رعایت اصول بهداشتی در دوران قاعدگی فقط به زمان استفاده از نوار بهداشتی، پد یا تامپون محدود نمی‌شه، در اصل نحوه جمع‌آوری و دور انداختن اون‌ها هم اهمیت ویژه‌ای داره. خیلی وقت‌ها از سر عجله یا عدم آگاهی، به روش‌های نادرست، این پدها رو دفع می‌کنیم که هم بهداشت محیط رو به خطر میندازه و هم دردسرهایی مثل گرفتگی لوله‌ها رو ایجاد می‌کنه. اگر می‌خواید دقیق و اصولی با نحوه دور انداختن نوار بهداشتی آشنا بشید و یاد بگیرید چطور پد مصرف‌شده رو به تمیزترین شکل ممکن بسته‌بندی کنید، توی این مقاله از سرویس سلامت در مجله کوروش همراه ما باشید تا تمام نکات کلیدی رو بررسی کنیم.
چرا هرگز نباید نوار بهداشتی و تامپون را در چاه توالت فرنگی یا ایرانی انداخت؟
یکی از رایج‌ترین اشتباهاتی که خیلی‌هامون ممکنه از روی خستگی، حواس‌پرتی یا برای خلاص شدن سریع از شر پد مصرف‌شده مرتکب بشیم، انداختن نوار بهداشتی یا تامپون توی چاه توالت، چه ایرانی و چه فرنگی هست. شاید در نگاه اول به نظر برسه که این کار سریع‌ترین راه برای تمیز کردن سرویس بهداشتیه، اما واقعیت اینه که این وسایل، اصلا توی آب حل نمی‌شن.
حجیم شدن نوار بهداشتی
نوار بهداشتی و تامپون به محض برخورد با آب، حجم زیادی از مایعات رو به خودشون جذب می‌کنن و متورم می‌شن، این یعنی دقیقا مثل یک سد محکم جلوی مسیر جریان آب رو می‌گیرن و خیلی زود شما رو با دردسرهای بزرگ و هزینه‌بر روبه‌رو می‌کنن. گرفتگی‌های شدیدی که به خاطر انداختن پد بهداشتی توی لوله‌ها ایجاد می‌شه، معمولا با یک تلمبه ساده باز نمی‌شه و پای لوله‌کش و هزینه‌های سنگین تعمیرات رو وسط میکشه.
شما می‌توانید برای خرید انواع نوار بهداشتی به صورت حضوری به شعب فروشگاه‌های زنجیره‌ای افق کوروش مراجعه کنید.
اختلال در سیستم فاضلاب و بوی نامطبوع
علاوه بر این، لوله‌کشی ساختمان‌ها یک سیستم یکپارچه‌ست و این بی‌احتیاطی ممکنه کل سیستم فاضلاب آپارتمان یا خونه رو مختل کنه و باعث بالا زدن چاه و ایجاد منظره و بوی فوق‌العاده ناخوشایندی بشه که پاکسازی‌ش اصلا کار راحتی نیست. پس بهتره از همین الان این عادت اشتباه رو کنار بذارید و همیشه به جای چاه توالت، از سطل زباله استفاده کنید.
بیشتر بخوانید: نوار بهداشتی استخری و ورزشی؛ در زمان پریود چطور ورزش یا شنا کنیم؟
خطرات گرفتگی لوله‌ها و آسیب‌های زیست‌محیطی دفع غیراصولی پدهای بهداشتی
دفع نادرست نوار بهداشتی و تامپون می‌تونه به شبکه فاضلاب و محیط زیست هم آسیب بزنه. آشنایی با پیامدهای این کار کمک می‌کنه پدهای مصرف‌شده رو به شکل درست‌تری دور بندازید.
۱- گرفتگی پمپ‌ها و تجهیزات فاضلاب
نوار بهداشتی و تامپون در آب حل نمی‌شن و ممکنه در مسیر فاضلاب به پمپ‌ها و ایستگاه‌های پمپاژ گیر کنن. تجمع این محصولات می‌تونه عملکرد تجهیزات رو مختل کنه و نیاز به تعمیر یا پاک‌سازی رو به وجود بیاره. این مشکل فقط به یک خانه محدود نمی‌مونه و ممکنه به زیرساخت‌های فاضلاب شهری هم فشار وارد کنه. در نتیجه، هزینه و زمان بیشتری برای نگهداری و رفع گرفتگی‌ها لازم می‌شه.
۲- ماندگاری پسماند و آسیب به محیط زیست
بخش‌هایی از نوار بهداشتی، از پلاستیک و مواد مصنوعی ساخته شده که به‌سادگی در طبیعت تجزیه نمی‌شن. اگر این محصولات از راه فاضلاب یا دفع نامناسب وارد محیط‌های طبیعی بشن، می‌تونن به آبراهه‌ها و حیات‌وحش آسیب بزنن. باقی‌ماندن این پسماندها، پاک‌سازی محیط رو هم دشوارتر می‌کنه. برای کاهش این آسیب‌ها، نوار بهداشتی و تامپون مصرف‌شده رو در کاغذ یا بسته‌بندی مناسب بپیچید و داخل سطل زباله بندازید.
بیشتر بخوانید: تفاوت نوار بهداشتی، تامپون و کاپ قاعدگی؛ کدام برای شما مناسب‌تر است؟
آموزش گام به گام بسته‌بندی و رول کردن بهداشتی نوار بهداشتی مصرف‌شده
برای اینکه پد مصرف‌شده رو به تمیزترین و بهداشتی‌ترین شکل ممکن دور بندازید و از پخش شدن بوی نامطبوع یا آلودگی جلوگیری کنید، باید اصول رول کردن رو یاد بگیرید. در ادامه، روش اصولی بسته‌بندی پد رو قدم‌به‌قدم با هم مرور می‌کنیم تا این کار رو خیلی تمیز انجام بدید.
قدم ۱
اولین قدم در نحوه دور انداختن نوار بهداشتی به روش صحیح اینه که لبه‌های چسبناک و باله‌های پد رو به سمت داخل، تا کنید تا قسمت‌های باز و آلوده پوشانده بشن. بعد از اون، پد رو از سمت تمیز یا همون بخش بالایی به سمت قسمت مصرف‌شده، محکم رول کنید تا کاملا جمع و فشرده بشه.
قدم ۲
برای اینکه این رول باز نشه، بهترین کار اینه که از کاغذ توالت، دستمال کاغذی یا پوشش پلاستیکی پد جدید استفاده کنید و رول رو کاملا بپیچید. در نهایت، بسته کوچک و تمیز ایجادشده رو با خیال راحت درون یک کیسه پلاستیکی کوچک قرار داده و توی سطل زباله دردار بندازید.
بیشتر بخوانید: تفاوت نوار بهداشتی مشبک و پنبه‌ای؛ کدام بهتر است و چرا؟ (بررسی ایجاد حساسیت، جذب و تفاوت جنس لایه رویی)
روش های جلوگیری از ایجاد بوی بد در سطل زباله سرویس بهداشتی
یکی از چالش‌های آزاردهنده در روزهای قاعدگی، انتشار بوی نامطبوع در سرویس بهداشتی به خاطر پدهای مصرف‌شده هست که خوشبختانه با رعایت چند ترفند ساده و اصولی، به طور کامل حل می‌شه. برای داشتن فضای همیشه تمیز، بهداشتی و خوش‌بو، می‌تونید از راهکارها و روش‌های کاربردی زیر استفاده کنید:
۱- استفاده از کیسه‌زباله‌های کوچک و گره‌زدن محکم درب آن‌ها
همیشه پدهای مصرف‌شده رو بعد از رول کردن، داخل کیسه‌های پلاستیکی کوچک، کیسه‌های زیپ‌دار یا پلاستیک‌های دسته‌دار بگذارید و درب اون‌ها رو کاملا محکم گره بزنید. این کار ساده مانع از نفوذ هوا به داخل بسته و انتشار بوهای ناخوشایند در فضای سرویس بهداشتی می‌شه و بهداشت محیط رو حفظ می‌کنه.
۲- به کار بردن جاذب‌های طبیعی و معطر بو مثل جوش‌شیرین
برای خنثی کردن بوهای نامطبوع، می‌تونید کف سطل زباله کمی پودر جوش‌شیرین بپاشید یا چند قطره اسانس گیاهی معطر، مثل اسطوخودوس، لیمو یا اکالیپتوس روی یک تکه دستمال کاغذی بریزید و داخل سطل بیندازید. جوش‌شیرین به طور طبیعی باکتری‌ها و بوها رو به خود جذب کرده و عطر مطبوعی رو در فضا پخش می‌کنه.
جوش‌شیرین و آبلیمو رو به صورت حضوری از فروشگاه‌های افق کوروش می‌تونید خریداری کنید.
۳- شست‌وشو، نظافت و ضدعفونی هفتگی سطل زباله
حتی اگر از بهترین کیسه‌ها و بسته‌بندی‌ها استفاده کنید، دیواره‌های داخلی سطل زباله بعد از چند روز ممکنه آلودگی‌ها و بوها رو به خودشون جذب کنن. بنابراین، حتما سطل زباله سرویس بهداشتی رو حداقل هفته‌ای یک‌بار با شوینده‌های قوی و مایع ضدعفونی‌کننده بشورید و اجازه بدید کاملا زیر نور آفتاب یا با دستمال، خشک بشه.
۴- انتخاب سطل زباله درب‌دار، پدالی و کاملا چفت
نوع سطل زباله‌ای که انتخاب می‌کنید نقش بسیار مهمی در کنترل بو داره. همیشه سراغ سطل‌های پدالی برید که درِ اون‌ها به صورت کاملا مکانیکی و محکم بسته می‌شه و هیچ درز بازی ندارن. این مدل سطل‌ها از ورود حشرات جلوگیری کرده و مانع پخش شدن بوی نامطبوع در فضای خانه یا محل کار می‌شن.
بیشتر بخوانید: 32 نکته راهنمای خرید نوار بهداشتی | نوار بهداشتی مناسب شما کدام است؟
نحوه دفع بهداشتی نوار بهداشتی در مسافرت، محل کار و اماکن عمومی
دفع بهداشتی و اصولی نوار بهداشتی در محیط‌های بیرون از خونه و موقعیت‌هایی مثل محل کار، مسافرت و سرویس‌های بهداشتی عمومی، به خاطر محدودیت امکانات، حضور بقیه آدم‌ها و مسائل مربوط به حفظ حریم شخصی و پاکیزگی محیط، اهمیت خیلی زیادی پیدا می‌کنه. رعایت دقیق نکته‌های بهداشتی تو این فضاها هم جلوی پخش شدن بوی بد و باکتری‌ها رو می‌گیره و هم به حفظ آرامش و راحتی خودتون و دیگران، کمک زیادی می‌کنه. برای مدیریت این شرایط توی مکان‌های مختلف، می‌تونید از این راهکارها استفاده کنید:
نحوه دور انداختن نوار بهداشتی در محیط کار و ادارات
در محیط کار به خاطر رفت‌وآمد بالا، استفاده مشترک از سرویس‌های بهداشتی و حضور همکارها، بسته‌بندی کامل و بی‌نقص پد مصرف‌شده خیلی مهمه. بهتره همیشه توی کیف دستی یا کشوی میزتون یه بسته کیسه پلاستیکی کوچک مات یا کیسه‌های زیپ‌دار داشته باشید.
قبل از اینکه از سرویس بهداشتی بیرون بیایید، پد رو خوب رول کنید، بذارید داخل کیسه و دربش رو کاملا گره بزنید تا هیچ بویی توی فضای اداره پخش نشه و ظاهر نوار بهداشتی هم پیدا نباشه. در ضمن اگر سطل زباله اون‌جا درب مناسبی نداره، حواستون باشه که پد رو داخل سطل‌های مجهزتر یا اصلی‌تر بندازید.
بیشتر بخوانید: 50 نکته تغذیه و بهداشت دوران قاعدگی | اصول حمام، نوار بهداشتی و دستشویی
نحوه دور انداختن نوار بهداشتی در مسافرت و اقامت بین‌راهی
هنگام سفرهای جاده‌ای یا موندن توی هتل‌ها و مکان‌های بین‌راهی، به خاطر دسترسی محدود به سطل‌های زباله استاندارد یا طولانی شدن فاصله بین تخلیه سطل‌ها، شرایط یه کم فرق داره. همیشه یه کیف آرایشی کوچک که توش کیسه‌های پلاستیکی ضخیم، دستمال مرطوب و ژل ضدعفونی‌کننده باشه رو دم دستتون نگه دارید.
اگر توی ماشین هستید، هیچ‌وقت پد بسته‌بندی‌نشده رو توی سطل‌های کوچک ماشین نندازید، چون گرمای فضای ماشین باعث می‌شه بو خیلی سریع‌تر و شدیدتر پخش بشه. استفاده از بسته‌بندی‌های چندلایه، یعنی پیچیدن دور پد با دستمال کاغذی و بعد گذاشتن توی کیسه گره زده شده، توی سفر جلوی هر گونه مشکل بهداشتی رو می‌گیره.
بیشتر بخوانید: چرا نوار بهداشتی باعث خارش می شود + روش های پیشگیری و درمان
نحوه دور انداختن نوار بهداشتی در اماکن عمومی پرتردد
سرویس‌های بهداشتی عمومی در رستوران‌ها، مراکز خرید، کافه‌ها و پمپ‌بنزین‌ها، معمولا شلوغن، دیر به دیر تمیز می‌شن و گاهی وقت‌ها سطل‌های زباله‌شون درب محکم یا پدالی نداره. توی این مکان‌ها، سرعت عمل بالا همراه با دقت توی بسته‌بندی خیلی مهمه.
در این شرایط پد رو سریع و کاملا فشرده رول کنید، داخل کیسه شخصی‌ای که از قبل آماده کردید، قرار بدید و مطمئن بشید که گره کیسه کاملا سفت هس. اینطوری هم بهداشت محیط عمومی حفظ می‌شه و هم خیالتون راحته که جلب توجه نمی‌کنید. بعد از اینکه از سرویس بهداشتی بیرون آمدید هم، حتما دست‌هاتون رو با آب و صابون مایع به دقت بشورید.
بیشتر بخوانید: دلایل و علائم حساسیت به نوار بهداشتی
کیسه‌های زیست‌تخریب‌پذیر مخصوص دفع بهداشتی پد و تامپون
کیسه‌های زیست‌تخریب‌پذیر (Biodegradable) که به طور اختصاصی برای دفع بهداشتی پد و تامپون طراحی شدن، یکی از بهترین و مدرن‌ترین ابزارها برای حفظ محیط زیست و بهداشت شخصی هستن. اگر دوست دارید با ویژگی‌ها، مزایا و نکات مربوط به این کیسه‌ها بیشتر آشنا بشید، تمام نکات مهمشون رو در ادامه آوردیم:
۱- جنس با قابلیت تجزیه در طبیعت
این کیسه‌ها برخلاف پلاستیک‌های معمولی که صدها سال توی طبیعت باقی می‌مونن، از مواد پایدار و گیاهی، مثل نشاسته ذرت، پلیمرهای طبیعی یا مواد بر پایه سلولز ساخته می‌شن. به همین خاطر، وقتی بعد از مصرف داخل سطل زباله قرار می‌گیرن، طی مدت‌زمان بسیار کوتاه‌تری یعنی چند ماه تا چند سال بر اثر باکتری‌ها و عوامل طبیعی تجزیه می‌شن و صدمه‌ای به چرخه طبیعت نمی‌زنن.
۲- خاصیت آنتی‌باکتریال و کنترل بوی نامطبوع
یکی از ویژگی‌های خیلی مهم این کیسه‌ها، داشتن مواد ضدباکتری و ترکیبات خنثی‌کننده بو در بافت اون‌هاست. این ویژگی کمک می‌کنه تا باکتری‌های عامل بوی بد، مهار بشن و حتی زمانی که کیسه، بسته شده و توی سطل زباله قرار داره، هیچ‌گونه بوی ناخوشایندی به بیرون درز نکنه.
۳- طراحی جمع‌وجور، مات و ضخیم
این کیسه‌ها معمولا در ابعاد کوچک و متناسب با سایز رول‌شده پد یا تامپون طراحی می‌شن. ضخامت مناسب و حالت مات یا رنگی بودن اون‌ها باعث می‌شه محتویات داخل کیسه به هیچ عنوان مشخص نباشه. این موضوع برای حفظ حریم شخصی توی محیط‌های بیرون از خونه، محل کار یا سرویس‌های عمومی اهمیت فوق‌العاده‌ای داره.
۴- سیستم قفل‌شوندگی و چسب‌های محکم
بسیاری از مدل‌های این کیسه‌ها دارای نوارهای چسبی قوی یا لبه‌های زیپ‌مانند هستن که بعد از قرار دادن پد داخل اون‌ها، به راحتی و به صورت کاملا هواگیری‌شده بسته می‌شن. این مکانیزم مانع باز شدن اتفاقی کیسه و نشت مایعات به بیرون می‌شه.
۵- سازگاری کامل با سیستم‌های دفع زباله
این کیسه‌ها به گونه‌ای تولید می‌شن که برای سیستم‌های مدیریت پسماند و سطل‌های زباله کاملا بی‌خطر باشن. البته باید حواستون باشه که با وجود زیست‌تخریب‌پذیر بودن، باز هم نباید اون‌ها رو داخل چاه توالت بندازید. این کیسه‌ها باید بعد از بسته شدن کامل، داخل سطل زباله قرار بگیرن تا فرآیند بازیافت یا تجزیه‌شون به شکل درست انجام بشه.
۶- سهولت حمل در کیف دستی
این کیسه‌ها معمولا به صورت رول‌های جیبی یا بسته‌های کوچک و سبک عرضه می‌شن که جای بسیار کمی رو توی کیف دستی، کیف آرایش یا کوله‌پشتی می‌گیرن و همیشه در مسافرت یا بیرون از خونه دم دست و آماده استفاده هستن.
بیشتر بخوانید: آیا نوار بهداشتی باعث عفونت می شود؟
تأثیرات زیست‌محیطی پدهای معمولی و گزینه‌های جایگزین
خارج از مسئله دفع روزانه، بد نیست نگاهی هم به ابعاد کلان‌تر این قضیه بندازیم، چون حجم بالای زباله‌های پلاستیکی ناشی از محصولات قاعدگی به یکی از چالش‌های بزرگ کره زمین تبدیل شده و شناخت جایگزین‌های دوستدار محیط زیست می‌تونه کمک بزرگی باشه:
۱- کوه عظیمی از زباله‌های تجزیه‌ناپذیر
هر نوار بهداشتی معمولی، معادل چندین کیسه پلاستیکی فشرده مواد پلیمری و پلاستیک داره که بین ۵۰۰ تا ۸۰۰ سال طول میکشه تا توی طبیعت تجزیه بشن و این یعنی پدهایی که در طول عمر یک زن مصرف می‌شن، برای همیشه روی زمین باقی می‌مونن.
۲- پدهای پارچه‌ای قابل شست‌وشو
این پدها از الیاف لطیف و طبیعی مثل پنبه ارگانیک ساخته می‌شن، بعد از هر بار مصرف، شسته و ضدعفونی می‌شن و سال‌ها قابل استفاده هستن. این روش هم هزینه‌های خرید رو به شدت کاهش می‌ده و هم زباله پلاستیکی تولید نمی‌کنه.
۳- کاپ قاعدگی
کاپ‌های سیلیکونی پزشکی یکی از مدرن‌ترین جایگزین‌ها هستن که به جای جذب مایعات، اون رو جمع‌آوری می‌کنن. هر کاپ، تا سال‌ها قابل استفاده‌ست و استفاده از اون حجم زباله تولیدی رو به صفر می‌رسونه و از نظر بهداشتی هم فوق‌العاده بی‌خطره.
بیشتر بخوانید: چطور با 9 ترفند ساده از نشت نوار بهداشتی در طول عادت ماهانه پیشگیری کنیم؟
سوالات متداول درباره نحوه دور انداختن نوار بهداشتی
۱- آیا انداختن نوار بهداشتی در چاه توالت واقعا لوله‌ها را خراب می‌کند؟
بله. پدها به دلیل داشتن مواد جاذب فوق‌العاده قوی، با جذب آب حجمشون چند برابر شده و در خمیدگی لوله‌ها گیر می‌کنن که باعث گرفتگی شدید، بالا زدن فاضلاب و هزینه‌های گزاف لوله‌کشی می‌شه.
۲- بهترین روش برای جلوگیری از پخش بوی بد پد مصرف‌شده در سطل زباله چیست؟
بهترین نحوه دور انداختن نوار بهداشتی اینه که پد رو کاملا رول کرده، داخل یک کیسه پلاستیکی کوچک مات یا کیسه زیپ‌دار بگذارید و درب اون رو محکم گره بزنید. همچنین استفاده از کمی جوش‌شیرین کف سطل زباله بسیار کمک‌کننده‌ست.
۳- آیا استفاده از کیسه‌های زیست‌تخریب‌پذیر برای دفع پد الزامی است؟
اجباری نیست، اما به خاطر سازگاری با محیط زیست، خاصیت آنتی‌باکتریال، مات بودن برای حفظ حریم شخصی و جلوگیری کامل از انتشار بو، گزینه‌ای بسیار عالی و بهداشتی محسوب می‌شن.
۴- در سرویس‌های بهداشتی عمومی که سطل زباله درب‌دار ندارد چطور باید پد را دور انداخت؟
پد رو در کیسه شخصی ضخیم و گره‌خورده قرار بدید و حتما اون رو تا حد امکان در اعماق سطل زباله یا سطل‌های درب‌دار بخش‌های دیگه مجتمع بندازید تا دیده نشه.
محصولات مرتبط
