دوران بارداری پر از تغییرات عجیب و غریبی هست که گاهی حتی خودمون هم تعجب میکنیم؛ از جمله این تغییرات، میل شدید و ناگهانی به خوردن یه بستنی خنک و خوشمزه در روزهای گرم یا حتی در لحظات تهوعآورِ صبحگاهی هست. اما گاهی دقیقاً وقتی این میل سراغتون میاد، یه سوال مهم هم توی ذهنتون شکل میگیره: «واقعاً خوردن بستنی در بارداری هیچ خطری نداره؟» یا اینکه ممکنه این لذت لحظهای، برای سلامت شما و جنینتون دردسرساز بشه؟ توی این مقاله از سرویس سلامت در مجله کوروش میخوایم بر اساس اصول علمی، به این موضوع بپردازیم که چطور میتونید با خیال راحت از این میانعده، لذت ببرید و در عین حال، مراقب سلامت خودتون باشید.
آیا خوردن بستنی در بارداری مجاز است؟
خوردن بستنی در بارداری به شرط اینکه پاستوریزه باشه و در حد اعتدال مصرف بشه، ممنوعیتی نداره و اتفاقاً میتونه به تامین کلسیم و حتی بهتر شدنِ حالِ روحیتون کمک کنه. اما چیزی که این لذت رو از حالت بیخطر به یک ریسک تبدیل میکنه، نوعِ بستنی و منبعِ تهیه اون هست.
خانمهای باردار به خاطر سیستم ایمنی حساستر، بیشتر از بقیه گروهها، در معرض باکتریهای احتمالی موجود در لبنیات غیرپاستوریزه هستن. پس قبل از اینکه شروع به خوردن بستنی کنید، یادتون باشه که کیفیت و نوع بستنی اهمیت خیلی زیادی داره. در واقع، لازم نیست این خوراکی رو کلا حذف کنید، فقط باید احتیاط بیشتری به خرج بدید.
در صورت تمایل انواع بستنی پاستوریزه رو به روش حضوری از فروشگاههای افق کوروش میتونید خریداری کنید.
آیا بستنی سنتی و باز در بارداری خطرناک است؟
اینجاست که باید کمی سختگیرتر باشیم! هرچند بستنیهای صنعتی و کارخانهای معمولاً از شیر پاستوریزه و تحت استانداردهای بهداشتی سختگیرانه تولید میشن، اما این شرایط درباره بستنیهای سنتی و به اصطلاح «بستنیهای باز» کمی فرق میکنه.
احتمال وجود باکتریهای خطرناک
بزرگترین نگرانی در مورد این نوع بستنیها، احتمال استفاده از شیر غیرپاستوریزه یا وجود باکتریهایی مثل «لیستریا»ست. لیستریا یه باکتری خطرناک هست که حتی در دمای پایین مثل فریزر هم میتونه زنده بمونه. بدن شما در دوران بارداری به دلیل تغییرات سیستم ایمنی، خیلی بیشتر از همیشه در برابر این باکتری آسیبپذیره. ابتلا به عفونت «لیستریوز» میتونه عوارض جدی برای جنین داشته باشه. بنابراین:
- از خرید بستنیهای فلهای و سنتی که منبع شیرشون رو نمیشناسید، تا جای ممکن خودداری کنید.
- سراغ بستنیهایی برید که بستهبندی معتبر، تاریخ تولید و انقضا و نشان سیب سلامت دارن.
- اگر خیلی هوس بستنی سنتی کردید، حتماً از جاهای کاملاً شناختهشده و معتبر که از سلامت مواد اولیهشون مطمئن هستید، خرید کنید.
بیشتر بخوانید: طرز تهیه 60 مدل بستنی به روش بازاری با ثعلب و بدون ثعلب
مصرف بستنی زعفرانی در سه ماهه اول بارداری؛ مجاز یا ممنوع؟
حتما شنیدید که میگن خوردن زعفران در ماههای اول بارداری، خطرناکه و ممکنه باعث انقباض رحم بشه. این حرف تا حدی درسته، اما نه اونقدر که شما رو از خوردن یه اسکوپ بستنی زعفرانی هم بترسونه! مساله اینجاست که زعفران فقط در مقادیر «دارویی» و خیلی زیاد میتونه باعث تحریک انقباضات رحمی بشه، اما مقدار زعفرانی که در تولید بستنی استفاده میشه، به حدی کمه که معمولاً برای سلامت شما و جنینتون هیچ خطری نداره. پس اگر هوس بستنی زعفرانی کردید، لازم نیست خودتون رو محروم کنید. فقط این چند نکته رو یادتون باشه:
- مصرف کم و گاهگاه بستنی زعفرانی مشکلی ایجاد نمیکنه، اما نباید به عادتِ روزانهتون تبدیل بشه.
- از اونجایی که زعفران ادویه گرانی محسوب میشه، بعضی تولیدکنندههای بستنیهای سنتی و باز، ممکنه از رنگهای شیمیایی غیرمجاز به جای اون استفاده کنن که اتفاقاً برای بارداری خیلی مضرتر از خودِ زعفرانه. پس حتماً سراغ برندهای معتبر و بستهبندیشده برید.
- اگه سابقه بیماری خاصی دارید یا بارداریتون از نظر پزشک «پرخطر» تشخیص داده شده، بهتره قبل از خوردن هر چیزی که ممکنه کمی حساسیتزا باشه، با پزشکتون مشورت کنید.
بیشتر بخوانید: 4 طرز تهیه بستنی سنتی زعفرانی اکبر مشتی با ثعلب و بدون ثعلب
فواید خوردن بستنی در دوران بارداری
با وجود تمام نکات احتیاطی، نمیشه نادیده گرفت که بستنی در دوران بارداری میتونه بیش از یک میانعده ساده، نقش یک مکمل خوشمزه و انرژیبخش رو هم بازی کنه. اگر انتخاب درستی داشته باشید، این خوراکی میتونه بعضی از چالشهای رایج بارداری رو کاهش بده.
۱- تأمین کلسیم و سلامت استخوانها
یکی از بزرگترین نیازهای بدن خانمهای باردار در دوران بارداری، افزایش ذخیره کلسیم هست تا هم سلامت استخوانهای مادر حفظ بشه و هم سیستم اسکلتی جنین به درستی ساخته بشه. از اونجایی که پایه اصلی بستنی از شیر و لبنیات تهیه میشه، منبع خوبی برای جذب کلسیم به شمار میره. البته یادتون باشه که برای دریافت مقدار استاندارد، نباید بستنی رو جایگزین رژیم غذایی اصلی کنید و فقط باید به عنوان یک مکمل خوشمزه توی برنامه غذاییتون جا بدید.
۲- منبع انرژی سریع و فوری
در دوران بارداری، بدن شما انرژی خیلی بیشتری مصرف میکنه و گاهی اوقات دچار افت قند خون یا احساس ضعف و بیحالی میشید. بستنی به خاطر وجود قندهای طبیعی و چربیهای مفید، میتونه یک منبع انرژی سریع باشه که به شما کمک میکنه در لحظات خستگی، سرحالتر بشید. این انرژی فوری میتونه حس افت انرژیِ بعد از ناهار یا عصرها رو خیلی کمتر کنه.
۳- کمک به کاهش احساس تهوع
خیلی از خانمها در ماههای اول بارداری با مشکل تهوع دست و پنجه نرم میکنن که گاهی حتی اجازه نمیده غذاهای گرم و سنگین بخورن. در این شرایط، خوردن یک بستنی خنک و ملایم میتونه بسیار کمککننده باشه، چون دمای پایین و بافت نرم بستنی، حس تهوع رو کاهش میده و خوردن اون راحتتر از غذاهای پرکیفیت اما گرم هست. این موضوع باعث میشه حتی اگر اشتهای زیادی ندارید، حداقل مقداری کالری و مواد مغذی دریافت کنید.
۴- کمک به بهبود خلق و خو و کاهش استرس
تغییرات هورمونی در دوران بارداری گاهی باعث نوسان خلقی و احساس اضطراب میشه. خوردن یک بستنی خوشمزه، ترشح هورمون سروتونین یا هورمون شادی رو تحریک میکنه و بهطور طبیعی حس آرامش و رضایت بهتون میده. همین حس لذتبخش ساده میتونه یه روز پرتنش رو براتون قابلتحملتر کنه.
۵- تأمین پروتئین و ویتامینهای گروه B
بستنی علاوه بر کلسیم، مقدار قابلتوجهی پروتئین باکیفیت و ویتامینهایی مثل B2 (ریبوفلاوین) و B12 هم داره. این مواد نقش مهمی در رشد بافتهای جنین، تولید انرژی سلولی و سلامت سیستم عصبی شما ایفا میکنن. البته این به شرطیه که بستنی از لبنیات باکیفیت و پاستوریزه تهیه شده باشه.
۶- کمک به تأمین آب بدن در روزهای گرم
ممکنه عجیب به نظر برسه، ولی در روزهای گرم سال که تحمل نوشیدن یک لیوان آب کامل براتون سخت میشه، بستنی به خاطر پایه شیر و آب داشتن، به تأمین مایعات بدن کمک میکنه و در عین حال جلوی افت قند و گرمازدگی رو هم میگیره.
۷- راهکاری برای غلبه بر بیاشتهایی
در بعضی مراحل بارداری، بهخصوص سه ماهه دوم و سوم که فضای معده کم میشه، خوردن یک وعده غذای کامل، سخت میشه. بستنی به خاطر حجم کم و مزه جذابش، یه گزینه مناسب برای جبران بخشی از کالری و مواد مغذی روزانهست بدون اینکه فشار زیادی به معدهتون وارد کنه.
بیشتر بخوانید: کالری انواع بستنی چقدر است؟ (جدول کالری بستنی سنتی، شکلاتی، چوبی و رژیمی)
خطرات مصرف بستنی برای خانمهای باردار
با وجود تمام لذتها و فواید بستنی در بارداری، باید حواستون باشه که بستنی میتونه خطراتی هم برای مادر و جنین در دوره بارداری داشته باشه که به هیچوجه نباید نادیده بگیرید.
۱- خطر بیماری لیستریوز و باکتری شیر غیرپاستوریزه
مهمترین نگرانی در مورد لبنیات، وجود باکتری «لیستریا» در محصولات غیرپاستوریزه و سنتیه. برخلاف اکثر باکتریها، این باکتری در دمای یخچال هم فعال میمونه و متاسفانه میتونه آسیبهای جدی به جنین وارد کنه. حتماً قبل از مصرف بستنی بررسی کنید که روی بستهبندی اون عبارت «پاستوریزه» نوشته شده باشه و از خرید بستنیهای سنتیِ مشکوک که منبع شیرشون مشخص نیست، جداً خودداری کنید.
۲- افزایش خطر دیابت بارداری و قند خون بالا
بستنیهای صنعتی معمولاً قند بسیار بالایی دارن که نوسانات شدید قند خون رو در پی داره. برای خانمهایی که مستعد «دیابت بارداری» یا درگیرش هستن، مصرف مداوم این بستنیها میتونه متعادل کردن قند خون رو برای پزشک و خودتون خیلی سخت کنه. اگر هوس خوردن بستنی در بارداری کردید، حتماً دنبال مدلهای کمقند یا بدون شکر بگردید. یادتون باشه که مراقبت از سطح قند خون در این دوران، مستقیماً روی سلامتِ رشدِ جنین تأثیر داره.
۳- افزایش وزن بیش از حد مجاز در بارداری
کالری بالای بستنی خیلی زود میتونه باعث افزایش وزنِ مادر بشه که هم فشار روی مفاصلتون رو بیشتر میکنه و هم روند زایمان رو برای شما سختتر میکنه. در بارداری باید روی کیفیت مواد غذایی تمرکز کنید، نه فقط حجم اونها. یادتون باشه بستنی سرشار از کالری هست ولی انرژی پایدار و برای مدت طولانی به بدن نمیده. سعی کنید در مصرف اون حد اعتدال رو رعایت کنید تا هم لذت ببرید و هم این دوران رو با تناسب اندام و سلامتی بهتری به پایان برسونید.
بیشتر بخوانید: ۸ مدل طرز تهیه بستنی رژیمی بدون شکر مقوی و سالم
بهترین جایگزینهای سالم بستنی برای زنان باردار
اگر میخواید حس خنکی و شیرینی بستنی رو تجربه کنید اما نگران قند یا باکتریهای داخلش هستید، جایگزینهای سالم بستنی رو انتخاب کنید. با خوردن این خوراکیها، هم هوستون رو برطرف میکنید و هم به بدن خودتون و جنین، مواد مغذی مفید میرسونید.
۱- بستنی ماستی و میوهای
انواع بستنی با ماست یا همان «یورت»، انتخاب فوقالعادهای به عنوان جایگزین بستنی هستن، چون علاوه بر کلسیم، پروبیوتیکهای مفیدی هم دارن که به سلامت گوارش شما کمک میکنه. اگر این بستنیها رو با میوههای تازه و بدون شکر اضافه تهیه کنید، هم فیبر دریافتیتون بالا میره و هم از ورود قندهای مصنوعی و رنگهای شیمیایی به بدنتون جلوگیری میکنید.
۲- اسموتیهای غلیظ و یخزده
به جای بستنیهای پر از چربی، میتونید از ترکیب میوههای منجمد، شیر یا شیرماست و کمی عسل برای درست کردن یک اسموتی غلیظ استفاده کنید. این نوشیدنیها بافت کرمی و خنک مشابه بستنی رو دارن، اما چون مواد اولیهشون کاملاً مشخص و تازه هست، ریسک باکتری و قند اضافه در اونها تقریباً صفره.
۳- سوربههای میوهای تازه
سوربهها گزینهای عالی و سبکی هستن که برخلاف بستنیهای سنتی، اصلاً شیر یا خامه در ترکیباتشون استفاده نشده و با پوره میوههای تازه درست میشن. این خوراکی خنک برای روزهای گرم تابستان، عالیه و چون فاقد چربیهای اشباع لبنی هست، هضم راحتتری هم داره. فقط یادتون باشه پایه اصلی سوربه میوه و شکر هست، پس در مصرفش زیادهروی نکنید تا قند خونتون یکباره بالا نره.
بیشتر بخوانید: طرز تهیه بستنی وگان بدون تخم مرغ و دستگاه + 12 نکته بافت کرمی آن
مقدار مصرف مجاز بستنی در بارداری
برای خوردن بستنی در بارداری ممنوعیت مطلق وجود نداره، مهم اینه که چقدر و در چه زمانی بخورید. بهطور کلی، متخصصان تغذیه توصیه میکنن مصرف بستنی برای مادران باردار سالم، حداکثر ۱ تا ۲ بار در هفته و در هر وعده، حدود نصف تا یک لیوان یعنی ۱۰۰ تا ۱۵۰ گرم باشه. این مقدار به شما اجازه میده لذت خوردن بستنی رو ببرید، بدون اینکه کالری و قند اضافه، وزنتون رو از حد مجاز بالاتر ببره.
نکاتی که در خوردن بستنی در حاملگی باید رعایت کنید:
- ساعت مصرف بستنی در بارداری: بهتره بستنی رو بعد از وعده غذایی اصلی بخورید، نه بهعنوان میانوعده و به تنهایی، در این صورت از نوسان ناگهانی قند خون جلوگیری به عمل میاد.
- اگر دیابت بارداری دارید: مصرف بستنی صنعتی رو حتماً با پزشک یا متخصص تغذیه چک کنید. در بیشتر موارد، جایگزینهایی مثل بستنی ماستی بدون شکر بهتون پیشنهاد میدن.
- چاقی یا اضافه وزن قبلی: اگر قبل از بارداری هم اضافه وزن داشتید، سهمیه هفتگیتون رو به یک بار کاهش بدید و سراغ بستنیهای کمچرب برید.
در نهایت یادتون باشه که مقدار مجاز بستنی برای هر خانمی بسته به شرایط بدنی، سطح فعالیت و سابقه پزشکیش متفاوته. پس این اعداد فقط یک چارچوب کلی هستن و تصمیم نهایی رو باید پزشکتون بگیره.
بیشتر بخوانید: 40 نکته راهنمای خرید بستنی | چرا بعضی بستنی ها زود آب می شن؟
آیا خوردن بستنی باعث وزنگیری بیش از حد جنین میشود؟
خوردن گاهبهگاه بستنی برای جنین خطری نداره، اما زیادهروی در مصرف بستنی در بارداری، به خاطر قند و کالری بالا، قند خون مادر رو افزایش میده. این یعنی وقتی شما مقدار زیادی بستنی میخورید و قند خونتون بالا میره، بدن جنین هم مجبور میشه برای کنترل این قند، انسولین بیشتری ترشح کنه. این اتفاق باعث میشه جنین انرژی دریافتی رو بهصورت چربی ذخیره کنه و اصطلاحا بیش از حد وزنگیری داشته بشه. این اضافه وزن جنین که «ماکروزومی» بهش میگن، ممکنه باعث بشه در زمان زایمان با سختیهای بیشتری روبهرو بشید.
خوردن بستنی در بارداری نشانه چیست؟
در واقع، ویار یا میل شدید به خوردن بستنی در بارداری بیشتر به این دلایل هست:
- در دوران بارداری، حس چشایی و بویایی شما تغییر میکنه و بدن ممکنه به سمت خوراکیهای سرد، شیرین یا خنک کشیده بشه.
- بدن شما در این دوران انرژی بیشتری مصرف میکنه و ممکنه ناخودآگاه دنبال منابع سریع کالری باشه.
- بستنی چون بافت نرم و دمای خنکی داره، توی روزهای گرم یا زمانی که حالت تهوع دارید، میتونه حس آرامشبخش و خنککنندگی به بدن بده.
در نهایت این میل به بستنی، فقط یک ویارِ کاملاً طبیعی و رایجه که خیلی از خانمهای باردار تجربهاش میکنن و جای نگرانی نیست. فقط نباید بذارید این میل شدید، جایگزین وعدههای اصلی و مواد مغذی بشه.
تاثیر بستنی بر زیبایی جنین چیست؟
خیلیها فکر میکنن خوردن بستنی باعث زیباتر شدن جنین میشه، اما این فقط یک باور عامیانه و بدون پشتوانه علمیه. زیبایی جنین در واقع به ژنتیک و ویژگیهای وراثتیِ والدین بستگی داره، نه نوع مواد غذایی که شما مصرف میکنید. در ضمن بستنی سرشار از قند و کالریِ اضافهست و نه تنها هیچ تاثیری روی ظاهر بچه نداره، بلکه زیادهروی در خوردن اون، فقط سلامت خودتون و وزنگیری بیش از حدِ جنین رو به دنباد داره. پس بهتره به جای این باورهای نادرست، روی خوردن مواد غذایی مقوی و متنوع تمرکز کنید.
بین خوردن بستنی در بارداری و جنسیت جنین چه رابطه ای وجود دارد؟
این هم فقط یه باور عامیانهست که بین برخی مردم وجود داره. بین خوردن بستنی در بارداری و جنسیت جنین هیچ رابطه علمی و ثابتشدهای وجود نداره. تعیین جنسیت جنین در همون لحظه لقاح و توسط کروموزومهای پدر تعیین میشه و هیچ ربطی به نوع تغذیه مادر نداره. یعنی چه بستنی بخورید چه نخورید، جنسیت بچه همون چیزیه که موقع لقاح مشخص شده و دیگه قابل تغییر نیست. پس باور وجود ارتباط بین خوردن بستنی و جنسیت جنین رو هم میشه فقط یه خرافه دونست.
سوالات متداول درباره خوردن بستنی در بارداری
۱- استفاده از بستنیهای رژیمی یا بدون قند در بارداری مجازه؟
در حد اعتدال مشکلی نداره، ولی حواستون به شیرینکنندههای مصنوعی اونها باشه. بهتره قبلش با پزشکتون مشورت کنید که چه نوع شیرینکنندهای برای شما بیخطرتره.
۲- خوردن بستنی در سه ماهه اول بارداری که حالت تهوع دارم، مفیده؟
بستنی به خاطر خاصیت خنککنندگیش میتونه حس تهوع رو موقتاً کم کنه و کالری لازم رو به بدنتون برسونه، اما حواستون باشه که به خاطر تهوع، وعدههای اصلی غذایی رو حذف نکنید.
۳- خوردن بستنیهای قیفی ماشینی در بارداری خطری نداره؟
اگه دستگاههای بستنیساز به خوبی تمیز نشده باشن، ممکنه خطر باکتری لیستریا وجود داشته باشه. پس بهتره از بستنیهای بستهبندیشده و پاستوریزه استفاده کنید.
محصولات مرتبط
