21 خواص و مضرات زرشک بر سلامت بدن | روش نگهداری و ارزش غذایی آن | مجله کوروش

بررسی خواص و مضرات انواع زرشک برای سلامتی بدن

بررسی خواص و مضرات انواع زرشک برای سلامتی بدن


23 خرداد 1400 . زمان مطالعه: 15 دقیقه

خیلی بد »»»»»»»»»»»»»» خیلی خوب
بررسی خواص و فواید و مضرات انواع زرشک برای سلامتی بدن

زرشک از جمله خوراکی هایی که در غذای ما ایرانی ها معمولا زیاد از آن استفاده می شود. زرشک خواص و فواید زیاد و البته مضرات هم دارد. از جمله خواص درمانی زرشک می توان به کمک به درمان التهاب و از بین بردن انواع عفونت ها اشاره کرد. این میوه سرشار از بربرین و ویتامین C است. از خواص زرشک می توان به کمک به بهبود گلودرد و درمان سینوزیت و برونشیت اشاره کرد. در این مقاله از مجله کوروش به بررسی خواص و فواید و مضرات زرشک برای سلامت بدن پرداخته ایم.

 

تاریخچه زرشک

 

تاریخچه زرشک

سرزمین بازی افق کوروش

 

اگر بخواهیم به تاریخچه زرشک بپردازیم باید بگوییم که این گیاه بومی در مناطقی از اروپا، آفریقا و آسیا رشد می کند. قرن ها است که از زرشک در طب سنتی برای درمان مشکلات گوارشی، عفونت ها و بیماری های پوستی استفاده می شود. درختچه زرشک دارای خارهای زیادی است که میوه آن به صورت خوشه ای بر روی شاخه ها رشد می کند. در ایران میوه زرشک بیشتر در خراسان جنوبی برداشت می شود. جمع آوری محصولات حاصل از درختچه کار سخت و زمانبری است. تقریبا بیش از ۵۰۰ گونه زرشک‌ وجود دارد که در تیره زرشکیان قرار می گیرند. گاهی از انگور اورگون که از خانواده زرشک است نیز تحت عنوان زرشک اروپایی یا بربریس یاد می شود. ریشه، پوست درخت و میوه زرشک همگی به صورت مجزا خاصیت های درمانی متفاوتی دارند. مصریان باستان از زرشک برای درمان طاعون استفاده می کردند. در کشور هند از این میوه ترش برای درمان اسهال خونی استفاده می شد. در درمان گیاهی اروپایی از زرشک برای درمان مشکلات کبد و صفرا استفاده می شد. بنابراین می توان گفت که خواص درمانی این میوه از دوران بسیار گذشته در تاریخ برای پزشکان طب سنتی روشن بوده است. در ادامه خواص و مضرات زرشک را با هم مرور می کنیم.

 

 

انواع زرشک و خواص و مضرات آن

 

انواع زرشک و خواص و فواید و مضرات آن

 

همان طور که گفته شد، زرشک بیش از ۵۰۰ گونه دارد. با این حال انواع محدودی از آن در ایران و بسیاری از کشورها وجود دارد. تفاوت آب و هوایی و خاک هر منطقه تاثیر زیادی در شکل، نوع، خواص و ویژگی های ظاهری زرشک می گذارد. در ایران معمولا ۲ نوع زرشک به رنگ های سیاه و قرمز وجود دارد. از این نوع زرشک ها معمولا در غذاها و نوشیدنی های ایرانی بسیار استفاده می شود.

 

 

بیشتر بخوانید » طرز تهیه مربای زرشک «

 

 

زرشک سیاه و خواص و فواید آن

 

معمولا زرشک سیاه و قرمز خواص مشابهی دارند. با این حال گفته می شود، زرشک سیاه به دلیل رشد در محیط کوهستانی از خواص و فواید بیشتری برخوردار است. علت خاصیت زیاد زرشک سیاه، ماده ای به نام بربرین است. این ماده برای بدن بسیار مفید است و باعث کاهش کلسترول و قند خون می شود. بربرین موجود در زرشک سیاه، در سلامت قلب نیز تاثیر زیادی دارد.

 

زرشک قرمز و خواص و فواید آن

 

زرشک قرمز متداول ترین نوع از زرشک است که خود انواع مختلفی دارد. زرشک کوهی، پفکی و دانه اناری در دسته زرشک های قرمز قرار می گیرند. تفاوت انواع مختلف زرشک قرمز در روش های نگه داری و خشک کردن آن است. به عنوان مثال زرشک پفکی معمولا با شاخه از درخت چیده می شود. این نوع زرشک در انبارهای خنک نگه داری می شود تا فرآیند خشک شدن به طور کامل سپری شود. پس از آن طی مراحل ویژه ای شاخه ها از زرشک خشک شده جدا می شوند. این نوع زرشک معمولا زمانی که خشک می شود، ظاهری زیبا و مرغوب دارد. زرشک دانه اناری که گفته می شود برای رفع التهاب خواص زیادی دارد، معمولا از قسمت خوشه چیده می شود. به همین دلیل این نوع زرشک سریع تر خشک می شود. زرشک پس از چیده شدن در برابر آفتاب قرار می گیرد. گاهی اوقات از روش های مصنوعی نیز برای خشک کردن زرشک دانه اناری استفاده می شود. زرشک کوهی از جمله زرشک هایی است که به صورت خودرو رشد می کند.

 

ارزش غذایی زرشک

 

ارزش غذایی زرشک

 

میوه زرشک در کنار خواص و فواید و مضرات از ارزش غذایی بالایی برخوردار است. یک وعده زرشک که شامل ۲۸ گرم زرشک خشک می شود، حاوی ۸۹ کالری است. این میزان از این میوه یک گرم پروتئین و یک گرم چربی دارد. میزان کربوهیدرات و فیبر آن به ترتیب ۱۸ گرم و ۳ گرم است. این میزان زرشک چیزی معادل ۲۱۳ درصد ارزش روزانه ویتامین C دارد. آهن موجود در آن ۱۵ درصد ارزش روزانه را شامل می شود. زرشک حاوی میزان قابل توجهی روی، منگنز، مس و مواد معدنی است.

حتما بخوانید  طرز تهیه نان توت فرنگی به 3 روش کرمدار، ساده و بریوش

 

 

بیشتر بخوانید » طرز تهیه خورش خلال کرمانشاهی « 

فروش اینترنتی افق کوروش

 

 

خواص و فواید زرشک

 

خواص و فواید زرشک

 

میوه زرشک حاوی چندین ترکیب مفید به ویژه بربرین است. بربرین به عنوان یک آنتی اکسیدان بسیار قوی عمل می کند. بربرین باعث مدیریت بیماری هایی چون دیابت، عفونت های دندانی و درمان آکنه می شود.

 

 

زرشک سرشار از مواد مغذی و خواص و فواید زیاد

 

زرشک میوه ای بسیار مقوی است که خواص و فواید نسبتا زیادی دارد. این میوه ترش غنی از کربوهیدرات، فیبر و چندین ویتامین و مواد معدنی دیگر است. به طور خاص یک منبع عالی از ویتامین C و آنتی اکسیدان محسوب می شود. این مواد باعث محافظت بدن در برابر آسیب های سلولی می شوند. آسیب های سلولی می توانند منجر به بیماری های قلبی و سرطان شوند. زرشک حاوی روی، منگنز و مس است. تمامی این مواد جزو مواد معدنی کمیاب هستند که نقش مهمی در ایمنی بدن و پیشگیری از بیماری دارند. رنگ قرمز روشن زرشک به دلیل وجود آنتوسیانین در آن است. آنتوسیانین ها رنگدانه های گیاهی هستند که باعث سلامت مغز و قلب می شوند.

 

 

ترکیبات گیاهی مفید از جمله خواص و فواید زرشک

 

زرشک سرشار از بربرین است. بربرین عضوی از خانواده آلکالوئیدها است. آلکالوئیدها ترکیبات معروفی هستند که اثرات درمانی زیادی دارند. مطالعات نشان داده این ماده به عنوان یک آنتی اکسیدان قدرتمند عمل می کند. این ماده در مبارزه با آسیب سلولی ناشی از رادیکال های آزار بسیار موثر است. بربرین باعث کاهش قند و کلسترول خون می شود. همین موضوع باعث جلوگیری از روند پیشرفت سلول های سرطانی می شود. بربرین موجود در زرشک خواص و فواید زیادی در مبارزه با عفونت ها و اثرات التهابی در بدن دارد.

 

 

بیشتر بخوانید » طرز تهیه آب زرشک به ۲ روش « 

 

 

مدیریت و کنترل دیابت با کمک خواص و فواید زرشک

 

مدیریت دیابت با کمک خواص و فواید زرشک

 

زرشک تاثیر زیادی در کنترل دیابت دارد. از جمله خواص و فواید آن می توان به ایجاد ثبات در سطح قند خون اشاره کرد. بربرین، انسولین را در میزان قند خون تنظیم می کند بنابراین می تواند در کاهش سطح قند موثر باشد. مطالعات بر روی افرادی که دارای دیابت نوع ۲ بودند، نشان داد که مصرف ۱.۵ گرم بربرین به مدت سه ماه منجر به کنترل و کاهش قند خون شده است. بربرین همان کار متفورمین در کنترل دیابت را انجام می دهد. بنابراین برای کسانی که دچار بیماری مزمن دیابت هستند بسیار مفید است.

 

 

درمان اسهال از جمله خواص و فواید زرشک

 

قرن ها است که زرشک برای درمان اسهال استفاده می شود. غلظت بالای بربرین به بدن شما کمک می کند تا با جلوگیری از گیرنده های خاص، انتقال مدفوع از طریق روده کاهش پیدا کرده و این موضوع باعث جلوگیری از اسهال می شود. بیماری اسهال گاهی ناشی از عفونت های برخی باکتری ها است. بربرین در محافظت از بدن در مقابل باکتری ها بسیار موثر است. سندروم روده تحریک پذیر هستند با مصرف زرشک که حاوی میزان قابل توجهی بربرین است، قابل درمان است.

 

 

بیشتر بخوانید » انواع اسهال و روش درمان خانگی آن «

 

 

محافظت از سندروم متابولیک

 

خوردن زرشک ممکن است به جلوگیری از سندروم متابولیک کمک کند. این سندروم باعث بروز خطر ابتلا به بیماری های قلبی و دیابت می شود. به طور خاص از جمله فواید زرشک می توان به محافظت بدن از چاقی، افزایش قند خون، کلسترول، تری گلیسرید و فشار خون اشاره کرد. همه این ها از عوامل اصلی خطر در سندروم متابولیک هستند. زرشک علاوه بر کاهش عوامل خطر سندروم متابولیک به کاهش استرس اکسیداتیو در کسانی که قبلا به این بیماری ها مبتلا شده اند، کمک می کند. استرس اکسیداتیو در نتیجه آسیب سلولی ناشی از رادیکال های آزاد اتفاق می افتد.

 

 

فواید و خواص زرشک برای سلامت دندان

 

فواید و خواص زرشک برای سلامت دندان

 

مطالعات نشان داده از جمله فواید و خواص زرشک مقابله با التهاب است. بنابراین مصرف این میوه ممکن است به درمان بیماری های التهابی دندان مانند التهاب لثه کمک کند. التهاب لثه با تجمع پلاک، تورم و تحریک لثه همراه است.

 

 

اثرات ضدسرطانی از خواص و فواید زرشک

 

از جمله خواص و فواید این میوه ترش می توان به اثرات ضد سرطانی آن اشاره کرد. بربرین به عنوان آنتی اکسیدان در بدن عمل کرده و به مبارزه با آسیب اکسیداتیو مرتبط با توسعه سرطان می پردازد. بربرین باعث مرگ سلول های سرطانی می شود. این ماده از تکثیر سلول های سرطانی نیز جلوگیری می کند.

 

 

درمان آکنه از جمله خواص و فواید زرشک

 

آکنه یک بیماری پوستی است که با برجستگی و جوش های ملتهب مشخص می شود. ترکیبات موجود در زرشک با مبارزه با التهاب و عفونت ها در درمان آکنه بسیار تاثیرگذار هستند. تحقیقات نشان داده عصاره زرشک در کاهش جوش ها و درمان آکنه بسیار موثر است.

حتما بخوانید  با این 5 ویتامین و مکمل غذایی حسابی وزن کم کنید و لاغر شوید

 

 

درمان پسوریازیس

 

تحقیقات نشان داده مصرف زرشک و یا عصاره آن در درمان پسوریازیس که یک بیماری خود ایمنی مزمن است، بسیار تاثیر گذار است. مصرف سه بار در روز زرشک تاثیر چشمگیری در درمان این بیماری دارد.

 

 

درمان عفونت های مجاری ادرار و دستگاه گوارش

 

یکی از مزایا، خواص و فواید سلامتی زرشک، درمان عفونت در مجاری ادراری است. زرشک به دلیل این که حاوی مواد ضد باکتریایی و ضد قارچی است، تاثیر زیادی در درمان عفونت های دستگاه گوارش دارد.

 

 

درمان گلودرد از جمله خواص و فواید زرشک

 

درمان گلودرد از جمله خواص و فواید زرشک

 

مطالعات نشان داده است که زرشک و مواد موجود در آن در درمان گلودرد بسیار تاثیرگذار هستند. برخی معتقدند این میوه ترش در درمان سرماخوردگی خفیف نیز بسیار موثر است. دلیل این موضوع میزان بالای ویتامین C و ویتامین های گروه B در زرشک است.

 

 

خواص و فواید زرشک برای سلامتی چشم

 

زرشک برای سلامت چشم بسیار مفید است. بربرین موجود در این میوه می تواند به بهبود دید کمک کند. این ماده باعث جلوگیری از تخریب ماکولا در چشم می شود.

 

 

خواص و فواید دیگر زرشک

 

از جمله خواص و فواید دیگر زرشک می توان به خاصیت ضد تشنجی، ضد میکروبی و خواب آوری آن اشاره کرد. از زرشک برای درمان دیسانتری و مشکلات کبد و صفرا نیز استفاده می شود. در کشور روسیه در طب سنتی از این گیاه برای درمان خون ریزی های غیر طبیعی رحم استفاده می شد. این ماده غذایی در پاک سازی کبد و کیسه صفرا بسیار تاثیر گذار است. بربرین، با کمک به ترشح صفرا باعث دفع کلسترول اضافی در بدن می شود.

 

بیشتر بخوانید » طرز تهیه زرشک پلو با مرغ رستورانی «

 

 

مضرات احتمال مصرف زرشک

 

مضرات احتمال مصرف زرشک

 

استفاده از زرشک در کنار خواص و فواید زیادی که به همراه دارد گاهی با مضرات و عوارض جانبی احتمالی نیز همراه است. در کنار خواص زرشک یکی از مضرات زرشک این است که مصرف بیش از حد زرشک باعث ایجاد حالت گیجی و افت فشار خون می شود. گاهی اوقات مصرف زیاد این میوه باعث معده درد، کمر درد و حتی تب می شود. در صورتی که با چنین علایمی مواجه شدید، بهتر است بلافاصله به پزشک مراجعه کنید. گفته می شود بهتر است به نوزادان زرشک یا مواد غذایی حاوی زرشک داده نشود. بربرین موجود در این میوه باعث اختلال در عملکرد کبد در نوزادان می شود. زنانی که در دوران بارداری به سر می برند نیز برای جلوگیری از انقباضات رحم نباید از زرشک استفاده کنند. اگر از داروها و مکمل ها استفاده می کنید، بهتر است پیش از مصرف مداوم زرشک، با پزشک مشورت کنید.

 

روش نگه داری زرشک

 

روش نگه داری زرشک

 

زرشک خشک را می توانید در یخچال نگه داری کنید اما برای نگه داری از زرشک تازه بهتر است پس از خرید آن را به طور کامل بشویید. پس از این که آب زرشک رفت می توانید آن را در یک ظرف پلاستیکی قرار داده و در فریزر نگه داری کنید. زرشک تازه را می توان برای ماه ها در فریزر نگه داری کرد، بدون آن که خواص و فواید آن از بین برود. زرشک تازه به هیچ وجه یخ نمی زند و تغییری در طعم و مزه آن ایجاد نمی شود.

بیشتر بخوانید » طرز تهیه لواشک زرشک «

 

 

زرشک و نحوه مصرف آن

 

زرشک و نحوه مصرف آن

 

علاوه بر مصرف خوراکی زرشک به دلیل خواص و فواید درمانی اش، از آن به شکل های مختلف برای مصرف درمانی استفاده می شود. زرشک و بخش های مختلف این گیاه به صورت کپسول، عصاره مایع و حتی پماد در کشورهای مختلف دنیا در دسترس است. به صورت خوراکی این گیاه معمولا در غذا و چای مورد استفاده قرار می گیرد. گاهی آن را با آب ترکیب کرده و به صورت یک نوشیدنی ترش خوش مزه مصرف می کنند. با این حال باید دقت داشت که کودکان در مصرف این میوه ترش و خوش مزه زیاده روی نکنند چرا که ممکن است بر روی سلامت کبد آن ها تاثیر مخرب بگذارد.
بسیاری از افراد از آب زرشک برای کاهش وزن و چربی سوزی استفاده می کنند. اما باید توجه داشت که درست است آب زرشک تاثیر زیادی در چربی سوزی دارد، اما مصرف بیش از حد آن باعث کاهش شدید فشار خون و بی حالی و سرگیجه خواهد شد.

 

 

منابع: healthline , rxlist

 

باشگاه مشتریان افق کوروش
نظرسنجی‌های افق کوروش

  • آیا شما برای خرید مایحتاج سوپرمارکتی، درباره‌ی کالاهای مورد نیاز خود، پیش از خرید برنامه‌ریزی می‌کنید؟

    نمایش نتایج

    Loading ... Loading ...