کولیره یکی از نانهای سنتیه که اصالتش به سنندج برمیگرده ولی کرمانشاهیها هم درست میکنن. این نان پای ثابت سفرههای مهمونی سنتی کردهای سنندجه و با مغزهای مختلف، کشمش و … هم میشه طعمدارش کرد. رومال این نون هم متنوعه و به خاطر همین، مزههای مختلفی رو میشه باهاش ساخت. حتی موادی که باهاش درست میشه هم میتونید تغییر بدید. توی این مطلب از سرویس آشپزی در مجله کوروش قراره طرز تهیه نان کولیره سنندج به روش اصیل و رازهای خوشمزه و پفکی شدن نان کولیره رو بهتون یاد میدیم.
طرز تهیه نان کولیره سنندج در یک نگاه
برای طرز تهیه نان کولیره سنندجی، اول خمیر نان رو باید خمیر مایه رو آماده کنید. بعد آرد الک شده، شکر، تخم مرغ، شیر ولرم و خمیر مایه به عمل آمده رو با هم مخلوط کنید. همه مواد رو با هم ورز بدید تا یکدست بشه و حالت کشسان پیدا کنه ولی به دست نچسبه.
خمیر رو به مدت ۱ تا ۱/۵ ساعت توی دمای محیط استراحت بدید و بعد به صورت چونههای کوچک با ضخامت ۱ تا ۲ سانتیمتر پهن کنید. بعد روی نان رو با مواد دلخواه، رومال کنید. نانها رو توی سینی که کفش رو کاغذ روغنی گذاشتید، بچینید.
فر رو روی دمای ۱۸۰ درجه سانتیگراد گرم کنید. سینی نانها رو به مدت ۲۰ تا ۳۰ دقیقه داخل فر بذارید. وقتی نان پخت، اون رواز فر بیرون بیارید و توی دستمال پارچهای نخی و تمیز بپیچید.
شما میتونید جزئیات مربوط به مقدار مواد اولیه و مرحله به مرحله طرز تهیه نان کولیره سنندج رو توی این مقاله بخونید.
مواد اولیه برای تهیه نان کولیره ساده
| مواد اولیه | مقدار مورد نیاز |
| شیر | 1 لیوان فرانسوی دستهدار |
| آب یا شیر ولرم | 2 قاشق غذاخوری |
| شکر | 2/3 لیوان فرانسوی دستهدار |
| روغن مایع یا کره (آب شده) | نصف لیوان فرانسوی دستهدار |
| آرد سفید | 3 لیوان فرانسوی دستهدار (500 تا 600 گرم) |
| خمیر مایه فوری | 1 قاشق غذاخوری |
| تخم مرغ | 1 عدد |
| نمک | نصف قاشق چایخوری |
| مغز گردو و کشمش | به مقدار دلخواه برای طعم بیشتر |
مواد لازم برای رومال کولیره
| مواد اولیه | مقدار مورد نیاز |
| زعفران یا گیاه خشک گلرنگ | به مقدار دلخواه |
| زرده تخم مرغ | 1 عدد |
| شیر | 2 قاشق چایخوری |
| کنجد و سیاهدانه | به مقدار دلخواه |
مدت زمان آمادهسازی مواد اولیه: ۳۰ تا ۴۵ دقیقه
مدت زمان مورد نیاز برای استراحت نان: ۱ تا ۱/۵ ساعت
مدت زمان مورد نیاز برای پخت نان کولیره: ۲۰ تا ۳۰ دقیقه
مراحل طرز تهیه نان کولیره سنندجی
درست کردن نان کولیره کردی اصلا سخت نیست و میتونه یه میانوعده عالی با چای و قهوه یا عصرانه خوشمزه و ساده باشه. برای تهیه این نان سنتی، مراحل زیر رو به ترتیب دنبال کنید.
مرحله اول: خمیرمایه رو به عمل بیارید
در ابتدا برای درست کردن نان کولیره سنندجی، به اندازه ۲ قاشق آب یا شیر رو روی حرارت گرم کنید تا ولرم بشه. بعد خمیر مایه رو توی یه کاسه یا لیوان بریزید. روش شیر یا آب ولرم بریزید. ۱ قاشق غذاخوری شکر هم اضافه کنید.
این مواد رو با قاشق هم بزنید تا مخلوط بشن. بعد روی کاسه یا لیوان رو بپوشونید و حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه توی دمای محیط بذارید تا خمیرمایه به عمل بیاد و روش کف ایجاد بشه.
در صورت تمایل میتونید شکر و شیر رو به روشهای خرید حضوری و اینترنتی از فروشگاههای افق کوروش تهیه کنید.
مرحله دوم: شیر و آرد رو آماده کنید
توی فاصلهای که خمیر مایه در حال آمادهشدن هست، آرد رو توی الک بریزید و ۲ تا ۳ بار الک کنید تا هم ناخالصیهاش گرفته بشه و هم بافت نان بعد پخت، نرمتر بشه. آرد و نمک رو توی یه کاسه بریزید.
۱ لیوان شیری رو هم که داشتید، توی شیرجوش یا قابلمه کوچیک بریزید و روی حرارت بذارید تا ولرم بشه. نباید داغ بشه. باید در حدی باشه که اگر انگشتتون رو توش فرو کردید، نسوزه. بعد شعله رو خاموش کنید.
انواع آرد و نمک رو به روشهای خرید حضوری و اینترنتی از فروشگاههای افق کوروش میتونید بخرید.
مرحله سوم: بقیه مواد اولیه نان کولیره رو آماده کنید
در این مرحله از طرز تهیه نان کولیره، روغن جامد یا کره رو هم توی یه کاسه بریزید و روی حرارت غیر مستقیم مثل بخار آب یا روی سطح آب داغ بذارید تا ذوب شه.
اگر روغن مایع دارید، لازم نیست این کار رو انجام بدید. توی یه کاسه هم یک عدد تخم مرغ رو بشکنید و با قاشق هم بزنید تا کاملا زرده و سفیده، با هم مخلوط بشن.
انواع روغن، انواع کره حیوانی و گیاهی و تخم مرغ رو به روشهای خرید حضوری و اینترنتی از فروشگاههای افق کوروش میتونید بخرید.
مرحله چهارم: مواد نان کولیره رو با هم مخلوط کنید
سپس توی یه ظرف مناسب، آرد و نمک رو بریزید. خمیر مایه آمادهشده، شکر و شیر ولرم رو اضافه کنید. شروع به ورز دادن کنید تا خمیر کمی جمع بشه. بعد بهش تخم مرغ و روغن یا کره رو اضافه کنید.
دوباره ورز بدید تا خمیر کاملا یکدست بشه و وقتی ورز میدید، به دست نچسبه. خمیر رو به شکل یه گلوله، چانه کنید. کف و دیوارههای یه کاسه رو چرب کنید و خمیر نان کولیره رو توی بذارید.
مرحله پنجم: خمیر نان کولیره رو استراحت بدید
در ادامه، روی خمیر رو با یه پارچه تمیز یا سلفون بپوشونید و یه جای نسبتا گرم توی محیط آشپزخونه بذارید. حدود ۱ تا ۱/۵ ساعت باید خمیر استراحت کنه تا حجمش دوبرابر بشه.
مرحله ششم: مواد رومال کولیره رو آماده کنید
برای آماده کردن مواد رومال، یه زرده تخم مرغ رو توی یه کاسه بندارید. بهش کمی زعفران دم کرده (۱ قاشق چایخوری) یا گلرنگ خشک (در حد ۱ قاشق غذاخوری) اضافه کنید. به اندازه ۲ قاشق چایخوری، شیر یا ماست هم اضافه کنید.
اگر کمی کره یا روغن محلی هم اضافه کنید، بهتر میشه. همه مواد رو هم بزنید و کنار بذارید. اگر گلرنگ خشک استفاده میکنید، حتما ۱۰ دقیقه استراحت بدید تا رنگش رو پس بده.
برای خرید زعفران باکیفیت و ماست از فروشگاههای افق کوروش به روشهای حضوری و اینترنتی میتونید اقدام کنید.
مرحله هفتم: کشمش و گردو رو اضافه کنید
بعد از استراحت، روی خمیر رو بردارید و دوباره ورز بدید. میتونید توی همین مرحله و موقعی که دارید برای دوم خمیر رو ورز میدید، مقداری کشمش پلویی (بدون هسته) و گردوی خرد شده توی خمیر بریزید تا همه جای خمیر، پخش بشن. یا اینکه این مواد رو موقعی که خمیر رو پهن میکنید، روی خمیر فشار بدید و با فشار دست بچسبونید. (این مرحله اختیاریه و میتونید انجامش ندید)
گردو و کشمش رو به صورت حضوری و اینترنتی از فروشگاههای افق کوروش میتونید بخرید.
مرحله هشتم: خمیر کولیره رو پهن کنید
توی این مرحله از طرز تهیه نان کردی کولیره، روی یه سطح تمیز رو کمی آرد بپاشید. خمیر رو به اندازه پرتقال یا نارنگیهای هماندازه چانه کنید. چانهها رو با وردنه روی سطح، باز کنید تا ضخامتش به ۱ یا ۲ سانتیمتر برسه.
در طرز تهیه نان کولیره به روش سنتی، روی خمیر رو با یه وسیله به نام «شانه» یا چنگال سوراخ سوراخ میکنن تا نان بیش از حد، پف نکنه.
مرحله نهم: خمیر رو رومال کنید
قبل از اینکه خمیر رو رومال کنید، فر برقی یا تنور برقی رو روشن و روی دمای ۱۸۰ درجه تنظیم کنید تا گرم بشه. حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه باید فر گرم بشه. کف سینی فر رو کاغذ روغنی بندازید.
خمیر نانها رو توی سینی بذارید. یه برس آشپزی رو توی مایه رومال بزنید و روی خمیر بزنید. همه خمیرها رو به همین شکل آماده کنید و با فاصله توی سینی بچینید. میتونید در آخر، کنجد و سیاهدونه هم روشون بپاشید.
کنحد رو به روشهای حضوری و اینترنتی از فروشگاههای افق کوروش میتونید بخرید.
مرحله آخر: نان کولیره رو سرو کنید
وقتی فر یا تنور داغ شد، سینی رو توی فر بذارید. بهتره یه کاسه آب هم توی فر بذارید تا نان نرم بمونه. نانها رو به مدت ۲۰ تا ۳۰ دقیقه توی فر قرار بدید. بعد از اینکه نانها پختن و روی اونها طلایی شد، اونها رو از فر بیرون بیارید.
بذارید کمی از دما بیفته و داخل پارچه نخی تمیز بپیچید تا خشک و بیات نشه. نان کولیره رو به عنوان صبحان، عصرانه یا میانوعده با چای یا قهوه میتونید میل کنید.
نکات مهم در طرز تهیه نان کولیره
- خمیر نان کولیره رو زیاد ورز بدید تا حالت کشسانی و لطیف پیدا کنه. این کار باعث میشه نان ترک نخوره و مغزش پوک و سبک بشه.
- اکر از خمیر مایه تازه یا ترش سنتی استفاده میکنید، زمان استراحت خمیر رو کمی بیشتر در نظر بگیرید تا طعم نان عمیقتر بشه.
- برای اینکه نان کولیره خشک نشه، موقع استراحت خمیر، حتما ظرف رو با پارچه نمدار یا سلفون چرب بپوشونید.
- اگر نان کولیره رو توی تنور محلی و سنتی درست کنید، عطر و طعمش چند برابر میشه.
- در طرز تهیه نان کولیره سنتی و نسخههای محلی، گاهی داخل خمیر، شیر عسل سنتی، خرما خرد شده، گردو و کشمش تیز اضافه میکنن تا حالت دسرگونه داشته باشه.
- مقدار گردو رو زیاد نکنید چون نان سنگین میشه و خمیر پف نمیکنه.
- برای طرز تهیه نان کولیره رژیمی، به جای شکر از عسل یا شکر قهوهای استفاده کنید و برای شیرینتر شدن، به اندازه ۱ تا ۲ قاشق شکر بیشتر هم میتونید اضافه کنید.
- اگر میخواید روی نان بیشتر طلایی بشه، در ۵ دقیقه پایانی پخت، گریل فر رو روشن کنید.
- برای طرز تهیه نان کولیره در تابه، کمی کره ذوب شده روی نان بمالید تا موقع پخت، عطرش بیشتر بشه.
فوت و فنهای خوشمزه شدن نان کولیره سنندجی
چرا نان کولیره پف نمیکنه؟
- خمیر مایه کم یا کهنه بوده و درست به عمل نیومده؛
- آرد رو الک نکردید؛
- شیر ولرم نبوده؛
- خمیر نان به اندازه کافی استراحت نکرده؛
- فر یا اجاقی که توی نان کولیره رو پختید، داغ نبوده.
چرا نان کولیره سفت میشه؟
اگر بعد از پخت نان کولیره، اون رو نپوشونید، بیات و سفت میشه. برای جلوگیری از این اتفاق، نان رو میتونید توی کیسه زیپدار فریزر قرار بدید و موقع مصرف توی تابه یا مایکروفر، گرم کنید.
نان کولیره رو با چی بخوریم؟
معمولا این نان با چای، پنیر محلی، کره یا عسل سرو میشه.
محصولات مرتبط
