تخم مرغ آبپز یکی از سادهترین و در عین حال پرکاربردترین روشهای آمادهسازی تخم مرغه. شاید فکر کنید فقط کافیه تخم مرغ رو بندازیم توی آب جوش و اون رو بپزیم، ولی واقعیت اینه که زمان و روش پخت تخم مرغ میتونه نتیجه کار رو کاملاً تغییر بده. از تخم مرغ عسلی با زرده روان گرفته تا تخم مرغ آبپز سفت که برای سالاد الویه یا تزئین غذا استفاده میشه، هر کدوم زمان پخت متفاوتی دارن و میشه با روشهای مختلف برای صبحانه، شام یا غذا برای ناهار یا به عنوان یک یک صبحانه سالم برای بچهها درستش کرد و به عنوان یک غذا با تخم مرغ سالم سروش کرد. توی این مطلب از سرویس آشپزی در مجله کوروش سراغ روشهای مختلف آبپز کردن تخم مرغ میریم و بهتون میگم چطور تخم مرغ رو در ایرفرایر آبپز کنید. همچنین نکات پخت تخم مرغ آبپز به عنوان یک صبحانه کامل و مقوی رو بهتون یاد میدیم.
روش های آبپز کردن تخم مرغ
برای آبپز کردن تخم مرغ روشهای مختلفی وجود داره که هم مربوط به کیفیت زرده و سفیده میشه و هم روشی که اون رو آماده میکنید. متداولترین روش های آبپز کردن تخم مرغ شامل موارد زیر میشه:
تخم مرغ عسلی (Soft-boiled)
تخم مرغ عسلی انتخاب محبوب کساییه که صبحانه خوردن توی برنامه روزانشونه. توی روش عسلی کردن تخم مرغ، سفیده کاملاً بسته میشه ولی زرده روان و آبکی باقی میمونه. نکته مهم در تهیه تخم مرغ عسلی اینه که آب باید از قبل بجوشه و قلقل کنه و تخم مرغها بهآرامی داخلش قرار بگیرن تا ترک نخورن. بعد از پخت تخم مرغ هم، شوک دادن با آب سرد به تخم مرغ باعث میشه پوستش راحتتر جدا شده و روند پخت متوقف بشه.
زمان مورد نیاز برای تهیه تخم مرغ عسلی: برای رسیدن به حالت عسلی، معمولاً تخم مرغ باید حدود ۶ تا ۷ دقیقه داخل آب جوش قرار بگیره.
کاربرد متداول تخم مرغ عسلی: معمولا تخم مرغ عسلی با نان تست یا کمی کره و نمک سرو میشه و حس لوکس بودن به یک صبحانه ساده رو میده. در فرهنگهای مختلف، مثل ژاپن، همین تخم مرغ عسلی رو داخل «رامن» هم استفاده میکنن.
تخم مرغ نیمه عسلی (Medium-boiled)
تخم مرغ نیمه عسلی انتخاب مناسبیه برای کسایی که دوست دارن زرده تخم مرغ نه خیلی روان باشه و نه کاملاً سفت. توی این روش، سفیده کاملاً سفت میشه و زرده حالت کرمی و نیمهسفت پیدا میکنه.
نکته مهم توی روش نیم عسلی کردن تخم مرغ اینه که زمان پخت باید دقیقا رعایت بشه، چون حتی یک دقیقه کمتر یا بیشتر میتونه نتیجه رو تغییر بده. بعد از جوشیدن آب، تخم مرغها رو آروم داخل قابلمه بذارید تا پوسته ترک نخوره. وقتی زمان پخت تموم شد، شوک دادن با آب سرد به تخم مرغ باعث میشه زرده حالت کرمی خودش رو حفظ کنه و پوستش راحتتر جدا بشه.
زمان مورد نیاز برای تهیه تخم مرغ نیم عسلی: معمولاً بین ۹ تا ۱۰ دقیقه داخل آب جوش.
کاربرد متداول تخم مرغ نیم عسلی: این مدل تخم مرغ برای استفاده در انواع سالاد یا همراه با سبزیجات بخارپز عالیه و ظاهر غذا رو هم جذابتر میکنه.
تخم مرغ سفت (Hard-boiled)
تخم مرغ سفت یه مدل پخت تخم مرغ محسوب میشه که بیشتر برای نگهداری طولانیتر یا استفاده در غذاهای ترکیبی کاربرد داره. توی این روش، زرده کاملاً سفت و خشک میشه و سفیده هم محکم و یکنواخت درمیاد.
نکته کلیدی در تهیه تخم مرغ آبپز سفت اینه که زمان پخت رو بیش از حد طولانی نکنید، چون ممکنه دور زرده یه حلقه سبز رنگ ایجاد بشه. برای جلوگیری از این حالت، بعد از پخت باید تخم مرغها رو سریع داخل آب سرد یا یخ قرار بدید. این کار هم روند پخت رو، متوقف و هم پوست کندن تخم مرغ رو راحتتر میکنه.
زمان مورد نیاز برای تهیه تخم مرغ سفت: حدود ۱۲ تا ۱۳ دقیقه داخل آب جوش.
کاربرد متداول تخم مرغ سفت: استفاده در تهیه سالاد الویه، تزئین غذاها یا بهعنوان میانوعده پروتئینی که میشه چند روز در یخچال نگهش داشت.
شما میتوانید انواع تخم پرندگان از جمله تخم مرغ را به روشهای حضوری و اینترنتی از فروشگاههای افق کوروش تهیه کنید.
تکنیکهای آبپز کردن تخم مرغ؛ از کلاسیک تا مدرن
فارغ از اینکه تخم مرغ را به روش عسلی، نیم عسلی یا سفت تهیه و سرو میکنید، برای اینکه آنها را آبپز کنید، تکنیکهایی که با آنها میتوانید تخم مرغ را آبپز کنید، معمولا به ۵ روش تقسیم میشوند که شامل موارد زیر خواهند شد:
آبپز کردن تخم مرغ در آب جوش (روش کلاسیک)
این روش متداولترین و سنتیترین روش پخت تخم مرغ آبپز به شمار میره که اون رو همه میشناسیم. در این روش، تخم مرغها داخل قابلمه یا ظرف آب جوش قرار داده میشن و بسته به زمان آبپز شدن، تخم مرغها عسلی، نیم عسلی یا سفت میشن.
در روش آبپز کردن تخم مرغ با آب جوش، نکته مهم اینه که آب باید از قبل قلقل کنه و تخم مرغها بهآرامی داخلش گذاشته بشن تا پوستهش ترک نخوره. بعد از پخت هم به اونها شوک آب سرد بدید تا پوسته راحتتر جدا بشه چون با این کار، روند پخت متوقف میشه. این روش سادهترین و در دسترسترین راهه و برای هر نوع مصرفی کاربرد داره.
آبپز کردن تخم مرغ در آب سرد شروعشده (Cold start method)
روش آبپز در آب سرد شروع شده اینطوریه که تخم مرغها رو از اول داخل قابلمه آب سرد میگذارید و بعد حرارت رو روشن میکنید تا آب کمکم به جوش بیاد. این کار باعث میشه پوسته کمتر ترک بخوره و خیلیها بر این باورن که بعد پخت، پوست کندن تخم مرغها هم راحتتر میشه.
اما زمان پخت کمی طولانیتر از روش کلاسیکه، یعنی برای حالت عسلی حدود ۸ تا ۹ دقیقه، نیمعسلی ۱۰ تا ۱۱ دقیقه و سفت ۱۲تا ۱۴ دقیقه طول میکشه. در آخر هم باید تخم مرغها رو سریع داخل آب سرد یا یخ بذارید تا روند پخت متوقف بشه. این روش بیشتر برای وقتی خوبه که ظاهر مرتب و بدون ترک تخم مرغ براتون مهمه.
آبپز کردن تخم مرغ در هواپز یا سرخ کن بدون روغن
وقتی میخواید تخم مرغ رو توی هواپز آبپز کنید، اول با پوسته داخل سبد دستگاه بذاریدشون و دما رو روی حدود ۱۳۰ تا ۱۴۰ درجه تنظیم کنید. بعد بذارید حدود ۱۵ دقیقه بمونه تا کاملاً بپزه. نکته مهم اینه که نیازی به آب یا قابلمه ندارید، پس هم آشپزخونه تمیزتر میمونه و هم کار سریعتر پیش میره.
وقتی زمان پخت تموم شد، تخممرغها رو بیرون بیارید و بذارید حدود یکی، دو دقیقه خنک بشن، بعد پوستشون رو راحت بگیرید. این روش برای وقتی عالیه که میخواید چند تا تخم مرغ رو یکجا آماده کنید، بدون اینکه حواستون به جوشیدن آب باشه یا نگران ترک خوردن پوسته بشید.
آبپز کردن تخم مرغ در پلوپز یا زودپز
توی پلوپز معمولاً تخم مرغها رو مثل روش کلاسیک، داخل آب سرد میگذارید و بعد دستگاه رو روشن میکنید. آب همراه تخم مرغها کمکم گرم میشه و به جوش میاد، درست مثل روش «آب سرد شروعشده». این کار باعث میشه پوسته کمتر ترک بخوره و پخت یکنواختتر باشه.
اگر بخواید تخم مرغها سریعتر آماده بشن، میتونید از قبل، داخل پلوپز یا زودپز، آب جوش بریزید و بعد تخم مرغها رو اضافه کنید، ولی توی این حالت احتمال ترک خوردن پوسته بیشتره.
معمولاً در زودپز با فشار بالا، تخم مرغها در حدود ۵ تا ۷ دقیقه به حالت نیمعسلی و ۸ تا ۱۰ دقیقه به حالت سفت میرسن. در پلوپز هم میتونید تخم مرغها رو همراه آب قرار بدید و با روشن کردن دستگاه، بعد از حدود ۱۰ تا ۱۲ دقیقه تخم مرغها کاملاً سفت میشن.
آبپز کردن تخم مرغ با بخار
در این روش تخم مرغها داخل سبد بخارپز قرار میگیرن و بخار آب جوش اونها رو میپزه. اگر دستگاه بخارپز ندارید، میتونید یه قابلمه آب جوش درست کنید و روی دهانهش یه سبد بذارید، تخم مرغها رو توی سبد بچینید و درب قابلمه رو بذارید تا یخار حبس بشه و تخم مرغها آبپز بشن.
نتیجه آبپز شدن تخم مرغ به روش بخارپز، تقریبا مشابه تهیه تخم مرغ آبپز با آب جوش مستقیمه، اما یک مزیت بزرگ داره و اون اینه که پوست کندن تخم مرغها خیلی راحتتر میشه. چون بخار باعث میشه پوسته کمی از سفیده جدا بشه. این روش برای کسایی مناسبه که میخوان تعداد زیادی تخم مرغ آماده کنن و زمان زیادی صرف پوست کندن اونها نکنن.
آبپز کردن تخم مرغ با تخم مرغ پز برقی
این روش آبپز کردن تخم مرغ، مدرنتره و با دستگاههایی انجام میشه که دما رو دقیقا کنترل میکنن. مثلاً در روش Sous-vide یا پخت تحت خلاء، تخم مرغها داخل آب با دمای ثابت قرار میگیرن و میشه بافت زرده رو با حالتهایی که روی دستگاه مشخص شده، خیلی دقیق تنظیم کرد.
تخم مرغپزهای برقی با یک دکمه، تخم مرغ رو عسلی، نیم عسلی یا سفت آماده میکنن. این روش بیشتر برای کسایی کاربرد داره که میخوان خیلی دقیق کیفیت و بافت زرده و سفیده رو کنترل کنن.
پوچد کردن تخم مرغ (Poached egg)
پوچد کردن تخم مرغ با آبپز کردن کلاسیک تفاوت عمدهای داره و اون اینه که تخم مرغ بدون پوسته مستقیم داخل آب جوش ریخته میشه. در این روش آبپز کردن تخم مرغ، برای اینکه سفیده، به خوبی جمع بشه، معمولاً کمی سرکه به آب اضافه میکنن. در پوچد کردن، تخم مرغ سفیده نرم و زرده روان داره و ظاهرش هم خیلی شیکه. این روش بیشتر برای تهیه صبحانههای خاص یا غذاهای بینالمللی مثل رامن یا سالاد نیسواز استفاده میشه و حس حرفهای بودن به غذا اضافه میکنه.
پوچد کردن تخم مرغ معمولاً بین ۳ تا ۵ دقیقه طول میکشه؛ در این زمان سفیده کاملاً بسته میشه و زرده همچنان روان باقی میمونه. اگر بخوایین زرده کمی کرمیتر باشه، میتونین حدود ۴ دقیقه نگه دارین و برای کاملاً سفت شدن زرده، به حدود ۶ دقیقه زمان نیاز دارید.
بیشتر بخوانید: روش های مختلف پخت تخم مرغ از نیمرو هتلی تا املت
آبپز کردن تخم مرغ در مایکروویو
با مایکروویو هم میتونین تخم مرغ رو آبپز کنین، اما باید با ظرف مخصوص و احتیاط زیاد این کار رو انجام بدین، چون اگر تخم مرغ، به طور مستقیم داخل مایکروویو گذاشته بشه، احتمال ترکیدن پوستهش وجود داره.
برای اینکه این اتفاق نیفته معمولاً تخم مرغ رو داخل ظرف آب باید بذارید یا یه سوراخ ریز با سوزن روی پوسته در انتهای بزرگتر تخم مرغ باید ایجاد کنید تا بخارش خارج و فشار داخلی کنترل بشه. بسته به عسلی، نیم عسلی یا سفت بودن تخم مرغ، به ۶ تا ۱۲ دقیقه زمان و و توان بالا یا متوسط مایکروویو نیاز دارید.
از کجا بفهمیم تخم مرغ آبپز شده؟
چرخاندن روی سطح صاف
وقتی تخم مرغ رو بعد آبپز شدن، روی میز یا سطح صاف بچرخونید، چون داخلش کاملاً جامده، حرکتش روان و ثابت میمونه. اما تخم مرغ خام به خاطر زرده و سفیده مایع داخلش، موقع چرخیدن میلرزه و زود متوقف میشه. با این روش خیلی سریع و بدون ابزار خاص میتونید خام یا آبپز بودن تخم مرغ رو تشخیص بدید.
تکان دادن آرام
اگر تخم مرغ رو کنار گوشتون تکون بدید، تخم مرغ خام صدای حرکت مایع داخلش رو میده، انگار چیزی داخل پوسته جابهجا میشه. ولی تخم مرغ آبپز چون کاملاً جامده، هیچ صدایی نداره. این روش خیلی سادهست، فقط باید کمی دقت کنید چون صدا خیلی ضعیفه.
پوست کندن آزمایشی
یکی از مطمئنترین راههای تشخیص آبپز شدن تخم مرغ اینه که یکی از تخم مرغها رو پوست بگیرید و وضعیتش رو ببینید. اگر سفیده کاملاً بسته باشه و زرده به حالت دلخواهتون یعنی عسلی، نیم عسلی یا سفت رسیده باشه، میتونید مطمئن باشید بقیه تخم مرغها هم آمادهن. این روش کمی وقتگیرتره چون یک تخم مرغ رو قربانی میکنید، ولی نتیجه قطعی میده.
زمانسنجی دقیق
بهترین و سادهترین راه اینه که از اول زمان پخت رو اندازه بگیرید. معمولاً ۶ تا ۷ دقیقه برای تخم مرغ عسلی، ۹ تا ۱۰ دقیقه برای تخم مرغ نیم عسلی و ۱۲ تا ۱۳ دقیقه برای سفت شدن تخم مرغ کافیه. میتونید روی زمان سنج گوشی موبایل یا دستگاه زمان سنج، زمان رو تنظیم کنید تا گیج نشید.
تست کردن جلوی نور چراغ یا آفتاب
وقتی تخم مرغ خام رو جلوی نور بگیرید، کمی شفافتره و زرده داخلش دیده میشه. ولی تخم مرغ آبپز، جلوی نور مات و یکنواخت دیده میشه چون پروتئینهای سفیده و زرده در اثر حرارت تغییر شکل میدن و نور ازشون عبور نمیکنه. این روش بیشتر برای تشخیص کلی خام یا آبپز بودن تخم مرغ کاربرد داره، نه برای تعیین عسلی یا سفت بودن.
دلیل شکستن تخم مرغ در آب جوش چیست؟
تخم مرغ معمولاً به خاطر اختلاف دمای شدید بین پوسته سرد و آب جوش ترک میخوره. وقتی تخم مرغ سرد (مثلاً تازه خارجشده از یخچال) مستقیما وارد آب در حال قلقل کردن، بشه، فشار ناگهانی و ضربههای ناشی از حرکت در قابلمه باعث شکستن پوستهش میشه.
تفاوت دما: وقتی تخم مرغ سرد رو مستقیم داخل آب جوش میگذارید، پوسته بهخاطر شوک حرارتی ترک میخوره.
برخورد با دیواره یا کف قابلمه: وقتی آب، به شدت میجوشه، تخم مرغها تکون میخورن و به دیواره یا کف قابلمه ضربه میزنن؛ همین ضربهها میتونه پوسته رو بشکنه.
کم یا زیاد بودن آب: اگر آب خیلی کم باشه، تخم مرغها به کف قابلمه فشار میارن و ترک میخورن. اگر خیلی زیاد باشه، حرکت شدید آب باعث برخورد تخم مرغها به هم میشه.
کیفیت پوسته: تخم مرغهایی که پوسته نازک یا ترکهای ریز دارن، بیشتر در معرض شکستن هستن.
هوای داخل تخم مرغ: در انتهای بزرگتر تخم مرغ یک حفرهی هوایی وجود داره. وقتی دما بالا میره، این هوا منبسط میشه و فشار داخلی میتونه روی پوسته، ترک ایجاد کنه.
راهکارهای جلوگیری از شکستن تخم مرغ آبپز
- تخم مرغها رو قبل از پخت چند دقیقه در آب ولرم یا دمای اتاق بذارید تا اختلاف دما کمتر بشه.
- قابلمه رو با آب سرد پر کنید و تخم مرغها رو از ابتدا داخلش بذارید، بعد حرارت بدید تا آب به جوش برسه. این روش فشار حرارتی رو کم میکنه.
- میتونید کمی نمک یا آبلیمو به آبی که تخم مرغها رو توش آبپز میکنید، اضافه کنید. این کار پوسته تخم مرغ رو مقاومتر میکنه و احتمال ترک خوردن رو پایین میاره.
- تخم مرغها رو با قاشق یا ملاقه بهآرامی داخل آب بذارید، نه اینکه مستقیم توی آب بندازید.
چگونه پوست تخم مرغ آب پز را جدا کنیم؟
- برای اینکه پوست تخم مرغ آبپز راحتتر جدا بشه، چند ترفند ساده و کاربردی وجود داره. این روشها باعث میشن تخم مرغ آبپز مرتب و بدون تکههای چسبیده به سفیده آماده بشه.
- بلافاصله بعد از پخت، تخم مرغها رو داخل آب سرد یا یخ بذارید تا روند پخت متوقف بشه و پوسته از سفیده جدا بشه.
- کمی نمک یا آبلیمو به آب در حال جوش اضافه کنید؛ این کار پوسته رو مقاومتر میکنه و جدا شدنش رو آسونتر.
- تخم مرغهای خیلی تازه پوست سختی دارن؛ اگر چند روز از خرید گذشته باشه، پوست راحتتر جدا میشه.
- تخم مرغ آبپز رو زیر آب سرد پوست بگیرید؛ آب کمک میکنه پوستههای ریز سریع جدا بشن.
- تخم مرغ آبپز رو روی سطح سخت بزنید و کمی بغلتونید تا پوسته ترکهای ریز بخوره، بعد راحتتر جدا میشه.
- جالب است بدانید که تخم مرغهای قدیمی معمولاً راحتتر از پوست جدا میشوند و هر چقدر تخم مرغ تازهتر باشد، سختتر از پوست جدا خواهد شد.
- مدت زمان پخت تخم مرغ آب پز برای تخم مرغهای بزرگ حدود ۱۶ دقیقه و برای تخم مرغهای متوسط و کوچک نهایت ۱۲ دقیقه است.
- برای این که پوست تخم مرغ راحتتر جدا شود از انتهای پهنتر آن شروع به پوست کردن تخم مرغ کنید.
- در طرز تهیه نیمرو آب پز میتوانید از سرکه سفید یا سرکه سیب استفاده کنید.
- اضافه کردن سرکه برای تهیه نیمرو آب پز موجب میشود تا تخم مرغ در آب پخش نشود.
- برای خوش طعم شدن نیمرو آب پز میتوانید مقداری نمک، فلفل سیاه و پودر زیره نیز به آن اضافه کنید.
- برای تخم مرغ آبپز باید از سالم بودن تخم مرغ مطمئن باشید. روشهای تشخیص تخم مرغ سالم از فاسد رو بلد هستید؟
سوالات متداول درباره آبپز کردن تخم مرغ
چرا پوست تخم مرغ آبپز میچسبه؟
- تخممرغ خیلی تازه است؛
- نذاشتن تخم مرغ آبپز توی آب سرد بعد از پخت؛
- وجود ترکهای ریز، روی پوسته تخم مرغ؛
- شروع آبپز کردن تخم مرغ با آب جوش؛
- نریختن نمک یا آبلیمو در آب.
زمان آب پز شدن تخم مرغ چقدر است؟
- تخم مرغ عسلی: ۳ تا ۶ دقیقه
- تخم مرغ نیمعسلی: ۷ تا ۹ دقیقه
- تخم مرغ با زرده سفت: ۱۰ تا ۱۲ دقیقه (و تا ۱۶ دقیقه برای تخم مرغهای بزرگ)
تخم مرغ آبپز با چی بخوریم؟
- همراه با سالاد سبزیجات تازه؛
- داخل ساندویچ با نان تست و پنیر؛
- روی نان تست با آووکادو یا کره؛
- کنار گوجه، خیار و سبزی خوردن؛
- با کمی نمک، فلفل و آبلیمو؛
- همراه با سیبزمینی پخته یا پوره شده.
کالری تخم مرغ آب پز چقدر است؟
کالری ۱۰۰ گرم تخم مرغ آب پز ۱۵۵ کالری است و کالری هر عدد تخم مرغ آب پز ۷۲ است.
چرا نباید تخم مرغ را به مدت زیاد بپزیم؟
پخت بیش از حد تخم مرغ موجب بد بو شدن آن میشود و از طرفی سبب ایجاد هاله زرد رنگ دور تخم مرغ میشود. بهتر است تخم مرغ را نهایتاً ۱۰ دقیقه بپزید.
بهترین روش برای راحتتر جدا شدن پوست تخم مرغ چیه؟
برای این که پوست تخم مرغ راحتتر جدا بشه، میتونید ۱ قاشق چایخوری سرکه، آبلیمو یا جوش شیرین به تخم مرغ در حال پخت اضافه کنید. بعد از پخت تخم مرغ هم میتونید تخم مرغ رو در کاسه آب یخ قرار دهید تا پوستش راحتتر جدا بشه.
