بهترین مکمل های گیاهی و دارویی برای تقویت سیستم ایمنی بدن کدامند؟ تقویت سیستم ایمنی بدن تاثیر بسزایی در مقاومت بدن و جلوگیری از ابتلا به بسیاری از بیماریها دارد. انتخاب یک سبک زندگی سالم با مصرف غذاهای مقوی، خواب کافی و ورزش مهمترین راه ها برای تقویت سیستم ایمنی بدن هستند. در این مطلب از سرویس سلامت در مجله کوروش به بررسی مکمل هایی که برای تقویت سیستم ایمنی بدن ضروری هستند، پرداخته ایم.
مکمل ها برای تقویت سیستم ایمنی بدن مناسبند نه درمان و پیشگیری بیماری
پیش از همه باید تاکید کرد که هیچ مکملی بیماری را درمان نمیکند. سیستم ایمنی بدن شما شامل مجموعهای پیچیده از سلولها، فرآیندها و مواد شیمیایی است که به طور مداوم از بدن شما در برابر عوامل بیماریزا از جمله ویروسها، سموم و باکتریها محافظت میکند.
علاوه بر این، نتایج تحقیقات صورت گرفته در این زمینه نشان داده است که مکملها، ویتامینها، مواد معدنی، گیاهان و سایر مواد تنها میتواند سیستم ایمنی را بهبود ببخشد. باید به زمان و نحوه مصرف مکملها بسیار دقت کنید.
برخی از مکملها میتوانند با داروهایی که مصرف میکنید تداخل داشته باشند. برخی ممکن است برای افرادی با شرایط خاط مناسب نباشند. قبل از شروع مصرف هرگونه مکمل، حتماً با پزشک خود مشورت کنید. دلیلش هم این است که برای اینکه بهترین مکمل دقیقا متناسب با سن، جنسیت، سابقه بیماری و حساسیتها انتخاب شود باید درباره شرایط جسمی فرد بیشتر بدانیم.
در ادامه این نوشتاز برخی مکمل هایی که تقویت کننده سیستم ایمنی بدن هستند را به شما معرفی میکنیم.
مکمل ویتامین D برای تقویت سیستم ایمنی بدن
«ویتامین D» یک ماده مغذی محلول در چربی است و از مکملهای تقویت سیستم ایمنی محسوب میشود که برای سلامت و تقویت عملکرد سیستم ایمنی بدن شما ضروری است.
ویتامین D اثرات مبارزه با پاتوژنهای مونوسیتها و ماکروفاژها، گلبول های سفید خون که از قسمت های مهم دفاعی و ایمنی بدن شما هستند، را افزایش و التهاب را کاهش میدهد.
کمبود این ویتامین در بدن بر عملکرد ایمنی بدن تأثیر منفی میگذارد. سطح پایین ویتامین D در بدن منجر به افزایش خطر عفونت دستگاه تنفسی، از جمله آنفلوانزا و آسم آلرژیک میشود.
برخی مطالعات نشان میدهد که مکمل ویتامین D ممکن است منجر به تقویت سیستم ایمنی در بدن شوند. تحقیقات نشان میدهند که مصرف این ویتامین از عفونت دستگاه تنفسی محافظت میکند.
مطالعات دیگری بر روی تاثیرات مکملهای ویتامین D بر روی بدن صورت گرفتهاند. نتایج این مطالعات نشان میدهند که این نوع مکمل ویتامینی تاثیر زیادی در درمانهای ضدویروسی را در افراد مبتلا به عفونتهای خاص، از جمله هپاتیت C و HIV دارد. میزان نیاز بدن به مکمل ویتامین دی بسته به سطح کمبود در بدن هر فرد و بیماریهای پیش زمینهای در او دارد.
مکمل روی (زینک) برای تقویت سیستم ایمنی بدن
«روی (زینک)» یک ماده معدنی مهم در بدن است که معمولاً به مکملها و سایر محصولات مراقبتهای بهداشتی مانند لوزیهایی که به منظور تقویت سیستم ایمنی بدن شما هستند، اضافه میشود.
از این رو ماده معدنی زینک برای تقویت و بهبود فعالیت سیستم ایمنی بدن ضروری است. روی برای رشد سلولهای ایمنی مورد نیاز است و نقش مهمی در خنثی کردن پاسخهای التهابی بدن دارد.
کمبود این ماده مغذی به طور قابل توجهی بر عملکرد سیستم ایمنی بدن شما تأثیر میگذارد و در نتیجه خطر ابتلا به عفونت و بیماری از جمله ذاتالریه افزایش مییابد.
کمبود زینک حدود 2 میلیارد نفر در سراسر جهان را تحت تأثیر قرار داده است . کمبود این ماده در میان بزرگسالان بسیار شایع است. در حقیقت، تا 30٪ از افراد بزرگسال و مسن دچار کمبود زینک، این ماده مهم در بدن میشوند.
بد نیست بدانید مطالعات متعدد نشان میدهد که مکملهای روی ممکن است برای مقابله با عفونتهای دستگاه تنفسی مانند سرماخوردگی نیز مناسب باشند. علاوه بر این، مصرف مکمل روی میتواند برای کسانی که دوره بیماری را سپری میکنند مفید باشد.
در یک مطالعه در سال 2019 بر روی 64 کودک بستری مبتلا به عفونت حاد دستگاه تنفسی تحتانی (ALRI)، مصرف 30 میلیگرم روی در روز به طور متوسط 2 روز باعث کاهش کل عفونت و مدت زمان بستری در بیمارستان در مقایسه با گروه دیگر شد. این مکمل به کاهش مدت زمان سرماخوردگی هم کمک میکند.
مصرف روی (زینک) به مدت طولانی به طور معمول برای بزرگسالان سالم بی خطر است، به شرطی که دوز روزانه در حد تعیین شده بالای 40 میلیگرم روی باشد. اما به خاطر داشته باشید که مصرف دوزهای بیش از حد آن ممکن است در جذب مس تداخل ایجاد کند، که میتواند خطر عفونت شما را افزایش دهد.
بیشتر بخوانید: قهوه های معجزه آسا برای تقویت سیستم ایمنی بدن
مصرف ویتامین C برای تقویت ایمنی بدن
«ویتامین C» به دلیل نقش مهمی که در سلامت سیستم ایمنی دارد، شاید محبوبترین مکملی باشد که برای محافظت سیستم ایمنی بدن در برابر عفونت مصرف میشود. این ویتامین از عملکرد سلولهای ایمنی مختلف پشتیبانی میکند و توانایی آنها را برای محافظت در برابر عفونت افزایش میدهد.
ویتامین ث با پاکسازی سلولهای قدیمی و جایگزینی سلولهای جدید به سیستم ایمنی بدن شما کمک میکند. ویتامین C همچنین به عنوان یک آنتی اکسیدان قوی عمل میکند. مادهای که در برابر آسیبهای ناشی از استرس اکسیداتیو، که با تجمع مولکولهای واکنشی که به عنوان رادیکالهای آزاد شناخته میشوند، محافظت میکند.
استرس اکسیداتیو میتواند بر سلامتی ایمنی تأثیر منفی بگذارد و منجر به بیماریهای زیادی شود. مطالعات نشان داده شده است که مکمل ویتامین C مدت و شدت عفونت های دستگاه تنفسی فوقانی، از جمله سرماخوردگی را کاهش میدهد.
یک مطالعات گسترده در 11306 نفر نشان داده است که مصرف منظم ویتامین C با دوز متوسط 1-2 گرم در روز، مدت زمان سرماخوردگی را در بزرگسالان 8٪ و در کودکان 14٪ کاهش میدهد.
مصرف منظم مکملهای ویتامین C باعث کاهش خطر ابتلا به سرماخوردگی در افراد تحت استرس جسمی بالا، از جمله دوندگان ماراتن و سربازان تا میزان 50 درصد میشود. تزریق داخل وریدی دوز بالا از این ماده به میزان قابل توجهی علائم را در افراد مبتلا به عفونتهای شدید، از جمله سپسیس و سندرم زجر تنفسی حاد (ARDS) ناشی از عفونتهای ویروسی بهبود میبخشد.
در کل، مطالعات و تحقیقات تأیید میکنند که مکملهای ویتامین C به طور قابل توجهی بر سلامت سیستم ایمنی تأثیر میگذارند. دوز بالای این ویتامین 2000 میلیگرم است. دوزهای مکمل روزانه معمولاً بین 250 تا 1000 میلیگرم هستند.
امگا 3
بیش فعالی سیستم ایمنی بدن باعث ایجاد التهاب در بدن میشود. این التهاب مزمن سبب ضعف بدن میشود. در این صورت مکمل امگا 3 به بدن کمک میکند تا علاوه بر کاهش التهاب اضافی در بدن، پاسخ ایمنی بدن متعادل شده و بدن بهتر با عفونتها مبارزه کند.
همچنین مصرف مکمل امگا 3 سبب افزایش مقاومت بدن در برابر عفونتها میشود. درواقع نتایج تحقیقات صورت گرفته حاکی از آن است که EPA و DHA که دو فرم اصلی امگا 3 هستند فعالیت برخی سلولهای ایمنی یعنی ماکروفاژها و نوتروفیلها را بهبود میبخشند. همچنین سرعت پاسخ بدن به عفونتهای ویروسی و باکتریایی را افزایش میدهند.
علاوه بر این سایر تاثیرات امگا 3 بر تقویت سیستم ایمنی بدن عبارتند از:
- تقویت غشاهای سلولی
- کاهش احتمال ابتلا به بیماریهای التهابی مثل آسم، آلرژی، التهاب روده و مشکلات پوستی
- تقویت سلامت روده با بهبود باکتریهای مفید، کاهش التهاب روده و تقویت سد دفاعی دستگاه گوارش.
یادتان باشد مصرف امگا 3 در صورت مصرف در کنار ویتامین دی، زینک و ویتامین سی میتواند برای سلامت بدن کار کند و مفید باشد.
تاثیر عصاره قارچ های دارویی در تقویت سیستم ایمنی بدن
از زمانهای بسیار قدیم از قارچهای دارویی برای پیشگیری و درمان عفونت و بیماری استفاده میشده است. انواع بسیاری از قارچهای دارویی از نظر توانایی تقویت ایمنی بدن مورد مطالعه قرار گرفتهاند. بیش از 270 گونه قارچ دارویی شناخته شده دارای خواص تقویت کننده ایمنی هستند.
Cordyceps، یال شیر، میتاکه،شیتاکه، ریشی و دم بوقلمون انواع مختلفی از قارچهای دارویی هستند که فواید آنها برای سلامتی ایمنی بدن اثبات شده است. نتایج برخی تحقیقات نشان میدهد که مصرف مکمل با انواع خاصی از قارچها از چند طریق سلامت ایمنی را افزایش داده است. مصرف این مکملها همچنین علائم برخی بیماریها از جمله آسم و عفونتهای ریوی را کاهش میدهند.
در یک مطالعه 8 هفتهای تصادفی روی 79 بزرگسال، مصرف مکمل 1.7 گرم عصاره کشت میسلیوم بند ناف منجر به افزایش قابل توجه 38 درصدی فعالیت سلولهای کشنده طبیعی (NK) شد؛ نوعی گلبول سفید که از بدن در مقابل عفونت محافظت میکند.
مکملهای دیگر با پتانسیل تقویت سیستم ایمنی بدن
گذشته از موارد ذکر شده در بالا، بسیاری از مکملهای دیگر هم هستند که باعث تقویت سیستم ایمنی بدن برای مقابله با بسیاری از بیماریها میشوند.
برای مثال «گون» گیاهی است که معمولاً در طب سنتی چینی (TCM) استفاده میشود. نتایج تحقیقات حیوانی نشان میدهد که عصاره آن به طور قابلتوجهی واکنشهای مرتبط با ایمنی را بهبود میبخشد.
«سلنیوم» هم یک ماده معدنی مفید است که برای سلامتی بدن ضروری است. تحقیقات حیوانی نشان میدهد که مکملهای سلنیوم دفاع ضدویروسی در برابر سویههای مختلف آنفلوانزا، از جمله H1N1 را افزایش میدهند.
همچنین از فواید سیر این است که دارای خواص ضدالتهابی و ضدویروسی قدرتمندی است. نتایج مطالعات صورت گرفته حاکی از آن است که این ماده غذایی با تحریک گلبولهای سفید محافظ خون مانند سلولهای NK و ماکروفاژها، سلامت ایمنی بدن را افزایش میدهد.
تاثیر شگرف شیرین بیان بر بدن
«شیرین بیان» حاوی مواد بسیاری از جمله «گلیسیریزین» است که میتواند در محافظت در برابر عفونتهای ویروسی کمک کند. گلیسیریزین فعالیت ضدویروسی خوبی در مقابل ویروس کرونا «ویروس کرونر (SARS-CoV)» مرتبط با سندرم تنفسی حاد نشان میدهد.
گیاه پلارگونیوم سایدوئید
برخی تحقیقات انسانی حاکی از تاثیر این گیاه در کاهش علائم عفونتهای حاد تنفسی ویروسی، از جمله سرماخوردگی و برونشیت است.
تاثیر ویتامینهای B کمپلکس بر ایمنی بدن
ویتامینهای گروه B از جمله B12 و B6 در تقویت سیستم ایمنی بدن بسیار مهم هستند. با این حال، بسیاری از بزرگسالان دچار کمبود زیاد این ویتامینها هستند.
بیشتر بخوانید: بهترین مکمل های پروتئینی در بدنسازی
تاثیر کورکومین بر ایمنی بدن
کورکومین اصلی ترین ترکیب فعال در زردچوبه است. این ماده خاصیت ضدالتهابی قدرتمندی دارد و مطالعات نشان میدهد که ممکن است به بهبود عملکرد ایمنی بدن کمک کند و همین هم از جمله خواص زردچوبه محسوب میشود.
اکیناسه
گیاه «اکیناسه» (به انگلیسی: Echinacea) یک گیاه دارویی است. مشخص شده است كه بیشتر به خاطر تقویت سیستم ایمنی بدن مشهور است و میتواند اثرات ضدویروسی در برابر ویروسهای تنفسی متعددی از جمله ویروس «سنسیسیال تنفسی» و ویروس های عامل عفونت گوش و حلق و بینی داشته باشد.
اکیناسه به کاهش شدت و مدت سرماخوردگی و آنفولانزا، کاهش التهاب، کمک به بهبود سریعتر عفونتهای ویروسی و باکتریایی خفیف و همچنین فعال کردن سلولهای ایمنی مثل ماکروفاژها و نوتروفیلها کمک میکند.
بره موم
«بره موم» مادهای رزینی مانند است که توسط زنبورهای عسل تولید میشود و به عنوان ماده درزگیر در کندوهای زنبور عسل استفاده میشود. اگرچه بره موم دارای اثرات تقویتکننده ایمنی چشمگیری است و ممکن است دارای خواص ضدویروسی نیز باشد، اما تحقیقات بیشتری در مورد اثرات آن بر سلامت انسان مورد نیاز است.
طبق نتایج حاصل از تحقیقات علمی، مکملهای ذکر شده در بالا ممکن است خواص تقویت کننده سیستم ایمنی بدن را ارائه دهند.
برای تقویت سیستم ایمنی بدن فقط مصرف مکمل کافی نیست
بسیاری از مکملهای موجود در بازار ممکن است به بهبود سلامت سیستم ایمنی بدن کمک کنند. روی (زینک)، شاه توت و ویتامینهای C و D فقط برخی از موادی هستند که در مورد توانایی تقویت ایمنی بدن آنها مورد تحقیق قرار گرفته است.
با این حال، اگرچه این مکملها ممکن است فواید کمی برای سلامت سیستم ایمنی بدن داشته باشند، اما نباید و نمیتوانند به عنوان جایگزینی برای یک سبک زندگی سالم استفاده شوند.
حفظ یک رژیم غذایی متعادل، خواب کافی، انجام فعالیت بدنی منظم و عدم استعمال سیگار از مهمترین راههای کمک به سالم نگه داشتن سیستم ایمنی بدن است. شما با رعایت این سبک زندگی کاهش احتمال عفونت و بیماری را به چشم خواهید دید.
اگر تصمیم گرفتید که میخواهید یک مکمل را امتحان کنید، ابتدا با پزشک خود مشورت کنید، زیرا برخی مکملها ممکن است با برخی داروها تداخل داشته باشند یا برای برخی از افراد نامناسب باشد.
سوالات متداول درباره بهترین مکملها برای تقویت سیستم ایمنی بدن
برای افرادی که زیاد بیمار میشوند کدام ویتامین و ماده معدنی بهتر است؟
برای افرادی که زیاد بیماری میشوند ترکیب زینک و ویتامین دی بهترین نتیجه را میدهد.
برای افرادی که خستگی و ضعف دارند بهترین ویتامین کدام است؟
مولتی ویتامین یا امگا 3 برای ضعف و احساس خستگی حسابی کارساز است.
قارچ دم بوقلمون چیه؟
«دم بوقلمون» یکی از قارچهای دارویی است که تأثیرات مهمی بر سلامت سیستم ایمنی بدن دارد. نتایج تحقیقات در انسان نشان میدهد که دم بوقلمون پاسخ ایمنی بدن درمقابل بیماریها را را افزایش میدهد و مصرف این قارچ برای افراد مبتلا به انواع خاصی از سرطان بسیار مفید است.
بسیاری از قارچهای دارویی دیگر نیز برای تأثیرات مفید آنها بر سلامت سیستم ایمنی مورد مطالعه قرار گرفتهاند. محصولات قارچ دارویی را میتوان به صورت چای و مکمل از بازار تهیه کرد.
منبع: healthline