دمنوش مریم گلی به چه دردی میخوره؟ گیاه مریم گلی با نام علمی «Salvia officinalis»، یکی از گیاههای دارویی پرکاربرده که در سراسر جهان یافت میشه و به خاطر عطر و طعم قوی و خواص درمانیش شهرت زیادی داره. این گیاه، بومیِ منطقه مدیترانه هست، اما امروزه در بسیاری از نقاط دیگر جهان هم کشت و پرورش داده میشه و حتی توی باغها و طبیعت هم میتونید پیدا کنید. دمنوش مریم گلی، یکی از رایجترین روشهای مصرف این گیاهه که توی این مطلب از سرویس آشپزی در مجله کوروش روشهای طرز تهیه دمنوش مریم گلی و همچین خواص و مضرات احتمالی دمنوش مریم گلی رو بررسی میکنیم.
طبع و مصلح های مریم گلی
مریم گلی در طب سنتی، عموماً طبع گرم و خشک داره و به همین خاطر، مصرف بیش از حد اون، برای افراد با مزاج گرم و خشک یا کسایی که مستعد گُرگرفتگی، خشکی پوست و تشنگی هستن، ممکنه مناسب نباشه.
برای تعدیل طبع گیاه مریم گلی و جلوگیری از بروز عوارض احتمالی، مصرف همزمان با مصلحهایی مثل عسل و کمی گلاب توصیه میشه. عسل با رطوبت و شیرینی که داره، گرمی و خشکی مریم گلی رو متعادل کرده و گلاب هم با طبع معتدل و عطر دلپذیرش، به تعدیل خواص آن کمک میکنه، در نتیجه مصرف این دمنوش رو برای افراد گرممزاج راحتتر میکنه.
در صورت تمایل میتونید انواع چای و دمنوش، عسل و گلاب اعلا رو به روشهای حضوری و اینترنتی از فروشگاههای افق کوروش خریداری کنید.
روش های مصرف مریم گلی
مریم گلی با خواص ضدالتهابی، ضدمیکروبی و آنتیاکسیدانی که داره، میتونه به بهبود برخی مشکلات سلامتی کمک کنه. این گیاه به شکلهای مختلفی مصرف میشه؛ رایجترین روش استفاده از مریم گلی، تهیه دمنوشه که با برگهای تازه یا خشک این گیاه درست میشه.
علاوه بر این، در آشپزی هم به عنوان چاشنی در غذاها کاربرد داره و گاهی در ساخت برخی داروها و محصولات بهداشتی هم به کار میره. در ادامه روش های مختلف تهیه دمنوش مریم گلی رو به صورت ساده و با مواد دیگه، بهتون یاد میدیم.
۱- طرز تهیه دمنوش مریم گلی ساده و خالص
برای تهیه دمنوش مریم گلی ساده و بدون هیچ افزودنی، ابتدا یک قاشق چایخوری پر، از برگهای خشک و باکیفیت مریم گلی رو انتخاب کنید. بهتره از برگهای درشت و سالم استفاده کنید.
مریم گلی رو داخل یک فنجان یا قوری کوچک بریزید و سپس حدود ۲۵۰ میلیلیتر یا ۱ لیوان دستهدار آب داغ (که به نقطه جوش رسیده اما از جوشیدن افتاده باشه، حدود ۹۰ تا ۹۵ درجه سانتیگراد) رو بهش اضافه کنید.
در ادامه برای حفظ عطر و طعم گیاه، روی فنجان یا قوری رو با یک نعلبکی یا درپوش بپوشونید تا از فرار شدن ترکیبات معطر جلوگیری بشه. اجازه بدید دمنوش به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه به آرامی دم بکشه. بعد، دمنوش رو از صافی ریز عبور بدید تا برگهای گیاه جدا بشن. این دمنوش هیچ افزودنی نداره و خالصترین حالت خواص مریم گلی رو به همراه داره.
کاربرد و خواص: در این روش طرز تهیه دمنوش مریم گلی، خواص اصلی گیاه مریم گلی، به بهترین نحو منتقل میشه؛ از جمله اثرات آرامبخش بر سیستم عصبی، کاهش التهاب در ناحیه گلو و دهان، مفید برای گلودرد و عفونتهای دهانی و کمک به فرآیند هضم غذا با تحریک ترشح صفرا.
۲- طرز تهیه دمنوش مریم گلی با عسل
در این روش، علاوه بر بهرهمندی از خواص مریمگلی، شیرینی و فواید عسل هم بهش اضافه میشه. یک قاشق چایخوری برگ خشک مریم گلی رو در فنجان یا قوری ریخته و ۲۵۰ میلیلیتر آب داغ روش بریزید. درب ظرف رو بگذارید و اجازه بدید ۱۰ دقیقه دم بکشه.
بعد از صاف کردن دمنوش و وقتی هنوز کمی گرمه، یک قاشق چایخوری عسل طبیعی (ترجیحاً عسل گون یا آویشن که عطر ملایمتری دارن) رو بهش اضافه کنید و به آرامی هم بزنید تا کاملاً حل بشه. حواستون باشه عسل رو به آب جوش اضافه نکنید چون حرارت بالا خواصش رو از بین میبره.
کاربرد و خواص: ترکیب مریم گلی و عسل، یک نوشیدنی قوی برای تقویت سیستم ایمنی بدن محسوب میشه. این دمنوش به طور ویژه برای تسکین سرفههای خشک، خارش گلو و همچنین در کاهش علائم سرماخوردگی و آنفولانزا مؤثره. عسل هم با خواص ضدمیکروبی که داره، اثربخشی دمنوش مریم گلی رو افزایش میده.
۳- طرز تهیه دمنوش مریم گلی و نعناع برای بهبود هضم
در این روش، به اندازه ۱ قاشق چایخوری برگ خشک مریم گلی رو با مقدار مساوی، یعنی ۱ قاشق چایخوری، برگ خشک نعناع در فنجان یا قوری بریزید. بعد ۲۵۰ میلیلیتر یا ۱ لیوان دستهدار آب داغ به آن اضافه کرده و درب ظرف رو بذارید. اجازه بدید این ترکیب به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه دم بکشه تا عطر و خواص هر دو گیاه به خوبی آزاد بشه. پس از صاف کردن، دمنوش شما آمادهست.
کاربرد و خواص: این دمنوش ترکیبی عالی برای بهبود فرآیند هضم؛ به ویژه بعد از صرف وعدههای غذایی سنگین هستش. نعناع با خاصیت ضد اسپاسم، به رفع نفخ، دلدرد و احساس پری معده کمک میکنه، از طرف دیگه، مریم گلی هم برای بهبود عملکرد دستگاه گوارش مناسبه و حس طراوت و تازگی رو در دهان ایجاد میکنه.
سبزی خشک نعناع رو به روشهای حضوری و اینترنتی از فروشگاههای افق کوروش میتونید بخرید.
۴- طرز تهیه دمنوش مریمگلی، زنجبیل و عسل برای درمان سرماخوردگی
برای تهیه این دمنوش مقوی با مریم گلی، به اندازه ۱ قاشق چایخوری برگ خشک مریم گلی رو داخل یک فنجان یا قوری بریزید. یک تکه کوچک زنجبیل تازه به اندازه حدود نیم سانتیمتر رو پوست بگیرید و به صورت ورقههای نازک برش بدید یا میتونید از زنجبیل خشک پودر شده به مقدار نوک قاشق چایخوری استفاده کنید.
ورقههای زنجبیل رو به مریم گلی اضافه کنید. سپس به اندازه ۱ لیوان آب داغ روی اونها بریزید و در ظرف رو گذاشته و اجازه بدید ۱۵ دقیقه دم بکشه تا هم عطر زنجبیل و هم خواص مریم گلی آزاد بشن. پس از صاف کردن، در صورت تمایل و برای متعادل شدن طعم تند زنجبیل، میتونید یک قاشق چایخوری عسل طبیعی بهش اضافه کنید.
کاربرد و خواص: این ترکیب به عنوان یک داروی طبیعی قوی برای مقابله با علائم سرماخوردگی و آنفولانزا عمل میکنه. زنجبیل با خواص گرمکننده و ضدالتهابی قوی خود، به همراه مریم گلی که ضدعفونیکنندهست، به تسکین گلودرد، کاهش درد مفاصل و عضلات و رفع گرفتگی بینی کمک زیادی میکنه.
برای خرید پودر زنجبیل از فروشگاههای افق کوروش به روشهای خرید حضوری و اینترنتی میتونید اقدام کنید.
۵- طرز تهیه دمنوش مریم گلی و لیمو
برای تهیه این دمنوش، یک قاشق چایخوری برگ خشک مریم گلی رو در فنجان یا قوری بریزید و به اندازه ۱ لیوان دستهدار فرانسوی آب داغ بهش اضافه کنید. پس از حدود ۱۰ دقیقه دم کشیدن و صاف کردن، چند قطره آبلیموی تازه (حدود نصف قاشق چایخوری) بهش اضافه کنید.
کاربرد و خواص: این دمنوش منبع خوبی از ویتامین C هست و به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک میکنه. ترکیب مریم گلی و لیمو میتونه در فرآیندهای سمزدایی طبیعی بدن هم مؤثر باشه، همچنین به خاطر خواص ضدمیکروبی هر دو ماده، برای بهداشت دهان و دندان و جلوگیری از عفونتهای دهانی مفیده.
آبلیمو رو به روشهای حضوری و اینترنتی از فروشگاههای افق کوروش میتونید تهیه کنید.
۶- طرز تهیه دمنوش مریم گلی و دارچین
یک قاشق چایخوری برگ خشک مریم گلی رو به همراه یک تکه کوچک چوب دارچین (حدود ۲ تا ۳ سانتیمتر) در قوری یا فنجان بریزید. حدود ۱ لیوان آب داغ رو اضافه کرده، درب ظرف رو بگذارید و اجازه بدید ۱۵ دقیقه دم بکشه. پس از صاف کردن، دمنوش دارچین و مریم گلی شما آمادهست.
کاربرد و خواص: دارچین طبع گرمی داره و ترکیبش با مریم گلی میتونه به تعادل طبع دمنوش کمک کنه. این ترکیب برای بهبود گردش خون، کاهش قند خون و همچنین یک دمنوش مفید برای تسکین دردهای قاعدگی هست. عطر دارچین هم به دلپذیر شدن طعم دمنوش کمک میکنه.
دارچین رو به روشهای خرید حضوری و اینترنتی از فروشگاههای افق کوروش میتونید خریداری کنید.
۷- طرز تهیه دمنوش مریم گلی و بابونه
نصف قاشق چایخوری برگ خشک مریم گلی رو با نصف قاشق چایخوری گل بابونه خشک در فنجان یا قوری بریزید. به اندازه ۱ لیوان آب داغ رو اضافه کرده، درب قوری رو گذاشته و اجازه بدید ۱۰ دقیقه دم بکشه. بعد از صاف کردن، دمنوش آرامشبخش شما آماده مصرفه.
کاربرد و خواص: ترکیب مریم گلی و بابونه، خاصیت آرامبخش و ضدالتهابی هر دو گیاه رو تقویت میکنه. این دمنوش برای کاهش استرس، بهبود کیفیت خواب و تسکین مشکلات گوارشی مثل دلپیچه و سوءهاضمه بسیار مؤثره.
۸- طرز تهیه دمنوش مریم گلی و رزماری
یک قاشق چایخوری برگ خشک مریم گلی رو با نصف قاشق چایخوری برگ خشک رزماری در فنجان یا قوری مخلوط بریزید. به اندازه ۱ لیوان آب داغ رو اضافه کرده، درب ظرف رو بذارید و اجازه بدید ۱۰ تا ۱۲ دقیقه دم بکشه. سپس دمنوش مریم گلی رو صاف کرده و میل کنید.
کاربرد و خواص: رزماری خواص آنتیاکسیدانی قوی داره و روی تقویت حافظه و تمرکز تأثیر مثبتی میگذاره. ترکیب این گیاه با مریم گلی میتونه یک دمنوش آرامبخش برای بهبود عملکرد مغز، کاهش خستگی ذهنی و همچنین تقویت سیستم ایمنی بدن بسازه.
۹- طرز تهیه دمنوش مریم گلی با هل
یک قاشق چایخوری برگ خشک مریم گلی رو با یک یا دو دانه هل در فنجان یا قوری بریزید. بهتره هل رو کمی بکوبید تا عطرش آزاد بشه. به اندازه ۱ لیوان آب داغ بهش اضافه کرده، در قوری رو بذارید و اجازه بدید ۱۰ دقیقه دم بکشه. بعد از صاف کردن، دمنوش معطرتون رو میتونید میل کنید.
کاربرد و خواص: هل علاوه بر عطر و طعم دلپذیر، خواص ضدمیکروبی و ضد نفخ داره. ترکیب هل با مریم گلی میتونه به بهبود هضم غذا، کاهش بوی بد دهان و ایجاد حس تازگی کمک کنه.
نکات تکمیلی برای تهیه و مصرف دمنوش مریمگلی
- برای خرید مریم گلی خشک، به رنگ سبز تیره و عطر قوی گیاه توجه کنید. برگهای زرد شده یا شکسته، کیفیت پایینتری دارن.
- سعی کنید مریم گلی رو از عطاریهای معتبر و شناخته شده تهیه کنید تا از سلامت و اصالت گیاه مطمئن باشید. در صورت امکان، مریم گلی رو از مزارع ارگانیک بخرید.
- اگر به گیاه تازه مریم گلی دسترسی دارید، میتونید خودتان اون رو خشک کنید. برگها رو در سایه و در هوای آزاد و خنک قرار بدید تا کاملاً خشک بشن، سپس در ظرف دربسته و دور از نور نگهداری کنید.
- بهترین دما برای دم کشیدن مریم گلی، آبی هست که به جوش آمده و حدود ۲ تا ۳ دقیقه از جوش افتاده باشه (دمای حدود ۹۰ تا ۹۵ درجه سانتیگراد). آب جوش ۱۰۰ درجه ممکنه برخی ترکیبات لطیف گیاه رو از بین ببره.
- برای دم کشیدن دمنوش مریم گلی، زمان ۱۰ تا ۱۵ دقیقه معمولاً ایدهآله. دم کشیدن کمتر از این مقدار، ممکنه باعث بشه خواص گیاه، به طور کامل، آزاد نشه. از طرفی، دم کشیدن طولانیتر از حد، میتونه طعم دمنوش رو تلخ کنه.
- بهترین ظروف برای دم کشیدن دمنوش مریم گلی و سایر انواع دمنوش، ظروف سرامیکی یا شیشهای هستن چون هیچ واکنشی با گیاه نمیدن و طعم دمنوش رو عوض نمیکنن. بهتره از ظروف فلزی (البته به جز استیل ضد زنگ) کمتر استفاده کنید.
ممنوعیتها و تداخلات دارویی مریمگلی
مصرف مریم گلی، برخلاف خواص متعددش، برای برخی افراد و در شرایط خاص ممنوعیت داره یا باید با احتیاط مصرف کنید. همچنین، این گیاه میتونه با برخی داروها تداخل داشته باشه.
موارد منع مصرف مریم گلی:
- دوران بارداری: مریم گلی به خاطر داشتن ترکیبات خاصی مثل «توژون» (thujone)، میتونه رحم رو تحریک کرده و منجر به انقباضات رحمی بشه. به همین دلیل، مصرفش در دوران بارداری اکیداً ممنوعه چون زیرا خطر سقط جنین یا زایمان زودرس رو افزایش میده.
- دوران شیردهی: مصرف مریم گلی در دوران شیردهی هم توصیه نمیشه. نتایج برخی مطالعات نشان میدن که این گیاه ممکنه باعث کاهش تولید شیر مادر بشه.
- بیماری صرع: مریم گلی حاوی «توژون» هست که در مقادیر بالا میتونه سیستم عصبی رو تحریک کنه و در افراد مبتلا به صرع، خطر تشنج رو افزایش بده. بنابراین، بیماران صرعی نباید اون رو مصرف کنن.
- فشار خون بالا (هایپرتانسیون): در برخی افراد، مریم گلی ممکنه باعث افزایش فشار خون بشه. بنابراین افرادی که فشار خون بالا دارن، بهتره قبل از مصرف با پزشک مشورت یا از مصرفش پرهیز کنن.
- آلرژی و حساسیت: افرادی که به گیاهان خانواده نعناع مثل ریحان، پونه و … حساسیت دارن، ممکنه به مریم گلی هم واکنش آلرژیک نشان بدن.
تداخلات دارویی:
- داروهای ضد انعقاد خون (رقیقکنندهها): مریم گلی ممکنه اثر داروهایی مثل وارفارین، هپارین و آسپرین رو تغییر بده. این گیاه میتونه خواص ضد انعقادی داشته باشه و مصرف همزمانش با این داروها، خطر خونریزی رو افزایش بده.
- داروهای ضد تشنج: «توژون» موجود در مریم گلی میتونه اثر داروهای ضد تشنج رو کاهش و احتمال بروز تشنج رو در بیماران صرعی افزایش بده.
- داروهای کاهنده قند خون (دیابت): مریم گلی ممکنه به کاهش سطح قند خون کمک کنه. مصرف همزمانش با داروهای خوراکی یا انسولین برای دیابت، میتونه باعث افت بیش از حد قند خون (هیپوگلیسمی) بشه. لازمه در این مواقع قند خون به دقت پایش بشه.
- داروهای آرامبخش و خوابآور: مریم گلی خواص آرامبخشی داره. مصرف همزمانش با داروهای آرامبخش یا خوابآور مثل بنزودیازپینها یا داروهای ضدافسردگی، ممکنه اثرات خوابآلودگی و آرامبخشی رو تشدید کنه.
- داروهای حاوی استروژن: مریم گلی خواص شبه استروژنی داره و ممکنه با داروهای حاوی استروژن یا داروهایی که بر گیرندههای استروژن اثر میگذارن، تداخل ایجاد کنه.
خواص جانبی و احتیاطها:
- اگر طعم دمنوش مریم گلی براتون تلخه، میتونید از مقدار کمی عسل، نبات، یا کمی آبلیمو برای طعمبخشی استفاده کنید.
- مصرف بیش از حد دمنوش مریم گلی ممکنه باعث سرگیجه، حالت تهوع، استفراغ یا واکنشهای آلرژیک بشه. در صورت مشاهده هر گونه عارضه، مصرف رو قطع کرده و با پزشک مشورت کنید.
- دمنوش مریم گلی که آماده شد، بهتره بلافاصله پس از تهیه مصرف کنید. اگر نیاز به نگهداری دارید، در یخچال در ظرف دربسته بریزید و حداکثر تا ۲۴ ساعت مصرف کنید.
- همیشه توصیه میشه قبل از مصرف هر داروی گیاهی، به خصوص اگر بیماری زمینهای دارید یا داروی خاصی مصرف میکنید، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
سوالات متداول درباره دمنوش مریم گلی
۱- خواص اصلی دمنوش مریم گلی چیست؟
مهمترین خواص شناخته شده مریم گلی شامل موارد زیر میشه:
- ضد التهاب و ضدعفونی کننده (به ویژه برای گلو و دهان)
- کمک به بهبود حافظه و عملکرد شناختی
- کنترل تعریق بیش از حد
- کمک به تنظیم قند خون
- خواص آنتیاکسیدانی
- بهبود علائم یائسگی
۲- مقدار مجاز مصرف دمنوش مریم گلی چقدر است؟
مصرف ۱ تا ۳ فنجان دمنوش مریم گلی در روز معمولاً توصیه میشه. زیادهروی در مصرف این دمنوش، به خصوص در بلندمدت، میتونه عوارض جانبی داشته باشه.
۳- بهترین زمان مصرف دمنوش مریم گلی چه زمانی است؟
به طور کلی، میتونید دمنوش مریم گلی رو در طول روز مصرف کنید. برخی افراد برای بهبود حافظه، این دمنوش رو در طول روز و برخی برای کمک به خواب راحتتر، شبها مصرف میکنن. اما با توجه به احتمال تحریک سیستم عصبی در مقادیر زیاد، مصرف دمنوش مریم گلی در ساعات پایانی شب برای افراد حساس توصیه نمیشه.
۴- آیا دمنوش مریم گلی به کاهش وزن کمک میکنه؟
تحقیقات محدودی در این زمینه وجود داره، اما برخی خواص ضد التهابی و متابولیکی مریم گلی ممکنه به طور غیرمستقیم در روند کاهش وزن مؤثر باشه، اما به تنهایی یک راهکار قطعی برای لاغری نیست.
محصولات مرتبط
