آش کدو سبز یکی از غذاهای سنتی و مقوی ایرانیه که با ترکیب سادهای از سبزیجات تازه، حبوبات و ادویهها درست میشه. توی بعضی نسخهها هم از گوشت استفاده میشه. این آش خوشمزه با اصالت کاشانی هم طعم ملایم و هم خاصیت زیادی برای بدن داره، چون کدو سبز سرشار از ویتامینها و فیبره. در بسیاری از مناطق ایران، بهویژه در فصل تابستون، این غذا طرفدار زیادی داره و معمولاً بهعنوان یک وعده سبک یا درمانی برای تقویت معده و سیستم گوارش مصرف میشه و جزو غذاهای افطاری ماه رمضان در کاشان هم هست. توی این مطلب از سرویس آشپزی در مجله کوروش قراره طرز تهیه آش کدو سبز به دو روش با گوشت و گیاهی رو بهتون یاد میدیم و نکات پخت و رازهای خوشمزه و لعابدار شدن آش کدو رو میگیم.
طرز تهیه آش کدو سبز در یک نگاه
برای درست کردن آش کدو سبز با گوشت، تکههای گوشت رو با پیاز داغ و ادویهها تفت بدید. بعد نخود خیسانده و آبکش شده رو اضافه کنید. این مواد رو تفت بدید و بعد آب اضافه کنید و اجازه بدید گوشت بپزه و نرم بشه. بعد برنج رو اضافه کنید و بذارید حدود نیم ساعت با گوشت بپزه. نخود سبز و سبزی آش هم اضافه کنید و نیم ساعت دیگه بپزید تا نرم بشن و طعمها به خورد هم برن. وقتی همه مواد آش پختن، نمک و چاشنیهای آش رو اضافه کنید. آش کدو سبز که طعم یکنواختی پیدا کرد، روی آش رو با پیاز داغ، نعناع داغ و کشک، تزيین و سرو کنید.
شما میتونید جزئیات مربوط به مقدار مواد اولیه و مرحله به مرحله تهیه آش کدو سبز به روشهای مختلف رو توی این مقاله بخونید.
مواد لازم برای آش کدو سبز کاشانی
| مواد اولیه | مقدار مورد نیاز |
| گوشت چرخ کرده یا گوشت گوسفند | 300 گرم |
| کدو سبز | 3 تا 4 عدد متوسط |
| نخود گرد | نصف لیوان فرانسوی دستهدار |
| برنج ایرانی | نصف لیوان فرانسوی دستهدار |
| سبزی آش (خرد شده) | 1 تا 1 و نیم لیوان فرانسوی دستهدار |
| پیاز (برای پیاز داغ) | 1 عدد بزرگ |
| سیر (برای سیر داغ) | 2 تا 3 حبه |
| کشک | به مقدار دلخواه (اختیاری) |
| نعناع خشک | 1 تا 2 قاشق غذاخوری |
| زردچوبه، نمک و فلفل سیاه | به مقدار لازم |
| روغن سرخ کردنی | به مقدار کافی |
| آب جوش | به مقدار لازم |
*نکته: سبزی آش کدو شامل تره، جعفری، کمی گشنیز و کمی شوید است.
مدت زمان آمادهسازی مواد اولیه: ۲ تا ۸ ساعت
مدت زمان مورد نیاز برای پخت آش کدو سبز: ۳ ساعت
مراحل طرز تهیه آش کدو سبز کاشانی با گوشت

این نسخه از آش کدو سبز معمولا در کاشان پخته میشه و به خاطر استفاده از گوشت، نخود و برنج، غذایی کاملتر و مقویتره و به عنوان غذای مناسب بیمار یا درمان سرماخوردگی به کار میره. کافیه مرحله به مرحله زیر رو دنبال کنید.
مرحله اول: خیساندن حبوبات آش
در اولین مرحله از طرز تهیه آش کدو سبز کاشانی با گوشت، نخود رو از شب قبل پاک کنید، بشورید و روش در حدی که نخودها رو بپوشونه، آب بریزید و خیس کنید. اجازه بدید حداقل ۲ یا ۸ ساعت نخودها رو بخیسونید تا هم نفخشون گرفته بشه و هم نرمتر بشن.
در صورت تمایل میتونید انواع حبوبات رو به روشهای خرید حضوری و اینترنتی از فروشگاههایی افق کوروش تهیه کنید.
مرحله دوم: تفت دادن پیاز
برای شروع آشپزی، برنج ایرانی و ترجیحا نیم دانه رو خیس کنید و اجازه بدید بمونه و به بقیه کارها برسید. پیاز رو پوست بگیرید و نگینی ریز یا خلالی باریک خرد کنید. توی یه قابلمهای مناسب، کمی روغن بریزید و روی حرارت بذارید تا داغ بشه. بعد پیاز نگینی خردشده رو اضافه کنید و تفت بدید تا طلایی بشه.
برای خرید انواع برنج ایرانی و خارجی باکیفیت، پیاز داغ آماده و انواع روغن سرخ کردنی و پخت و پز، از فروشگاههای افق کوروش به روشهای حضوری و اینترنتی میتونید اقدام کنید.
مرحله سوم: تفت دادن گوشت و ادویهها
در این مرحله از طرز تهیه آش کدو سبز کاشانی، گوشت چرخکرده یا تکههای گوشت رو به پیازها اضافه کنید و با حرارت متوسط تفت بدید تا رنگش تغییر کنه و آبش کشیده بشه.
زردچوبه و فلفل سیاه رو اضافه کنید و کمی تفت بدید. سیر خردشده رو اضافه کرده و حدود یک دقیقه تفت بدید تا عطرش بلند بشه.
انواع ادویه معطر غذا و سیر داغ آماده رو به روشهای حضوری و اینترنتی از فروشگاههای افق کوروش میتونید بخرید.
مرحله چهارم: پختن نخود و اضافه کردن آب
اگر از تکههای گوشت استفاده میکنید، باید به گوشت آب کافی (حدود ۶ تا ۸ لیوان دستهدار فرانسوی، بسته به غلظت دلخواه) اضافه کنید و بگذارید به مدت ۱/۵ تا ۲ ساعت بپزه. نخودها رو هم از آب بکشید و آبش رو دور بریزید.
نخودها رو هم به گوشت اضافه کنید و اجازه بدید تکههای گوشت و نخود با هم بپزن. اگر از کنسرو نخود استفاده میکنید، میتونید در اواخر پخت آش کدو سبز، اضافهش کنید.
انواع کنسرو حبوبات رو از فروشگاههای افق کوروش به روشهای حضوری و اینترنتی میتونید تهیه کنید.
مرحله پنجم: اضافه کردن برنج و بلغور
وقتی گوشت پخت و نرم شد، برنج شسته و خیسانده شده رو به قابلمه اضافه کنید. اگر برنج رو خیس نکردید، ایرادی نداره، به همون صورت اضافه کنید. حرارت رو زیاد کنید تا آب دوباره جوش بیاد.
اگر آب آش کم شده، کمی آب حتما جوش، بهش اضافه کنید. سپس حرارت رو کم کرده، در قابلمه رو بگذارید و اجازه بدید برنج و گوشت حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه بپزن.
مرحله ششم: اضافه کردن کدو سبز به آش
پس از اینکه برنج نیمپز شد، کدو سبز خردشده یا رندهشده و سبزی آش خردشده رو به قابلمه اضافه کنید. حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه دیگه اجازه بدید تا کدو سبز بپزه و نرم بشه.
حرارت رو بسیار ملایم کنید و اجازه بدید آش به آرامی جا بیفته و غلیظ بشه. این مرحله حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه طول میکشه. در اواخر پخت، نمک آش یا چاشنی دلخواهتون رو اضافه و اندازه کنید.
مرحله آخر: آمادهسازی آش کدو سبز برای سرو
در دقایق پایانی، نعنا خشک رو داخل یک تابه کوچک با کمی روغن تفت بدید تا عطرش آزاد بشه، فقط مراقب باشید نسوزه. بعد آش کدو سبز آماده شده رو در ظرف سرو بریزید و با کشک و نعنا داغ (طرز تهیه نعناع داغ مجلسی) تزئین کنید. این آش رو به صورت داغ، میل کنید. نوش جان!
شما میتونید کشک و انواع سبزی معطر خشک رو به روشهای حضوری و اینترنتی از فروشگاههای افق کوروش خریداری کنید.
مواد اولیه برای تهیه آش کدو سبز ساده و بدون گوشت
| مواد اولیه | مقدار مورد نیاز |
| کدو سبز رنده یا خرد شده | حدود 3 تا 4 عدد متوسط |
| بلغور گندم | 1 لیوان فرانسوی دستهدار |
| عدس سبز | نصف لیوان فرانسوی دستهدار |
| پیاز | 1 عدد بزرگ |
| سبزی آش (خرد شده) | حدود 1 لیوان فرانسوی دستهدار |
| سیر | 2 تا 3 حبه |
| نمک، زردچوبه و فلفل سیاه | به مقدار لازم |
| روغن سرخ کردنی | به مقدار کافی |
| آب جوش یا آب مرغ | به مقدار لازم |
مدت زمان آمادهسازی مواد اولیه: ۲ تا ۸ ساعت
مدت زمان مورد نیاز برای پخت آش کدو سبز: ۱ تا ۱/۵ ساعت
مراحل طرز تهیه آش کدو سبز ساده بدون گوشت
اگر دنبال نسخه گیاهی و سادهتر تهیه آش با کدو سبز هستید، میتونید از روش زیر استفاده کرده و با حبوبات، بلغور و …، آش درست کنید.
مرحله اول: تفت دادن پیاز و ادویهها
در ابتدای آشپزی برای درست کردن آش کدو سبز برای وگانها، پیاز رو پوست بگیرید، ریز خرد کنید و داخل یک قابلمه مناسب با مقدار کمی روغن، تفت بدین تا سبک و شفاف بشه.
وقتی پیاز کمی رنگ طلایی و حالت شیشهای گرفت، سیر خردشده رو اضافه کنین و چند لحظه تفت بدین تا عطرش آزاد بشه. در همین مرحله زردچوبه و کمی فلفل اضافه کنید تا طعم خام ادویه هم گرفته بشه.
مرحله دوم: تفت دادن بلغور گندم
بعد از آماده شدن پیاز و سیر، بلغور گندم رو بشورید، به قابلمه اضافه کنین و چند دقیقه با مواد تفت بدین. این کار باعث میشه طعم بلغور بهتر آزاد بشه و موقع پخت هم حالت لهشدگی ناخوشایند پیدا نکنه. بعد از تفت دادن، مقدار کافی آب یا آب مرغ اضافه کنین و اجازه بدین بلغور کمی نیمپز بشه.
برای خرید بلغور گندم از فروشگاههای افق کوروش به روشهای حضوری و اینترنتی میتونید اقدام کنید.
مرحله سوم: اضافه کردن عدس به مواد آش
در مرحله بعد، عدس شسته شده رو به آش اضافه کنین. چون عدس و بلغور تقریبا زمان پخت مشابهی دارن و اضافه کردنش در این زمان کمک میکنه هر دو با هم به صورت یکدست بپزن. حرارت رو روی حالت متوسط نگه دارین تا مواد آش کدو سبز، کمکم جا بیفتن و غلیظ بشن. گاهی هم هم بزنین تا ته نگیره.
مرحله چهارم: اضافه کردن کدو سبز
وقتی عدس و بلغور کمی نرم شدن، کدو سبزهای رندهشده یا خردشده رو به قابلمه اضافه کنین. کدو سبز زود میپزه و اضافه کردنش در این مرحله باعث میشه هم بافتش حفظ بشه و هم طعمش در آش پخش بشه. اجازه بدین کدو بههمراه مواد قبلی چند دقیقه بجوشه و بافت لطیفی پیدا کنه.
مرحله پنجم: اضافه کردن سبزی آش
توی این مرحله از طرز تهیه آش کدو سبز، زمان اضافه کردن سبزیهای خردشدهست. سبزی آش باعث خوشعطر شدن و کامل شدن طعم آش میشه، اما اگه زود اضافه بشه، رنگش تیره و بافتش بیش از حد له میشه.
بعد از افزودن سبزی، آش رو روی حرارت ملایم قرار بدین تا کمکم جا بیفته و طعمها با هم ترکیب و یکدست بشن.
مرحله ششم: اضافه کردن نمک و چاشنیها
در اواخر پخت آش کدو سبز، نمک رو اضافه کنین. ریختن نمک در ابتدای پخت باعث دیرپز شدن حبوبات میشه، پس بهتره در مرحله آخر به آش اضافه بشه.
در این مرحله میتونین غلظت آش رو هم تنظیم کنین. اگه آش رقیق هست، کمی اون رو بجوشونین و اگه خیلی غلیظه، مقدار کمی آب جوش بهش اضافه کنین تا به حالت دلخواه برسین.
مرحله آخر: تزیین و سرو آش کدو سبز
در نهایت، اجازه بدین آش کدو سبز گیاهی چند دقیقه روی حرارت خیلی کم بمونه تا کاملاً جا بیفته. بعد شعله رو خاموش کنید و مثل انواع آش ایرانی، آش رو توی ظرف سرو بریزید.
روی آش کدو سبز رو با نعناع داغ، پیاز داغ، سیر داغ و کشک تزئین و میل کنید البته این آش بدون مواد تزئینی هم یک غذای سالم، سبک و خوشطعم بهحساب میاد.
نکات تکمیلی و حرفه ای در طرز تهیه آش کدو سبز
انتخاب کدو سبز: از کدوهای سبز تازه، سفت و جوان استفاده کنید. کدوهای پیرتر و کهنه ممکنه تلخ باشن و تخمهای بیشتری داشته باشن.
آمادهسازی کدو: کدوها رو با رنده درشت، رنده کنید یا به صورت نگینی ریز خرد کنید. برای جلوگیری از آب انداختن زیاد، میتونید کدوهای رندهشده رو کمی در دست فشار بدید تا آب اضافی اونها گرفته بشه.
تفت دادن سبزی: سبزی آش رو بعد از خرد کردن، حدود ۲ تا ۳ دقیقه با کمی روغن تفت بدید. این کار باعث میشه سبزی له نشه و عطر بهتری به آش بده.
پخت برنج و نخود: اگر از نخود خشک استفاده میکنید، حتما از شب قبل خیسش کنید و جداگانه بپزید تا کاملاً نرم بشه. برنج رو هم زیاد نپزید تا داخل آش له نشه.
استفاده از آب قلم یا استخوان: برای طعمدهی بهتر و مقویتر شدن آش کدو سبز، میتونید به جای آب معمولی از آب قلم یا آب استخوان گوسفند یا گوساله استفاده کنید.
غلظت آش: برای تنظیم غلظت آش، یا آب جوش اضافه کنید یا اجازه بدید آش کدو سبز بجوشه و جا بیفته. حواستون باشه آش نباید خیلی رقیق یا خیلی غلیظ باشد.
طعمدهی نهایی: در آخر پخت، علاوه بر نمک، میتونید کمی آبلیمو یا سرکه هم به آش کدو سبز اضافه کنید تا طعم آش متعادلتر بشه.
استفاده از گوشت مرغ: اگر تمایلی به خوردن گوشت قرمز ندارید، میتونید از ران یا سینه مرغ خردشده و تفتداده شده استفاده کنید.
کشک: کشک رو قبل از اضافه کردن به آش، با کمی آب رقیق کنید تا گلوله نشه و بهتر توی آش پخش بشه.
تزئین: علاوه بر نعنا داغ، میتونید از پیاز داغ چیپسی هم برای تزئین روی آش کدو سبز استفاده کنید.
نگهداری: آش کدو سبز رو میتونید ۲ تا ۳ روز در یخچال نگهداری کنید و موقع گرم کردن مجدد، در صورت نیاز کمی آب بهش اضافه کنید.
رازهای پخت آش کدو سبز حرفهای
تازگی مواد اولیه: کلید اصلی یک آش خوشمزه، استفاده از مواد اولیه تازه و با کیفیته، به خصوص کدو سبز و سبزیجات معطر.
توازن در طعم: راز خوشمزگی یک آش، توازن بین طعمهاست. نه خیلی ترش، نه خیلی شیرین، نه خیلی شور و نه خیلی تند. تنظیم دقیق نمک، ادویهها و در صورت تمایل، افزودن کمی آبلیمو یا سرکه در انتها، این توازن رو ایجاد میکنه.
صبر و حوصله در جا افتادن: مهمترین بخش پخت آش، زمان دادن به آن برای جا افتادن روی حرارت ملایمه. این کار باعث میشه طعمها به خوبی با هم ترکیب بشن و آش غلظت خوبی پیدا کنه. پس عجله نکنید!
روش پخت کدو سبز: برای جلوگیری از له شدن کدو و حفظ بافت آن در آش، بهتره کدو رو در مراحل پایانی پخت اضافه کنید، زمانی که حبوبات و غلات تقریباً پخته شدهن.
عطر و طعمدهندههای نهایی: تفت دادن نعناع خشک و پیاز داغ و استفاده از آنها برای تزئین، عطر و طعم فوقالعادهای به آش میده.
استفاده از آب مناسب: استفاده از آب گوشت، آب قلم یا حتی آب مرغ به جای آب معمولی، هم طعم آش رو عمیقتر میکنه و هم لعاب بهش میده.
غلظت مناسب: آش کدو سبز نباید شبیه سوپ باشه و نباید هم به قدری سفت باشه که به سختی بشه همش زد. غلظت ایدهآل، حالتیه که آش به راحتی از قاشق سرازیر میشه و بافت لطیفی داره.
کیفیت گوشت (در صورت استفاده): اگر از گوشت استفاده میکنید، گوشت چرخکرده با چربی کم (مخلوط گوسفند و گوساله) یا تکههای کوچک گوشت خورشتی که خوب تفت داده شدهن، بهترین نتیجه رو میدن.
فوت و فنهای خوشمزه شدن آش کدو سبز
۱- چرا آش کدو سبز آبکی میشه؟
- احتمالاً کدو سبز بیش از حد رنده یا خرد شده؛
- آب کدو به خوبی گرفته نشده؛
- مقدار آب آش کدو سبز در ابتدای پخت زیاد بوده و به اندازه کافی برای جا افتادن فرصت نداشته.
۲- چرا آش کدو سبز بیمزه میشه؟
- ممکنه از سبزی تازه کافی استفاده نکرده باشید؛
- ادویهها مثل زردچوبه، فلفل و نمک میتونه باعث بیطعم شدن آش بشه؛
- استفاده از آب گوشت یا آب قلم طعم آش رو عمیقتر میکنه.
۳- چطور از تلخ شدن کدو سبز جلوگیری کنیم؟
- از کدوهای سبز جوان و تازه استفاده کنید.
- اگر کدوها کمی تلخ به نظر میرسن، میتونید اونها رو پس از رنده کردن، کمی نمک بزنید و ۱۰ دقیقه کنار بگذارید، سپس آب اضافیشون رو بگیرید.
۴- آیا میتونم از کدو حلوایی به جای کدو سبز استفاده کنم؟
- بله، اما طعم و بافت آش کاملاً متفاوت میشه. آش کدو حلوایی شیرینتر و غلیظتره.
- اگر میخواید از کدو حلوایی استفاده کنید، بهتره اون رو جداگانه بپزید و پوره کنید، سپس به آش اضافه کنید.
۵- چه سبزیجاتی رو میتوانم به آش کدو سبز اضافه کنم؟
علاوه بر سبزی آش سنتی (تره، جعفری، گشنیز)، میتونید کمی شوید یا اسفناج خردشده هم اضافه کنید تا طعم و عطرش غنیتر بشه.