فلسفه و نمادهای سفره هفت سین | از هفت میم تا هفت سین | مجله کوروش

فلسفه و نمادهای سفره هفت سین | از هفت میم تا هفت سین

فلسفه و نمادهای سفره هفت سین | از هفت میم تا هفت سین


3 اسفند 1400 . زمان مطالعه: 13 دقیقه

خیلی بد »»»»»»»»»»»»»» خیلی خوب
0
فلسفه و نمادهای سفره هفت سین ایرانی | از هفت میم تا هفت سین

نمادهای سفره هفت سین هر کدام ریشه در گذشته و تاریخ ما دارند. هر یک از سین‌هایی که هر سال روی سفره نوروز می‌چینیم، داستانی طولانی از تاریخ را به دوش می‌کشند و دانستن فلسفه سفره هفت سین و نمادهای نهفته در آن می‌تواند برای خیلی از ما جذاب باشد. در این مطلب مجله کوروش می خواهیم درباره فلسفه و نمادهای سفره هفت سین عید نوروز ایرانی برایتان بگوییم و البته نکات دیگری که از خواندن آنها لذت خواهید برد. در انتهای مقاله به سوالات متداول در مورد فلسفه و نمادهای هفت سین پاسخ خواهیم داد. با سرویس سبک زندگی همراه باشید.

 

نگاهی به تاریخچه نوروز

 

وقتی قرار است سال عوض شود، مناسبات هم باید تغییر کند و رسم و رسوم هم باید خودی نشان دهند. حالا اگر این رسم و رسوم‌ها از زمان‌های خیلی دور به ما رسیده باشد که دیگر همه چیز باید پرشکوه‌تر هم باشد.

سرزمین بازی افق کوروش

 

در کتاب های تاریخی آمده است که از قدیم الایام، مردم برای مراسم عید نوروز، خانه‌هایشان را تمیز می‌کردند و می‌آراستند و بازارها پر می‌شدند از خوراکی ها، نوشیدنی‌ها، پوشیدنی‌ها و کالاهای دیگر.

 

همچنین در دوره ساسانی، نوروز به قدری اهمیت داشت که بر موسیقی آن روزگاران تاثیر زیادی گذاشته بود و نام های این روز را به شکل های مختلف به کار می‌ برند. از میان این نام ها می‌ توان به «نوروز»، «نوروز بزرگ»، «نوروز قباد»، «نوروز خارا»، و «نوروز خردک» اشاره کرد و سرودهایی هم با نام «آفرین»، «خسروانی» و «مدارستانی»، ویژه و خاص این ایام وجود داشته است که آنها را می‌ خوانده‌‌اند.

 

 

هفت سین، هفت شین یا هفت میم؛ کدام صحیح است؟

 

هفت سین، هفت شین یا هفت میم؛ کدام صحیح است؟

 

 

همه ما واژه هفت سین را شنیده‌ایم و با آن آشنا هستیم ولی شاید برایتان جالب باشد بدانید که اجزای سفره هفت سین، فقط همین موارد امروزی نبوده اند. در زمان‌های قدیم، به عنوان برکت و شگون، هفت «سینی» را از دانه‌‌هایی که به اعتقاد ایرانیان باستان باعث برکت بخشی می‌شد، در سفره نوروزی قرار می‌دادند. احتمالا هفت سین بازمانده همین هفت «سینی» باشد یا نمادی از «سرسبزی» و «سبزه».

 

اما در میان برخی خانواده‌ ها و به ویژه در میان هموطنان زرتشتی، هفت شین هم معمول است که باید ناشی از شبیه سازی «شین» با «سین» باشد و شاید به این دلیل که شهد و شکر از قدیمی‌‌ترین اجزای این سفره بوده‌اند.

 

در مرور تاریخچه هفت سین در برخی کتب هم از هفت «میم» نام برده شده که گفته می‌شود برخی در سفره‌ها ماهی، ماست، مویز، مرغ و … قرار می‌ دادند. ولی به هر حال به شیوه معمول امروزی، هفت سین در بین آنها شناخته شده‌ترین است. در ادامه نمادهای سفره هفت سین را با هم مرور می‌کنیم.

 

 

اجزای اصلی و نمادهای سفره هفت سین امروزی

 

رسم است که برای تزیین سفره هفت سین ایرانی‌ها، ۷ سمبل که هر کدام تاریخچه و سمبل چیزی هستند قرار داده شود. یعنی در اصل شش خوردنی به اضافه سبزه گذاشته می‌‌شود و در کنار آنها هم موارد دیگر هستند که به مرور جای پای خودشان را باز و محکم کرده‌اند.

 

سیر، سرکه، سماق، سنجد، سمنو، سیب و سبزه این هفت سمبل را تشکیل می‌دهند. اما تخم مرغ، آب، سکه، آینه، قرآن، شمع، سنبل و ماهی قرمز هم به این موارد اضافه شده‌اند که در گذشته، بود و نبودشان فرقی نداشت و اجزای فرعی سفره هفت سین به شمار می‌روند. در بسیاری از خانه‌ها، گذاشتن نمونه‌ای از غلات و حبوبات و همچنین شیر و فرآورده‌‌های شیری هم به نشانه تضمین برکت خانه، متداول است.

 

هر سین سفره هفت سین نشانه چیست؟

 

هر سین سفره هفت سین نشانه چیست؟

 

سیر نماد مبارزه با پلیدی

 

فروش اینترنتی افق کوروش

«سیر» در سفره هفت سین نماد مبارزه با پلیدی است. سیر با رنگ سفیدش نشانه اهورامزدا و در نتیجه نمادی مبارزه با زشتی و سیاهی است. علاوه بر این سیر برای مبارزه با چشم زخم و دور ماندن از نظر بد هم سر سفره هفت سین گذاشته می‌شود.

 

می‌گویند سیر نماد سیری چشم و دور ماندن از حرص و آز و پیشه کردن قناعت هم هست. سیر یک خوردنی ضدمیکروب است پس برای در امان ماندن از شر مریضی و آلودگی در سال جدید هم بر سر سفره هفت سین گذاشته می‌شود.

حتما بخوانید  بهترین روش شستن لباس‌های بافتنی و پشمی با دست و ماشین لباسشویی

 

مطالب مفید درباره سیر:

 

طرز تهیه پودر سیر خانگی + طبع سیر در طب سنتی

طرز تهیه سیر ترشی ۷ ساله در ۴۰ روز

 

 

سیب نماد بارداری و زایش

 

«سیب» به عنوان یک میوه بهشتی، نماد بارداری و زایش است. سیب نماد سلامتی و زیبایی هم هست و برای در امان ماندن از بیماری در سال جدید بر سر سفره هفت سین گذاشته می‌شود.

 

 

سمنو نماد خیر و برکت

 

بهترین روش پخت سمنو عید؛ نکات طلایی پخت سمنو حرفه‌ای و خواص آن برای بدن

 

یک دسر شیرین و خوشمزه که با گندم پخته می‌شود و نماد قدرت و سمبل خیر و برکت و باروری محصول است. سمنو به خاطر قدرت باروری گندم که گذشتگان به آن اعتقاد داشتند نماد قدرت و باروری به حساب می‌آید.

 

پخت سمنو قدمتی به اندازه تاریخ دارد و در اعیاد و مراسم مذهبی و ملی کشورهای مختلف از جمله جمهوری آذربایجان، قرقیزستان، ازبکستان، تاجیکستان و افغانستان پخته می‌شود. تاجیک‌ها و افغانستانی‌ها هم به سمنو «سمنک» می‌گویند.

 

شاید برای‌تان جالب باشد بدانید که فنلاندی‌ها هم سمنو می‌پزند و به آن «ممی» می‌گویند. اهالی «دَرَق» در خراسان شمالی در ماه اسفند مراسم مفصل سمنو پزان دارند و این سمنو عمدتا به کشورهای اروپایی، عربی و شرق آسیا صادر می‌شود. سمنو را می‌توانید به صورت آماده از بیرون تهیه کنید اما درست کردن آن در منزل هم کار سختی نیست.

 

 

سنجد نماد دلدادگی و سنجیده عمل کردن

 

«سنجد» نماد دلبستگی و دلدادگی است و برخی اعتقاد دارند، وجود آن بر سر سفره هفت سین، عشق و محبت بین افراد خانواده را تقویت خواهد کرد. شاید برایتان جالب باشد بدانید علت گذاشتن سنجد در سفره هفت سین نماد رفتار معقول و سنجیده و حساب شده در سال نو است.

 

حالا چرا سنجد باید نماد معقول رفتار کردن باشد؟ شاید چون سنجد در طب سنتی برای تقویت هوش و حافظه همیشه توصیه می‌شود. سنجد نماد زایش هم هست؛ به همین دلیل برای تقویت احساسات انسانی و عشق و دلبستگی به یکدیگر هم آن را بر سر سفره هفت سین می‌گذارند.

 

این در حالی است که به عقیده زرتشتیان آب و تخم مرغ هم نماد زایش هستند و هنوز هم به صورت تخم مرغ تزیین شده رنگی بر سر سفره هفت سین ایرانیان حضور دارند. سنجد را برای امید به بارور شدن گیاهان در سال جدید و برکت محصولات کشاورزی سر سفره هفت سین می‌گذاشتند.

 

 

سبزه نماد سرزندگی و زایش دوباره

 

اجزای اصلی و نمادهای سفره هفت سین امروزی

 

«سبزه» نشان زایش دوباره و سبزی، سرزندگی، حیات و شادابی همزمان با با نو شدن دامان طبیعت است. سبز کردن سبزه عید هم یکی از رسومی است که خیلی از ایرانی ها قبل از شروع عید، به آن اقدام می‌ کنند. سبزه عید را با انواع بذرها و تخم یا هسته مرکبات می‌توانید تهیه کنید.

 

 

سرکه نماد دعوت به صبر و رضا

 

می‌دانستید «سرکه» بر سر سفره هفت سین نماد دعوت به صبر و رضا و تسلیم در برابر ناملایمات زندگی است؟ در ادبیات ایران از جمله در اشعار مولانا اشک به سرکه تشبیه شده، شاید به خاطر سوزش چشم در تماس با تندی آن.

 

بیشتر بخوانید: همه چیز درباره فواید، عوارض و خواص بی‌نظیر سرکه سیب برای بدن

 

 

سماق نماد صبر و صبوری

 

«سماق» نماد صبر و صبوری است. حتما ضرب‌المثل سماق مکیدن را شما هم شنیده‌اید؛ یعنی در انجام کار فعلا عجله نکن و صبر کن.

 

 

اجزای فرعی و نمادهای سفره هفت سین

 

اجزای فرعی و نمادهای سفره هفت سین

 

سنبل: سنبل به سین هشتم سفره هفت سین مشهور است. گل سنبل نماد دوستی است.

 

سکه: این نماد بعد از ضرب سکه پایش سر سفره هفت سین باز شد و برای افزایش رزق و روزی در سال پیش رو آن را بر سر سفره هفت سین می‌گذارند.

 

آب: روشنایی است و معمولا همراه ماهی قرمز که نماد زایش و تکاپو و جریان داشتن زندگی است سر سفره هفت سین حضوری دیرینه دارد. البته در سال های اخیر به خاطر حفاظت از محیط زیست، توصیه می‌‌شود ماهی قرمز را خریداری نکنید.

 

آینه: آب و آینه دو عنصر جدا نشدنی سفر هفت سین هستند که در کنار قرآن در یک ردیف سر سفره هفت سین حضور دارند.

 

قرآن: بعد از ورود اسلام به ایران قرآن برای توکل و توسل به خدای بزرگ در سال جدید روی سفره هفت سین قرار گرفت.

حتما بخوانید  روز جهانی آشپزی | تاریخچه آشپزی در جهان با آتش

 

تزئین تخم مرغ هفت سین

 

تخم مرغ رنگی: آیا می‌دانید نشانه‌ی گذاشتن تخم مرغ رنگی در سفره هفت سین چیست؟ درست است که تخم مرغ از اصلی ترین نمادهای سفره هفت سین نیست ولی تخم مرغ نماد نطفه و نژاد است و گذاشتن آن بر سر سفره هفت سین نماد زایش و باروری است. پوست تخم مرغ را هم نمادی از آسمان و طاق کیهان می دانند.

 

چون بر اساس اساطیر ایرانی، زمین از تخم مرغ به وجود آمده است. در مورد نماد تخم مرغ در سفره هفت سین این موضوع را نیز باید بدانید که در گذشته و هنور هم در برخی روستاها، معمولا تخم مرغ را روی آینه قرار می‌دهند و برخی اعتقاد دارند که در لحظه تحویل سال نو، تخم مرغ تکان می‌خورد.

 

تزئین تخم مرغ عید یکی از جذاب‌ترین بخش‌های چیدمان سفره هفت سین است. تزیین کردن تخم مرغ عید به وسایل خاصی نیاز ندارد فقط کافی است کمی خلاق و خوش سلیقه باشید. شما می‌توانید با استفاده از هر چیزی که در دسترس دارید، تخم مرغ سفره هفت سین را طراحی کنید. مثلا می‌توانید تزیین را با پارچه، لاک ناخن، گل مصنوعی، مداد رنگی و آبرنگ یا گواش، دستمال کاغذی و … انجام دهید.

 

 

شمع: شمع به عنوان نمادی برای روشنایی و گرما در سال جدید بر سر سفره هفت سین قرار می‌گیرد. می‌توانید شمع ساده یا معطر را خودتان در خانه و با مواد ساده درست کنید. با این کار هم سلیقه خودتان را دخالت می‌ دهید و هم نیازی به خرید آن نخواهید داشت. پیشنهاد می‌کنیم مقاله روش‌های درست کردن شمع در خانه را مطالعه کنید.

 

 

اسپند: در گذشته و هنوز هم در برخی شهرهای ایران، از دانه های اسپند که هنوز تر و نم‌دار هستند، با سوزن، نخ رد می‌کنند و به صورت رشته‌ای در می آورند و به عنوان دافع چشم بد یا چشم زخم از آن استفاده می‌ کنند و به نوعی زینت بخش سفره و خانه روستاییان است. در ضمن بد نیست بدانید «سپند» در زبان فارسی معنی «مقدس» دارد.

 

طرز تهیه شیرینی عید خانگی

 

شیرینی عید: البته در کنار همه این ها، شیرینی های عید، پای ثابت سفره هفت سین به حساب می‌ آیند و احیانا اگر خودتان اقدام به پختن و درست کردن آنها کرده باشید، حتما پرجلوه‌تر و خواستی‌تر هم خواهند بود.

 

مطلب مفید درباره شیرینی عید:

 

طرز تهیه ۱۳ شیرینی عید خانگی با ماندگاری بالا به روش قنادی

 

در این مطلب مفید می‌توانید طرز انواع شیرینی را با فر و بدون فر را بخوانید و فوت و فن های دستور پخت آنها را هم از صفر تا صد، رعایت کنید.

 

 

سفره هفت سین؛ اصلی‌ترین نماد عید نوروز

 

تزیین سفره هفت سین به روش زیبا و خلاقانه

 

همان طور که می دانید سفره هفت سین زیباترین و مهم‌ترین نماد عید نوروز ایرانیان است که تا آخرین روز عید یعنی ۱۳ بدر هم روی زمین یا میز که قدیمی‌ها به آن «خوان» می‌گفتند، گسترده است.

 

سفره هفت سین امروز در محدوده جغرافیایی ایران باستان که علاوه بر ایران شامل کشورهای تاجیکستان، آذربایجان، افغانستان، ترکمنستان، قرقیزستان، قزاقستان و بخش‌های کردنشین عراق، ترکیه و سوریه است، هنوز هم تزیین و چیده می‌شود.

 

جالب است بدانید برگزاری جشن نوروز در «زنگبار» آفریقا که زمانی سکونتگاه ایرانیان مهاجر به این منطقه بوده هم مرسوم است. حقیقت این است که سفره هفت سین ایده‌ی مدرن شده آیین‌های قدیمی ایران باستان یعنی «هفت امشاسپند» است و حالا و با گذشت قرن‌ها، مردم با ذوق و سلیقه خودشان، اقدام به تزیین این سفره نمادین و زیبا می کنند.

 

از طرفی توجه به چیدمان عناصر و تزیین سفره هفت سین و هماهنگی وسایل، رنگ‌ها و سبک‌‌های ظروف مورد استفاده در سفره هفت سین در زیبایی آن تأثیر زیادی دارد.

 

 

سوالات متداول

 

نماد عشق و محبت در سفره هفت سین چیست؟

 

سنجد نماد عشق و محبت در سفره هفت سین است.

 

 

تخم مرغ در هفت سین نشانه چیست؟

 

تخم مرغ نماد نطفه و نژاد است و گذاشتن آن بر سر سفره هفت سین نماد زایش و باروری است. پوست تخم مرغ را هم نمادی از آسمان و طاق کیهان می دانند.

 

 

باشگاه مشتریان افق کوروش
نظرسنجی‌های افق کوروش

  • آیا شما برای خرید مایحتاج سوپرمارکتی، درباره‌ی کالاهای مورد نیاز خود، پیش از خرید برنامه‌ریزی می‌کنید؟

    نمایش نتایج

    Loading ... Loading ...