بهترین دمنوش برای روده تحریک پذیر (IBS) چیه؟ روده تحریک پذیر یکی از شایعترین اختلالات گوارشیه که میلیونها نفر در سراسر جهان با اون دست و پنجه نرم میکنن. علائمی مثل نفخ، درد در ناحیه شکم، اسهال یا یبوست، نشونههای این اختلال هستن و میتونن روی کیفیت زندگی تاثیر منفی بزارن. انتخاب نوشیدنیهای درست، نقش مهمی توی کنترل علائم و بهبود وضعیت گوارشی داره. برخی نوشیدنیها میتونن آرامشبخش، ضد التهاب یا تنظیم کننده حرکات روده باشن، در حالی که برخی دیگه میتونن این علائم رو تشدید کنن. توی این مطلب از سرویس سلامت در مجله کوروش با نگاه علمی و دقیق، بهترین نوشیدنیها برای روده تحریک پذیر رو بهتون معرفی میکنیم و فواید، بهترین زمان نوشیدن دمنوش برای روده تحریک پذیر و نوشیدنیهای مضر برای ibs رو بهتون میگیم.
لیست بهترین دمنوش ها برای روده تحریک پذیر
نوشیدنیها میتونن نقش مهمی در آرامسازی سندرم روده تحریک پذیر داشته باشند اما همه اونها اثر یکسانی روی بدن نمیذارند، بعضیهاشون به خاطر داشتن ترکیبات ضد التهاب، ضد اسپاسم یا آرامبخش میتونن شدت علائمی مثل نفخ، درد شکم، اسهال و یبوست را آروم کنند.
از اونجایی که نوشیدنیهای گیاهی هم روی سیستم عصبی و هم روی دستگاه گوارش اثر میذارند معمولاً بهترین انتخاب هستند. در ادامه شما رو موثرترین دمنوشهایی که بیشترین سازگاری رو با روده تحریک پذیر دارن، آشنا میکنیم.
راستی، شما میتونید انواع دمنوش رو به روشهای حضوری و اینترنتی از فروشگاههای افق کوروش خریداری کنید.
۱- دمنوش نعناع
دمنوش نعنا یکی از موثرترین نوشیدنیها برای کاهش علائم روده تحریک پذیره. ترکیب فعال «منتول» توی نعناع، باعث شل شدن عضلات صاف روده میشه و اسپاسمها، دردهای کرامپی و نفخ رو به طور محسوسی کم میکنه.
این دمنوش حرکات بیشفعال روده رو آرام میکنه و احساس فوریت دفع رو کاهش میده نعناع علاوه بر اثرات گوارشی، خاصیت آرامبخش ملایمی داره و میتونه تنشهای عصبی مربوط به روده تحریک پذیر رو کمتر کنه.
نعناع خشک رو به روشهای حضوری و اینترنتی از فروشگاههای افق کوروش میتونید تهیه کنید.
۲- دمنوش (چای) لیمو و عسل
ترکیب لیمو و عسل یه نوشیدنی ملایم ضد التهاب و کمک کننده به هضم محسوب میشه. لیمو با تحریک ملایم حرکات روده میتونه به کاهش یبوست کمک کنه. در حالی که عسل خاصیت ضد باکتری و آرامبخش داره.
این دمنوش، میتونه نفخ و احساس پری شکم رو کاهش بده و نوشیدن اون در زمان صبح یا بین وعدهها بیشترین اثر رو داره. طرز تهیه چای لیمو عسل رو بلد هستید؟
عسل رو به روشهای حضوری و اینترنتی از فروشگاههای افق کوروش میتونید تهیه کنید.
۳- دمنوش هل
«هل» خاصیت ضد نفخ و ضد اسپاسم داره و به هضم غذا کمک میکنه. این دمنوش برای کسایی که بعد از غذا، دچار نفخ معده یا سنگینی و گاز معده میشن، بسیار مناسبه. هل همچنین طبع گرم و ملایمی داره که اثرات مفید اون رو افزایش میده.
هل رو به روشهای حضوری و اینترنتی از فروشگاههای افق کوروش میتونید تهیه کنید.
۴- دمنوش رازیانه
«رازیانه» یکی از بهترین دمنوشها برای کاهش نفخ گاز و دردهای کرامپی هست. از خواص رازیانه این هستش که ترکیبات فنولی موجود در رازیانه، باعث شل شدن عضلات روده و کاهش تجمع گاز میشن.
به همین خاطر برای کسایی که نفخ شدید یا دردهای دورهای دارن، بسیار مفیده. این دمنوش همچنین میتونه به بهبود یبوست خفیف کمک کنه، چون حرکات روده رو ملایمتر و منظمتر میکنه.
۵- دمنوش اسطوخودوس
«اسطوخودوس» یا «لوندر» بیشتر به عنوان یه آرامبخش عصبی شناخته میشه، اما اثرات اون روی روده تحریک پذیر هم موثره. این دمنوش با کاهش تنش عصبی، خواب رو بهبود میده و سیستم گوارش رو در حالت آرامتری قرار میده.
برای کسایی که روده تحریک پذیر توی اونها با استرس شدید، خودش رو نشون میده، این دمنوش بسیار مناسبه.
۶- دمنوش بادرنجبویه
«بادرنجبویه» یک گیاه آرامبخش و ضد اضطرابه که به طور مستقیم روی سیستم عصبی اثر میذاره و تنشهای عصبی مرتبط با اون رو کاهش میده. این دمنوش میتونه دردهای شکمی ناشی از سندروم روده تحریک پذیر، مثل نفخ و احساس سنگینی رو کاهش بده.
بادرنجبویه همچنین میتونه به بهبود خواب کمک کنه. همچنین برای کسایی که علائمشون توی دورههای اضطراب شدیدتره، این دمنوش انتخاب ایدهآلیه .
۷- دمنوش بابونه
دمنوش بابونه یک دمنوش چند منظوره و ملایمه که هم روی دستگاه گوارش و هم روی سیستم عصبی اثر مثبت میذاره. ترکیبات ضد التهابی بابونه به کاهش التهاب دیواره روده، کمک و اسپاسمهای دردهای شکمی رو کم میکنه.
از طرف دیگه بابونه به عنوان یه آرامبخش طبیعی شناخته میشه و میتونه اضطراب ناشی از سندروم روده تحریک پذیر رو کاهش بده. این اضطراب با علائمی مثل یبوست، اسهال یا ترکیبی از این دو، خودش رو نشون میده.
۸- دمنوش گل ساعتی
«گل ساعتی» یه آرامبخش طبیعی قویه که به طور مستقیم روی روده تحریک پذیر اثر میذاره. این دمنوش برای کسایی که با اضطراب، بیخوابی یا تنش عصبی دست و پنجه نرم میکنن، بسیار مفیده. مصرف دمنوش گل ساعتی قبل از خواب میتونه دردهای عصبی گوارشی رو کاهش بده و کیفیت خواب رو بهبود ببخشه.
بیشتر بخوانید: بهترین رژیم غذایی برای کاهش علائم سندرم روده تحریک پذیر
۹- دمنوش زنجبیل
دمنوش زنجبیل به طور طبیعی هضم رو تقویت میکنه و یکی از بهترین انتخابها برای کساییه که از تهوع، نفخ یا احساس سنگینی رنج میبرن. ترکیبات فعال زنجبیل باعث افزایش حرکات منظم روده و کاهش التهاب میشن و به همین خاطر، برای آرام کردن علائم سندروم روده تحریک پذیر، بسیار مناسبن.
این دمنوش همچنین میتونه سرعت تخلیه معده رو بهبود بده و از تجمع گاز جلوگیری کنه. زنجبیل علاوه بر اثرات گوارشی، انرژی ملایمی هم به بدن میده و احساس خستگی ناشی از مشکلات گوارشی رو کم میکنه.
زنجبیل رو به روشهای حضوری و اینترنتی از فروشگاههای افق کوروش میتونید تهیه کنید.
۱۰- دمنوش زیره
از خواص زیره اینه که یکی از قویترین ضد نفخهاست و به سرعت گازهای روده رو کاهش میده. این دمنوش برای کسایی که نفخ شدید، گاز زیاد یا دردهای کرامپی دارن، بسیار مناسبه و به بهبود هضم هم کمک میکنه.
زیره رو به روشهای حضوری و اینترنتی از فروشگاههای افق کوروش میتونید تهیه کنید.
۱۱- دمنوش گل گاوزبان با لیمو عمانی
«گل گاوزبان» به تنهایی آرامبخشه اما وقتی با لیمو عمانی ترکیب بشه، اثر ضد نفخ و ضد التهاب اون بیشتر میشه. این دمنوش برای کسایی که علائمشون با استرس یا تغییرات خلقی، تشدید میشه، بسیار مناسبه. ولی کسایی که فشار خون بالایی دارن باید با احتیاط اون رو مصرف کنن.
۱۲- دمنوش به لیمو
به لیمو یه آرامبخش طبیعی با طعم ملایمه که هم روی سیستم عصبی و هم روی دستگاه گوارش اثر مثبت داره. این دمنوش میتونه دردهای عصبی-گوارشی، نفخ و اسپاسم رو کم کنه.
۱۳- دمنوش دارچین
از خواص دارچین اینه که به تنظیم قند خون، کاهش التهاب و بهبود هضم کمک میکنه. دمنوش (چای) دارچین برای کسایی که بعد از خوردن غذا، دچار نفخ یا درد شکمی میشن، بسیار مفیده. البته کسایی که معده حساسی دارن باید با احتیاط مصرف کنن.
دارچین رو به روشهای حضوری و اینترنتی از فروشگاههای افق کوروش میتونید تهیه کنید.
بیشتر بخوانید: راهنمای خرید انواع دمنوش آماده
تفکیک دمنوش بر اساس نوع علائم (IBS-D vs IBS-C و IBS-M )
دمنوش برای IBS-D با نشانه اسهال
نوشیدنیهایی که برای این اختلال مناسب هستن، باید ویژگیهایی مثل آرامکنندگی برای روده و کاهش التهاب رو در ترکیباتشون داشته باشن.
نوشیدنیهای مناسب: دمنوش نعناع، زنجبیل ملایم، اسطوخودوس، گل ساعتی، آب برنج و نارگیل؛ این نوشیدنیها اسپاسم رو کم میکنن و التهاب رو پایین میارن، همچنین به حفظ آب بدن کمک میکنن.
نوشیدنیهای نامناسب: قهوه، نوشابه، آبمیوههای صنعتی و نوشیدنیهای انرژیزا؛ این نوشیدنیها کافئین و قند بالایی دارن و حرکات روده رو تشدید میکنن.
دمنوش برای IBS-C با نشانه یبوست
برای این اختلال نوشیدنیهایی رو باید میل کنین که حرکات روده رو تحریک و هضم رو روانتر کنن.
نوشیدنیهای مناسب: دمنوش رازیانه، لیمو، عسل-دارچین، آب گرم با لیمو و کفیر کم چرب؛ این نوشیدنیها حرکات رو فعال میکنن و نفخ ناشی از یبوست رو کاهش میدن.
نوشیدنیهای نامناسب: شیر پرچرب، نوشیدنیهای خیلی سرد و نوشابه؛ این نوشیدنیها باعث کندی بیشتر روده و افزایش نفخ میشن.
دمنوش برای IBS-M با نشانه اسهال و یبوست به صورت ترکیبی
در این اختلال، بدن بین دو حالت جابهجا میشه، پس نوشیدنیها باید دارای خاصیت متعادل، آرامبخش و ضد التهاب باشن.
نوشیدنیهای مناسب: بابونه، بهلیمو، اسطوخودوس، آب نارگیل و بادرنجبویه؛ این نوشیدنیها روده رو آروم میکنن و التهاب و اسپاسم رو کاهش میدن.
نوشیدنیهای نامناسب: نوشیدنیهای اسیدی، قهوه پرکافئین و نوشابه؛ این نوشیدنیها نوسانهای روده رو تشدید میکنن.
بیشتر بخوانید: روش های خانگی برای کاهش علائم سندروم روده تحریک پذیر
دمنوشهایی که ممکن است IBS رو «بدتر» کنند!
همون قدر که برخی نوشیدنیها میتونن به آرام کردن روده تحریک پذیر کمک کنن، بعضی دیگه دقیقاً برعکس عمل میکنن و باعث تشدید علائمی مثل نفخ، درد شکم، اسهال یا یبوست میشن.
بسیاری از این نوشیدنیها، به ظاهر بیخطرن اما به خاطر داشتن کافئین، قند بالا، گاز، لاکتوز یا ترکیبات محرک، میتونن عملکرد روده رو مختل کنن و حساسیت دستگاه گوارش رو افزایش بدن. شناخت این نوشیدنیها به شما کمک میکنه که از محرکهای پنهان، دوری کنین و کنترل بهتری روی علائم روده تحریک پذیر داشته باشین.
۱- قهوه و نوشیدنیهای کافئیندار
«کافئین» محرک قوی رودهست و به خصوص در افراد مبتلا به روده تحریک پذیر، میتونه حرکات روده رو افزایش بده، حتی قهوه بدون کافئین. در این افراد، برخی اوقات خوردن این نوشیدنیها میتونه باعث بالا رفتن اسیدیته معده و نفخ بشه. اگر علائم اسهال دارید، باید مصرف قهوه رو محدود یا حذف کنین.
۲- نوشابههای گازدار
گاز موجود در نوشابهها، باعث افزایش نفخ، فشار شکمی و گاز روده میشه. علاوه بر این قند بالا یا شیرین کنندههای مصنوعی موجود رو تشدید میکنه. حتی نوشابههای رژیمی هم میتونن این عوامل رو به وجود بیارن.
۳- آبمیوههای صنعتی و نوشیدنیهایی با قند بالا
فروکتوز زیاد در میوههایی مثل سیب، گلابی، انبه و آبمیوههای بستهبندی، برای بسیاری از مبتلایان به سندروم روده تحریک پذیر قابل تحمل نیست و باعث نفخ اسهال و درد شکمی میشه.
۴- نوشابههای انرژی زا
این نوشیدنیها ترکیبی از کافئین بالا، قند زیاد و افزودنیهای محرک هستن و مصرف اونها همیشه میتونه باعث افزایش و تشدید علائم روده تحریک پذیر بشه.
۵- شیر پرچرب و نوشیدنیهای لبنی سنگین
مبتلایان به روده تحریک پذیر درجاتی از عدم تحمل لاکتوز رو در خودشون دارند. بنابراین مصرف شیر پرچرب یا شیرهای سنگین میتونه توی اونها باعث نفخ گاز و اسهال بشه. اگر لبنیات مصرف میکنید، نسخه کم چرب یا بدون لاکتوز انتخاب بهتریه.
۶- الکل و نوشیدنیهای تخمیری
الکل باعث تحریک روده، افزایش اسیدیته معده و تغییر فلور روده میشه. نوشیدنیهای تخمیری مثل آبجو هم به خاطر گاز و گلوتن ممکنه علائم رو بدتر کنن.
نقش مدیریت استرس؛ دمنوشهای ترکیبی برای محور مغز-روده
«روده تحریک پذیر» فقط یک مشکل گوارشی نیست، یه اختلال عملکردیه که ارتباط تنگاتنگی با سیستم عصبی داره. محور مغز-روده، شبکهای از اعصاب، هورمونها و پیامرسانهاست که مغز و دستگاه گوارش رو به طور مستقیم به هم متصل میکنه، به همین خاطر، استرس، اضطراب و بیخوابی علائم روده تحریک پذیر رو تشدید میکنه.
نوشیدنیهای آرامبخش گیاهی میتونن با کاهش تنش عصبی، تنظیم پیامهای عصبی روده و کاهش التهاب، نقش مهمی توی کنترل این علائم داشته باشن. برخی از بهترین نوشیدنیها برای محور مغز-روده شامل موارد زیر میشه:
۱-دمنوش اسطوخودوس؛ آرام کننده قوی محور عصبی – گوارشی
۲- دمنوش بادرنجبویه؛ کاهش دهنده اضطراب و دردهای عصبی؛
۳- دمنوش گل ساعتی مناسب برای بیخوابی و علائم روده تحریک پذیر ناشی از استرس؛
۴- آب نارگیل؛ آرامبخش ملایم با اثر تنظیم کننده الکترولیت بدن؛
۵- ترکیب بابونه و اسطوخودوس آرامبخش دوگانه.
زمان طلایی مصرف دمنوش روده تحریک پذیر برای حداکثر اثربخشی
زمان مصرف نوشیدنیها به اندازه نوع نوشیدنی اهمیت داره. دستگاه گوارش در ساعات مختلف روز، واکنشهای متفاوتی نشون میده و انتخاب زمان مناسب، میتونه اثر نوشیدنیهای آرامبخش ضد التهاب یا تنظیم کننده روده رو چند برابر کنه.
بعضی نوشیدنیها در صبح بهترین عملکرد رو دارن، برخی دیگه بین وعدهها موثرن و گروهی هم قبل از خواب، بیشترین تاثیر رو روی محور مغز-روده میذارن. در ادامه بهترین زمانهای مصرف نوشیدنیها رو برای مدیریت بهتر علائم روده تحریک پذیر به شما خواهیم گفت:
۱- صبح ناشتا
صبحها سیستم گوارش در حالت آرام و آماده تحریک ملایمه. در این ساعات روز نوشیدنیهای مناسب شامل آب ولرم با لیمو، دمنوش زنجبیل و لیمو عسل هستن. خوردن این نوشیدنیها در حالت ناشتا، به تحریک ملایم حرکات روده، کاهش یبوست و کاهش نفخ صبحگاهی کمک میکنه.
۲- بین وعدههای غذایی
این زمان بهترین فرصت برای نوشیدنیهاییه که باید روی هضم و التهاب اثر بزارن، نوشیدنیهای مناسب شامل بابونه، رازیانه، نعناع و هل هستن. این نوشیدنیها باعث کاهش نفخ، آرامسازی روده و جلوگیری از اسپاسم بعد از غذا میشن.
۳- بعد از غذا
بعد از خوردن وعدههای غذایی، روده فعالتره و نوشیدنیهای کمک کننده به هضم، بهترین عملکرد رو دارن. نوشیدنیهای مناسب، شامل زنجبیل ملایم، هل و دارچین هستن. این نوشیدنیها موجب کاهش سنگینی، جلوگیری از گاز و نفخ و بهبود هضم میشن.
۴- عصر و ساعات پایانی روز
در این زمان بدن وارد فاز آرامش میشه و نوشیدنیهای آرامبخش، بیشترین اثر رو دارن. نوشیدنیهای مناسب این عصر شامل بادرنجبویه، بهلیمو و اسطوخودوس میشن. این نوشیدنیها به کاهش تنش عصبی و کاهش دردهای عصبی-گوارشی کمک کرده و بدن رو برای خواب آرام، آماده میکنن.
۵- قبل از خواب
این زمان طلایی برای نوشیدنیهایی هست که روی محور مغز-روده اثر میذارن. نوشیدنیهای مناسب شامل اسطوخودوس، گل ساعتی و بابونه میشن. این نوشیدنیها به بهبود خواب، کاهش اسپاسم شبانه و کاهش علائمِ روزِ بعد کمک میکنن.
سوالات متداول درباره بهترین دمنوش و نوشیدنی ها برای سندرم روده تحریک پذیر
۱- آیا نوشیدن آب زیاد برای بهبود علائم روده تحریک پذیر مناسبه؟
بله، اما به اندازه متعادل. کمآبی بدن میتونه یبوست رو بدتر کنه و آب کافی به عملکرد بهتر روده کمک میکنه. نوشیدن آب ولرم هم معمولا بهترین گزینه هست.
۲- آیا آبمیوههای طبیعی برای سندروم روده تحریک پذیر مناسبه؟
بستگی داره. آبمیوههایی با فروکتوز بالا مثل آب، سیب، گلابی و انبه، معمولاً علائم رو بدتر میکنن. آبمیوههای رقیق شده و کمفروکتوز مثل پرتقال یا هویج بهترن.
۳- آیا برای کاهش روده تحریک پذیر میشه هر روز دمنوش مصرف کرد؟
بله، اما بهتره تنوع داشته باشه و دمنوشهای قوی مثل زنجبیل یا دارچین بیش از حد مصرف نکنین. دمنوشهای ملایم مثل بابونه و نعناع برای مصرف روزانه مناسبترن.
