجات بده. توی جعبه کمک‌های اولیه باید تجهیزات و وسایل ضروری برای امداردسانی وجود داشته باشه تا اگر انفجاری اتفاق افتاد، به سرعت بتونید آسیب‌های جسمی اولیه فرد مصدوم رو مداوا کنید و حال فرد، وخیم‌تر نشه. وسایل ضروری برای جعبه کمک‌های اولیه جنگ و بمباران عبارتند از:
- گاز استریل و بانداژ: برای پوشاندن زخم‌ها و جلوگیری از عفونت.
- چسب زخم و نوار چسب: برای ثابت نگه داشتن گاز یا پانسمان روی محل زخم.
- قرص‌ها و داروهای ضروری: شامل انواع داروهای مسکن، آنتی‌هیستامین‌ها و داروهای مخصوص اعضای خانواده که به طور مداوم مصرف می‌کنند.
- محلول ضدعفونی‌کننده: برای تمیز کردن زخم‌ها و جلوگیری از عفونت.
- قیچی کوچک و پنس: برای بریدن پانسمان یا برداشتن اجسام خارجی از زخم.
- دستکش لاتکس: برای پیشگیری از انتقال عفونت هنگام کمک‌رسانی.
- ماسک تنفسی: برای محافظت صورت و دستگاه تنفسی در برابر گرد و غبار و دود.
- پتوی نجات: برای گرم نگه داشتن مصدومان و جلوگیری از شوک.
- آتل‌های کوچک: برای ثابت کردن شکستگی‌ها یا پیچ‌خوردگی‌ها.
- ژل سوختگی: برای مواردی که فرد مجروح دچار سوختگی شده است.
- دفترچه راهنمای کمک‌های اولیه: برای راهنمایی سریع در شرایط اضطراری.
محلول ضدعفونی کننده، باند و چسب زخم و ماسک تنفسی را به روش‌های حضوری و اینترنتی از فروشگاه‌های افق کوروش می‌توانید تهیه کنید.
نگهداری و دسترسی آسان به جعبه کمک‌های اولیه
جعبه کمک‌های اولیه در حمله هوایی باید توی یک مکان مشخص که همه اعضای خانواده بهش دسترسی داشته باشن و در عین حال، دور از دسترس کودکان باشه، نگهداری بشه. همچنین باید وسایل داخل جعبه کمک‌های اولیه رو به طور منظم و دوره‌ای، بررسی و داروهای تاریخ گذشته رو با داروهای تاریخ‌دار عوض کنید.
بیشتر بخوانید: راهنمای جمع کردن کیف نجات جنگ
کمک‌های اولیه در بمباران و حمله هوایی؛ قبل، حین و بعد از حمله
وقتی توی شرایط جنگی هستید و مدام آژیرهای خطر به صدا درمیاد یا از گوشه و کنار، صدای مهیب انفجار به گوش می‌سه، آماده بودن برای انجام کمک‌های اولیه در زمان بمباران و حمله هوایی، یک ضرورت برای ادامه حیات، محسوب می‌شه.
آمادگی داشتن قبل از بمباران، عکس‌العمل صحیح امدادی موقع حمله و مراقبت از مصدوم بعد از حمله هوایی، سرنوشت فرد رو تغییر میده.
آمادگی قبل از حمله هوایی و بمباران
قبل از وقوع هر حمله و بمباران، یک کیف کمک‌های اولیه آماده داشته باشید. داخل اون، داروهای ضروری، چسب زخم، گاز استریل، چراغ قوه، آب و مدارک پزشکی قرار بدید. همچنین نقاط امن خانه، مثل زیرزمین یا اتاق بدون پنجره رو به اعضای خانواده معرفی کنید. همون ابتدای جنگ، تمرین تخلیه سریع انجام بدید.
اقدامات حیاتی حین حمله هوایی
به محض اینکه بمباران هوایی شروع می‌شه، به نزدیک‌ترین مکان امن برید. کنار دیوارهای داخلی یا زیر میزهای محکم پناه بگیرید. روی زمین دراز بکشید و با دست یا کیف سر و گردن خودتون رو بپوشونید و محافظت کنید. مراقب باشید که از پنجره‌ها، آینه‌ها و وسایل شیشه‌ای فاصله بگیرید و دور بمونید.
اقدامات کمک‌رسانی به مصدومان بعد از حمله
پس از پایان حمله هوایی و بمباران، سریعا وضعیت جسمی اعضای خانواده رو بررسی کنید. اگر جراحتی روی بدن افراد ایجاد شده بود، با کمک گاز استریل یا پارچه تمیز خونریزی رو کنترل کنید.
مراقب باشید که اگر فرد، هوشیاری نداشت، جابه‌جا نکنید و حرکت ندید. برای رسیدگی سریع، با مراکز خدماتی مثل اورژانس (شماره ۱۱۵)، هلال احمر (شماره ۱۱۲) یا آتش‌نشانی (شماره ۱۲۵) تماس بگیرید تا تیم درمانی و خدمانی به محل اعزام بشن.
بیشتر بخوانید: اگر زمان حمله هوایی در مترو بودیم چه کنیم؟
درمان‌های اولیه خانگی در زمان قطع دسترسی به مراکز درمانی در شرایط جنگی
در شرایط جنگ و بحران‌های امنیتی که دسترسی به مراکز درمانی محدود یا قطع می‌شه، اگر دانش و آمادگی برای انجام درمان‌های اولیه خانگی داشته باشید، می‌تونید جان افراد رو نجات بدید و از وخامت اوضاع جلوگیری یا کم کنید. این اقدامات باید ساده، مؤثر و سریع باشند تا در شرایط اضطراری بتونن کمک‌کننده باشن.
کنترل خونریزی و پانسمان زخم ها
یکی از شایع‌ترین مشکلات در شرایط جنگ، خونریزی ناشی از جراحات بمباران و انفجار هستش. توی این شرایط، در اولین قدم، باید محل خونریزی رو مستقیما فشار بدید و با استفاده از گاز استریل، خونریزی رو کنترل کنید.
اگر خونریزی شدیده، بالای زخم رو با یه پارچه محکم ببندید تا خون کمتری از بدن خارج بشه. بانداژ مناسب و استفاده از نوار چسب برای ثابت نگه داشتن پانسمان بسیار مهمه چون هم از ورود آلودگی جلوگیری می‌شه و هم خونریزی کمتر بشه.
مراقبت از شکستگی ها و پیچ‌خوردگی ها
اگر فرد مجروح در انفجار یا بمباران دچار شکستگی یا پیچ‌خوردگی استخوان شد، عضو آسیب دیده رو باید با آتل یا وسایل ساده‌ای مثل چوب و پارچه‌های تمیز ثابت کنید تا حرکتش کم شده و آسیب بیشتری نبینه. اگر عضو آسیب‌دیده رو در وضعیت راحت قرار بدید و بالا نگه دارید، احساس درد فرد کمتر می‌شه.
اقدامات بعد از امدادرسانی و آرام‌کردن شوک مصدوم
اگر کسی صدمه ببینه، شوک به خاطر خونریزی یا ترس شدید میتونه جان فرد رو به خطر بندازه. در این حالت باید مصدوم رو به حالت درازکش بذارید و پاهاش رو کمی بالاتر از سطح بدن قرار بدید، به فرد آرامش بدید و گرم نگهش دارید. اگر برای طرف خطری نداشت، می‌تونید کمی آب به فرد بدید و هیجانش رو کنترل کنید.
مراقبت از سوختگی ها و جلوگیری از عفونت در شرایط جنگ
سوختگی‌های ناشی از انفجار و بمباران، باید با آب خنک شسته و با گاز استریل پوشونده بشن. استفاده از پمادهای ضدعفونی‌کننده و جلوگیری از تماس با گرد و غبار و آلودگی در این مواقع، اهمیت زیادی داره.
استفاده از داروهای ضروری خانگی
داشتن داروهای مسکن، تب‌بر، ضد التهاب و داروهای اختصاصی هر فرد در جعبه کمک‌های اولیه بسیار مهمه. اگر این داروها رو به درستی و به موقع مصرف کنید، میتونه درد و تب رو کنترل کنه.
نجات جان مصدوم قبل از رسیدن امداد
در شرایط بحرانی مثل حملات هوایی، لحظات ابتدایی حادثه برای حفظ جان، بسیار حیاتی هستن. آموزش کمک‌های اولیه میتونه پیش از رسیدن نیروهای امدادی، جان افراد آسیب‌دیده رو نجات بده. در این مواقع این اقدامات رو انجام بدید:
آرام‌سازی مصدوم و بررسی وضعیت جسمی؛ با این شماره ها تماس بگیرید
در اولین قدم، باید مصدوم رو آرام کنید. بررسی وضعیت هوشیاری، تنفس و وجود خونریزی‌های واضح، اهمیت زیادی داره. اگر فرد نفس نمی‌کشه، بهش تنفس مصنوعی یا ماساژ قلب بدید یا با مراکز پزشکی مثل اورژانس (شماره ۱۱۵)، هلال احمر (شماره ۱۱۲) یا آتش‌نشانی (شماره ۱۲۵) تماس بگیرید.
کنترل خونریزی با وسایل در دسترس
در صورت مشاهده خونریزی، از یک پارچه تمیز یا گاز استریل برای فشار مستقیم روی زخم استفاده کنید. بلند نگه‌داشتن عضو آسیب‌دیده هم به کاهش خونریزی کمک می‌کنه.
ثابت نگه داشتن اندام‌های شکسته
اگر علائم شکستگی در فرد مصدوم وجود داره، بدون جابه‌جایی غیرضروری، اندام آسیب‌دیده رو با وسایل ساده مثل چوب، مقوا یا حتی روزنامه ثابت نگه دارید تا از آسیب بیشتر جلوگیری بشه.
محافظت از مصدوم در برابر سرما و گرما
بعد از کمک‌های اولیه، تلاش کنید دمای بدن مصدوم رو ثابت نگه دارید. استفاده از پتو، لباس یا حتی پلاستیک برای جلوگیری از افت دمای بدن مفیده.
اقدام حیاتی کمک‌های اولیه در زمان بمباران یا انفجار هوایی
در شرایط پراضطراب و تنش‌آلود مثل بمباران یا انفجارهای هوایی، سرعت عمل، آگاهی و آرامش میتونه جان افراد رو نجات بده. اگر کمک‌های اولیه در حمله هوایی را بلد باشید، یک ضرورت برای بقا رو بلد هستین. در ادامه شما رو با مهم‌ترین اقدامات اولیه در زمان بمباران هوایی یا انفجار آشنا می‌کنیم:
پناه گرفتن در جای امن
در اولین لحظات انفجار، خود و اطرافیانتون رو به مکان امنی مثل زیرزمین، حمام یا گوشه‌های داخلی ساختمان منتقل کنید.
حفظ خونسردی و آرام‌سازی مصدوم
حفظ آرامش، هم در عملکرد شما تأثیر داره و هم باعث آرامش روانی مصدوم می‌شه.
بررسی تنفس و هوشیاری
اگر فرد بی‌هوش شده، وضعیت تنفس و ضربان قلبش رو بررسی کنید. در صورت لزوم، تنفس مصنوعی یا ماساژ قلبی رو شروع کنید.
کنترل خونریزی
برای خونریزی‌های واضح، از فشار مستقیم با گاز استریل یا پارچه تمیز استفاده کنید. اگر امکان داره، عضو آسیب‌دیده رو بالاتر از سطح قلب نگه دارید.
تثبیت اندام‌های آسیب‌دیده
در صورت احتمال شکستگی، عضو آسیب‌دیده رو بدون جابه‌جایی غیریضروری، با وسایلی مثل مقوا یا پارچه محکم، ثابت نگه دارید.
جلوگیری از شوک
فرد آسیب‌دیده رو به پشت بخوابونید، پاها رو کمی بالا بیارید و بدن فرد رو گرم نگه دارید تا دچار شوک نشه.
مراقبت از زخم‌های سطحی
زخم‌های سطحی رو با آب تمیز یا محلول ضدعفونی‌کننده شست‌وشو بدید و با پانسمان تمیز بپوشونید.
عدم جابه‌جایی افراد مشکوک به آسیب نخاعی
اگر احتمال آسیب به ستون فقرات وجود داره، فرد رو تکان ندید و فوراً درخواست کمک پزشکی کنید.
جلوگیری از عفونت زخم
تا حد امکان، از تماس زخم با وسایل آلوده یا دست‌های نشسته خودداری کنید تا فرد دچار عفونت نشه.
جابه‌جایی مجروح در زمان حمله هوایی و بمباران
جابه‌جا کردن فرد مجروح بعد از حادثه، تا حد ممکن نباید انجام بشه. این آخرین کاری هست که موقع آسیب دیدن یک فرد باید انجام بدید، اون هم در صورتی که شرایط، اضطراری هست و ممکنه خطر آتش‌سوزی یا انفجار وجود داشته باشه. در این مواقع، علائم مربوط به سلامت جسم فرد رو بررسی کنید.
- اگر فرد مصدوم تنفس غیرطبیعی داشت، یعنی آهسته، سریع یا ضعیف بود: ممکنه نشونه شوک، آسیب به ریه یا مشکلات جدی جسمی باشه.
- اگر نبض مصدوم سریع یا نامنظم بود: ممکنه نشونه شوک، خونریزی داخلی یا مشکلات قلبی باشه.
- سطح هوشیاری فرد مصدوم رو بررسی کنید: با پرسیدن سوالات ساده و واکنش فرد به صدا یا لمس، می‌تونید آسیب احتمالی به مغز یا نخاع رو بسنجید.
- اگر فشار خون خیلی بالا یا خیلی پایین بود: ممکنه فرد دجار مشکلات قلبی، شوک یا خونریزی شده باشه.
- اگر فرد توانایی حرکت نداشت یا بخشی از بدنش بی‌حس شده بود: ممکنه دچار آسیب نخاعی شده باشه.
- اگر سر یا گردن مصدوم، آسیب دیده بود: تا حد ممکن فرد رو حرکت ندید یا با مراقبت زیاد، حابه‌حا کنید.
نکته: در این مواقع جابه‌جایی، باید فرد با کمترین میزان حرکت، جابه‌جا بشه تا به نخاع یا استخوان‌ها و حتی رگ‌ها و شریان‌ها، فشار و آسیب وارد نشه. مثلا در این مواقع، از روش غلتاندن مجروح کمک بگیرید.
کمک‌های اولیه برای زخم، سوختگی و خونریزی در شرایط حمله هوایی
در شرایط پرتنش و اضطراری مثل حملات هوایی و بمباران، احتمال اینکه بدن افراد، زخم یا دچار سوختگی و خونریزی بشه، متداول هست. در این لحظات حساس، انجام کمک‌های اولیه در حمله هوایی درست و سریع میتونه جان مصدومان رو نجات بده و از وخیم‌تر شدن وضعیت جلوگیری کنه.
کمک‌های اولیه برای کنترل زخم
ابتدا محل زخم رو با دست‌های تمیز لمس کنید و اگر جسم خارجی در بدن وجود داشت، بهش دست نزنید و خارجش نکنید تا فرد دچار آسیب بیشتر نشه. زخم رو با آب پاکیزه یا محلول ضدعفونی‌کننده شستشو بدید. سپس با استفاده از گاز استریل یا پارچه تمیز، زخم رو به آرامی پانسمان کنید تا از ورود آلودگی جلوگیری بشه.
کمک‌های اولیه برای سوختگی
برای سوختگی‌های سطحی، منطقه آسیب‌دیده رو به آرامی با آب سرد (نه یخ) به مدت ۱۰ تا ۲۰ دقیقه خنک کنید. از قرار دادن یخ مستقیم روی پوست خودداری کنید، چون ممکنه آسیب بیشتری ایجاد بشه.
اگر سوختگی وسیع یا عمیقه، فوراً به مرکز خدمات پزشکی مراجعه کنید یا با اروژانس تماس بگیرید. پانسمان سوختگی باید تمیز و نرم باشه تا درد کم بشه و احتمال عفونت کاهش پیدا کنه.
کنترل خونریزی
برای کنترل خونریزی شدید، با یک پارچه تمیز یا گاز استریل روی محل خونریزی فشار مستقیم بیارید. اگر خونریزی با فشار مستقیم متوقف نشد، از بانداژ فشاری کمک بگیرید و عضو آسیب‌دیده رو نسبت به سطح قلب بالاتر قرار بدید. در صورت بروز خونریزی‌های بسیار شدید، سریعاً با اورژانس تماس بگیرید.
بیشتر بخوانید: روش های کنترل سریع اضطراب در شرایط بحرانی
سوالات متداول درباره امدادرسانی در بمباران و حمله هوایی
۱- برای امدادرسانی در بمباران و حمله هوایی چگونه خونریزی شدید را کنترل کنیم؟
اولین قدم برای کنترل خونریزی شدید، روی محل زخم مستقیما فشار بیارید. اگر امکان داره، از گاز استریل یا پارچه تمیز استفاده کنید و محکم فشار بدید. در صورت خونریزی شدید و غیرقابل کنترل، باید از بانداژ فشار یا گاز استریل و در نهایت از شریان‌بند (tourniquet) به عنوان آخرین راهکار استفاده کنید. در این مواقع بهتره به اورژانس یا هلال احمر زنگ بزنید.
۲- اگر فردی دچار شکستگی یا جراحت استخوانی شد، چه کنیم؟
اولین کار تثبیت عضو آسیب‌دیده هست تا از حرکت بیشتر و آسیب دیدن بیشتر جلوگیری به عمل بیاد. می‌تونید از آتل یا وسایل ساده مثل چوب یا روزنامه به عنوان آتل استفاده کنید. عضو شکسته رو بدون حرکت دادن زیاد نگه دارید و تا رسیدن تیم پزشکی، فشار اضافی به آن وارد نکنید. مراقبت از وضعیت تنفس و ضربان قلب فرد هم بسیار مهمه.
۳- برای مواقع اورژانسی در شرایط جنگ به چه شماره‌ای زنگ بزنیم؟
اگر اقدامات اولیه کمک‌های امدادی رو انجام دادید، بعد می‌تونید با مراکز پزشکی مثل اورژانس (شماره ۱۱۵)، هلال احمر (شماره ۱۱۲) یا آتش‌نشانی (شماره ۱۲۵) تماس بگیرید.
محصولات مرتبط
