معروف ترین شیرینی های تبریز جزو مشهورترین شیرینی های ایرانی برای عید نوروز هستند. اتفاقا تنوع شیرینیهای سنتی تبریز بسیار زیاد است. اما آیا میدانید معروف ترین شیرینی های سنتی تبریز برای عید نوروز و سوغاتی کدام هستند؟ در این مقاله از سرویس آشپزی در مجله کوروش میتوانید با طریقه درست کردن انواع شیرینی خانگی عید در تبریز آشنا شوید.
لیست شیرینیهای سنتی سوغات تبریز
برای تهیه اکثر شیرینیهای سوغات تبریز و شیرینیهای سنتی تبریز برای عید نوروز مثل انواع قرابیه و باقلوا از انواع مغزها، گلاب، زعفران، زنجبیل، هل و دارچین استفاده میشود. بیشتر شیرینیهای تبریز با شهد تهیه میشود، طبع گرمی دارند و موجب گرم شدن بدن در فصول سرد میشوند. در ادامه این بخش میتوانید با طرز تهیه انواع شیرینیهای محلی تبریز و شهرهایی مثل مراغه آشنا شوید.
برای درست کردن شیرینیهای محلی و سنتی تبریز شما به موادی مثل آرد سفید، انواع پودر شیرینی پزی مثل وانیل و بیکینگ پودر، نشاسته، زعفران، شکر، گلاب، روغن، تخم مرغ، کره، شیر، انواع مغز آجیل و … نیاز دارید. این مواد را میتوانید به روشهای حضوری و اینترنتی از فروشگاههای افق کوروش خریداری کنید.
1- شیرینی قرابیه تبریزی

«شیرینی قرابیه» یا «قورابیه» یک نوع شیرینی سنتی تبریز برای عید و سایر مراسم شادی و ختم است که به دلیل داشتن انواع مغزها، به عنوان یک شیرینی مجلسی و گرانقیمت و جزو سوغاتیهای لوکس این شهر تلقی میشود. انواع قرابیه بادام تبریز، قرابیه نارگیلی و قرابیه پسته تبریز بسیار مشهورند.
شیرینی قرابیه در مناطق مختلف ایران همچون قزوین، زنجان و حتی در کشورهایی مثل ترکیه نیز طبخ میشود و برای عید یک شیرینی ایدهآل محسوب میشود. به هر حال شیرینی قرابیه تبریزی مثل غذای کوفته تبریزی با نام شهر تبریز گره خورده است.
معمولا برای تزیین شیرینی قرابیه از بادام و پسته خرد شده یا خلال بادام و پسته استفاده میشود تا شیرینی ظاهر زیباتری داشته باشد.
برای خواندن طریقه درست کردن شیرینی قرابیه تبریزی به روشی اصولی میتوانید به مقاله طرز تهیه شیرینی قرابیه تبریزی مراجعه کنید.
2- شیرینی نوقا تبریز

«نوقا» مثل برخی از انواع باقلوا یک شیرینی اصالتاً ترکی و تبریزی است و شاید در نگاه اول آن را با گز اصفهان اشتباه بگیرید. البته برخی هم معتقدند گز و سوهان هم در اصل نوعی نوقا هستند.
نوقا که در کشور ترکیه به آن «لوکا» هم گفته میشود، برخلاف گز که بافت خشکی دارد، حالت نرمی دارد و کش میآید. همچنین نوقا بین دو تکه نان میکادو قرار میگیرد و گاهی هم از میوههای استوایی در طرز تهیه شیرینی نوقا استفاده میشود.
انواع مختلفی از طعمهای شیرینی نوقا نیز وجود دارد که شامل نوقای وانیلی، نوقای پستهای، نوقای آجیلی و نوقای شکلاتی میشود، البته متداولترین نوع نوقا، نوقا گردویی است.
برای درست کردن نوقا ساده، در یک ظرف مناسب، شکر، گلوکز مایع، عسل یا شیره انگور (هر کدام در دسترس دارید) را با هم مخلوط کنید و روی حرارت قرار دهید. مواد را به هم بزنید تا شکر حل شود. اجازه دهید مواد حدود ۵ دقیقه با هم بجوشند.
قالب شیرینی را آماده کنید. برای این کار، قالب را با کمی روغن مایع یا کره چرب کنید. یک ورق نان شیرینی میکادو را در قالبتان بگذارید. بهتر است نان به طور کامل در قالب قرار گیرد و تمام سطح قالب را بپوشاند. قالب را کنار بگذارید.
سفیده تخم مرغ را در یک ظرف مناسب بریزید و با همزن به خوبی مخلوط کنید تا فرم بگیرد. اگر دماسنج دارید، دمای آن را اندازه بگیرید و مطمئن شوید روی ۱۳۰ درجه قرار میگیرد.
اگر دماسنج ندارید، یک قطره از موادی را که با هم ترکیب کردهاید، در یک کاسه آب سرد بریزید اگر به سرعت فرم گلولهای گرفت و شکننده شد، مایه شیرینی نوقا آماده است.
برای خواندن ادامه مراحل درست کردن شیرین نوقا ساده و شکلاتی اصل تبریزی میتوانید به مقاله طرز تهیه شیرینی نوقا تبریز مراجعه کنید.
3- باقلوا تبریزی

«باقلوا تبریز» بدون شک محبوبترین نوع باقلوای ترکی و از خوشمزهترین شیرینیهای سنتی تبریز برای عید نوروز است. طریقه درست کردن باقلوا تبریزی درست مثل باقلوا استانبولی است و یک گزینه فوقالعاده برای پذیرایی از مهمانهای نوروزی محسوب میشود.
این شیرینی خوشمزه تبریز آنقدر مشهور است که در اکثر رستورانهای معروف این شهر نیز برای پذیرایی همیشه جزو پرفروشترین گزینههاست. برای تهیه باقلوا تبریز ابتدا شربت باقلوا را آماده کنید.
برای این کار ابتدا آب، شکر و آب لیموترش را در یک قابلمه کوچک با هم مخلوط کنید. سپس این مخلوط را روی شعله ملایم گاز بگذارید و آنقدر هم بزنید تا به جوش بیاید، شعله را خاموش کنید و اجازه بدهید شربت در دمای اتاق خنک شود. بعد از درست شدن شربت نیز مواد داخل باقلوا را آماده میکنید و باقلوا را در فر میگذارید تا بپزد.
برای خواندن مراحل کامل درست کردن باقلوا تبریزی میتوانید به مقاله طرز تهیه باقلوا ترکی مراجعه کنید.
4- شیرینی لطیفه

«شیرینی لطیفه» یکی از خوشمزهترین شیرینیهای تبریز برای عید نوروز است که در دسته معروفترین شیرینیهای خامهای قرار دارد و درست کردن آن در خانه بسیار راحت است.
برای تهیه این شیرینی سنتی خوشمزه تبریز از قبل مواد را به مدت ۳۰ دقیقه در خارج از یخچال قرار دهید تا با محیط هم دما شوند. نشاسته ذرت، نمک و بیکینگ پودر را با هم ترکیب و سه بار الک کنید.
سفیده و زرده تخم مرغها را در دو ظرف جدا بریزید. سفیده را با همزن بزنید و به تدریج نضف شکر را به آن اضافه کنید. همزمان سفیدهها را بزنید تا بافت سفتی بگیرد تا جایی بزنید که اگر ظرف را برگرداندید، سفیده نریزد. ظرف حاوی سفیده و شکر زده شده را در یخچال قرار دهید.
داخل ظرف حاوی زردههای تخم مرغ، نصف دیگر شکر را بریزید و با همزن به مدت ۵ دقیقه بزنید تا وقتی که مایه مورد نظر رنگ کرمی بگیرد و کشدار شود. سپس سفیده تخم مرغ را که در یخچال گذاشته بودید، بیرون بیاورید و به زردههای فرم گرفته اضافه کنید.
با لیسک مواد را به صورت دورانی و به آرامی با هم ترکیب کنید. نیاز به همزدن زیاد نیست. همین که مواد با هم مخلوط شوند، کافی است.
برای مطالعه ادامه مراحل طرز تهیه شیرینی لطیفه روی لینک مطلب کلیک کنید.
5- راحت الحلقوم تبریز

برای درست کردن راحتالحلقوم ساده با نشاسته ابتدا در یک قابلمه مناسب روی نشاسته آب بریزید و به هم بزنید تا کاملا حل شود. به مدت ۲۰ الی ۳۰ دقیقه صبر کنید.
بعد از ته نشین شدن نشاسته آب روی آن را خالی کنید و مواد دیگر شامل شکر، آب، گلاب و جوهر لیمو را به آن اضافه کنید و روی حرارت قرار دهید و به هم بزنید، آنقدر به هم بزنید تا کاملا سفت و مایه راحتالحلقوم مثل ژله شود. در این مرحله قابلمه را از روی گاز بردارید.
سپس روی یک سطح مسطح کمی آرد بریزید و مایه را روی آرد ریخته و صاف کنید و دوباره روی مایه آرد بپاشید. با فشار دست و یا جسم سنگین آن را به صورت لایه ۱ یا ۱٫۵ سانتیمتری در آورید.
برای مطالعه ادامه مراحل طرز تهیه راحت الحلقوم تبریزی روی لینک مطلب کلیک کنید.
6- لوز زعفرانی تبریز

«لوز زعفرانی» یکی از شیرینی های سنتی خوشمزه تبریز و در اصل متعلق به شهر مراغه است. برای درست کردن این شیرینی باید بادام خام را خیس کنید و پوست آن را جدا نمایید.
سپس آن را روی یک پارچه تمیز پهن کنید تا خشک شود. در مرحله بعد بادام خشک را با آسیاب پودر کنید. شکر و آب را ترکیب کنید و روی حرارت بگذارید. زمانی که ترکیب جوش آمد و غلیظ شد، شعله گاز را خاموش کنید و اجازه دهید شیره خنک شود. بعد برای 10 تا 15 دقیقه با همزن بزنید تا سفید و کشدار شود.
زعفران را به ترکیب آب و شکر همزده اضافه کنید. سپس پودر بادام و پودر قند را نیز به آن اضافه کنید و مواد را خوب هم بزنید.
برای مطالعه ادامه مراحل طرز تهیه لوز زعفرانی تبریزی روی لینک مطلب کلیک کنید.
7- شیرینی اریس

«شیرینی اریس» را هم به صورت سفید و شیری و هم با طعم کاکائویی درست میگنند. برای درست کردن شیرینی اریس یا «شیرینی شیر» تبریز باید شیر را با شکر ترکیب کنید.
سپس پودر کاکائو را اضافه نمایید و مواد را روی حرارت ملایم قرار دهید تا شروع به جوشیدن کند. مواد را مرتب هم بزنید و بعد از این که غلیظ شد از روی حرارت بردارید و داخل یک سینی که با سلفون پوشاندهاید بریزید تا تمام سطح سینی را بپوشاند.
برای مطالعه ادامه مراحل طرز تهیه شیرینی اریس روی لینک مطلب کلیک کنید.
8- شیرینی پفکی گردویی (پیچ انگشتی)

«شیرینی پفکی گردویی» یکی از معروفترین شیرینیهای تبریز است که درست کردن آن در خانه هم بسیار ساده است و طعم لذیذی دارد. شما میتوانید این شیرینی خوشمزه را تنها با چند ماده اولیه ساده و در دسترس درست کنید. شیرینی پفکی ساده و گردویی از قدیمالایام جزو شیرینیهای خانگی سنتی عید در تبریز محسوب میشود.
در اولین مرحله از طرز تهیه شیرینی پفکی گردویی خانگی باید فر را روی دمای ۱۵۰ درجه سانتیگراد روشن کنید تا گرم شود. سپس زردههای تخم مرغ را جدا کنید و برای ۱ دقیقه به وسیله همزن برقی بزنید.
سپس پودر قند را الک کنید و آرام آرام به زرده تخم مرغها اضافه کنید و مواد را با همزن هم بزنید. به طور کلی در این مرحله باید حدود ۱۰ دقیقه زرده تخم مرغها را با پودر قند هم بزنید. این کار باید آنقدر ادامه پیدا کند که یک مایه کشدار و کرم رنگ درست شود.
بعد از اینکه ترکیب کرم رنگ و کشدار به دست آمد، مواد را داخل یک کاسه بریزید و وانیل و بیکینگ پودر را به آن اضافه کنید و به آرامی با لیسک به صورت دورانی هم بزنید تا خوب یکدست و ترکیب شوند.
برای خواندن ادامه مراحل طرز تهیه شیرینی پفکی گردویی میتوانید به مقاله طرز تهیه شیرینی پفکی گردویی مراجعه کنید.
9- شیرینی کنجدی تبریز

برای درست کردن این شیرینی تبریزی خانگی مخصوص عید که به آن «سوهان کنجدی» هم میگویند باید ابتدا فر را با دمای 180 درجه سانتیگراد روشن کنید.
سپس شکر قهوهای و سفیده تخم مرغ را با هم ترکیب کنید تا یکدست شوند. وانیل و کنجد را به مواد اضافه کنید و دوباره ترکیب را هم بزنید و بعد با استفاده از قاشق یا اسکوپ مایه شیرینی را داخل سینی فر بریزید.
برای مطالعه ادامه مراحل طرز تهیه سوهان کنجدی روی لینک مطلب کلیک کنید.
10- سوت شیرینی سی

برای درست کردن این شیرینی سنتی تبریز مخصوص عید نوروز که اصالتا برای شهر مراغه است و به «بستنی خشک» هم معروف است ابتدا باید شیر را داخل قابلمه بریزید و صبر کنید تا آنقدر بجوشد که به انداز 1 لیوان از شیر باقی بماند.
سپس شعله گاز را روی حرارت ملایم تنظیم کنید. شکر را اضافه کنید و مدام شکر را هم بزنید تا کاملا در شیر حل شود. اجازه دهید ترکیب شیر و شکر آنقدر بجوشد تا در حد فرنی سفت شود.
برای مطالعه ادامه مراحل طرز تهیه سوت شیرینی سی روی لینک مطلب کلیک کنید.
سوالات متداول درباره شیرینی های سنتی و محلی تبریزی
معروفترین شیرینیهای تبریز کدامند؟
اسامی شیرینیهای سنتی تبریز بسیار متنوع و گسترده است. اما باقلوا، لوز زعفرانی، قرابیه، نوقا و اریس از معروفترین شیرینیهای تبریز محسوب میشوند.
بهترین شیرینی خشک تبریزی برای عید نوروز کدام است؟
قرابیه بهترین و خوشمزهترین شیرینی خشک تبریزی برای عید نوروز است.